Σας γνωρίζουμε ότι στο ΦΕΚ Α΄85/12.05.2016 δημοσιεύτηκε ο ν. 4387/2016 «Ενιαίο σύστημα Κοινωνικής Ασφάλειας - Μεταρρύθμιση ασφαλιστικού-συνταξιοδοτικού συστήματος - Ρυθμίσεις Φορολογίας Εισοδήματος και τυχερών παιγνίων και άλλες διατάξεις » με το άρθρο 93 του οποίου προβλέπεται η καταβολή επιδόματος κοινωνικής αλληλεγγύης στους ανασφάλιστους υπερήλικες και σε όσους δεν πληρούν τις προϋποθέσεις συνταξιοδότησης.
Ειδικότερα:
1. Με τις διατάξεις της περίπτωσης 5 της υποπαραγράφου ΙΑ6 της παραγράφου ΙΑ του άρθρου πρώτου του ν.4093/2012 (ΦΕΚ «Α΄222) τροποποιήθηκαν οι προϋποθέσεις για χορήγηση σύνταξης από τον ΟΓΑ στους ανασφάλιστους υπερήλικες.
Με τις ανωτέρω διατάξεις, μεταξύ των άλλων προϋποθέσεων για την χορήγηση ή την επαναχορήγηση της σύνταξης, περιλαμβανόταν και η πρόβλεψη να μη λαμβάνουν ή να μη δικαιούνται οι ίδιοι σύνταξη από οποιονδήποτε Φορέα Κοινωνικής Ασφάλισης ή το Δημόσιο, στην Ελλάδα ή το εξωτερικό, ανεξαρτήτως ποσού.
2. Με το άρθρο 93 του ν. 4387/2016 επέρχεται εξορθολογισμός των προαναφερόμενων διατάξεων με την χορήγηση πλέον από τον ΟΓΑ ενός Επιδόματος Κοινωνικής Αλληλεγγύης στους ανασφάλιστους υπερήλικες και σε όσους δεν πληρούν τις προϋποθέσεις συνταξιοδότησης, με κριτήρια που έχουν ως γνώμονα τη κοινωνική δικαιοσύνη αλλά και τη βιωσιμότητα του ασφαλιστικού συστήματος. Σύμφωνα με τις διατάξεις του άρθρου 91 του ανωτέρω νόμου, το εν λόγω ειδικό επίδομα αποτελεί προνοιακή παροχή και η καταβολή του βαρύνει τον Κρατικό Προϋπολογισμό.
Προϋποθέσεις καταβολής της παροχής:
Α. Να έχουν συμπληρώσει το 67ο έτος της ηλικίας
Β. Να μη λαμβάνουν ή να μη δικαιούνται να λάβουν σύνταξη από το εξωτερικό ή οποιαδήποτε ασφαλιστική ή προνοιακή παροχή από την Ελλάδα, μεγαλύτερη από το πλήρες ποσό του μηνιαίου επιδόματος που καθορίζεται με τον παρόντα νόμο στο ποσό των 360,00 ευρώ.
Σε περίπτωση που η κατά τα ανωτέρω σύνταξη ή παροχή που λαμβάνουν είναι μικρότερη από 360 ευρώ, χορηγείται στους δικαιούχους το ποσό της διαφοράς που προκύπτει μετά την αφαίρεση από το επίδομα του ποσού της σύνταξης ή της παροχής που λαμβάνουν από άλλη πηγή. Αν η διαφορά που προκύπτει είναι μικρότερη από 20 ευρώ δεν καταβάλλεται επίδομα.
Σημειωτέον ότι σε περίπτωση μεταβολής του ποσού της σύνταξης ή της παροχής που λαμβάνουν από την Ελλάδα ή το εξωτερικό, οι δικαιούχοι υποχρεούνται να το δηλώσουν αμέσως, προκειμένου να τροποποιηθεί αναλόγως το ποσό του επιδόματος.
Γ. Να διαμένουν μόνιμα και νόμιμα στην Ελλάδα δεκαπέντε (15) συνεχόμενα έτη (αντί των είκοσι (20) ετών που προβλεπόταν στον ν. 4093/2012) πριν από την υποβολή της αίτησης για τη λήψη του επιδόματος ή δεκαπέντε (15) έτη μεταξύ του 17ου και του 67ου έτους της ηλικίας τους, εκ των οποίων τα δέκα (10) συνεχόμενα πριν την υποβολή της αίτησης και εξακολουθούν να διαμένουν στην Ελλάδα και μετά τη λήψη της παροχής.
Δ. Το συνολικό ετήσιο ατομικό φορολογητέο εισόδημά τους, καθώς και το απαλλασσόμενο ή φορολογούμενο με ειδικό τρόπο εισόδημά τους να μην υπερβαίνει το ποσό των τεσσάρων χιλιάδων τριακοσίων είκοσι (4.320) ευρώ ή, στη περίπτωση εγγάμων, το συνολικό ετήσιο οικογενειακό φορολογητέο εισόδημα, καθώς και το απαλλασσόμενο ή φορολογούμενο με ειδικό τρόπο εισόδημα δεν υπερβαίνει το ποσό των οκτώ χιλιάδων εξακοσίων σαράντα (8.640) ευρώ.
Επισημαίνεται ότι το ποσό του επιδόματος καταβάλλεται πλήρες ή καταβάλλεται η διαφορά, εφόσον συντρέχει συνταξιοδότηση ή λήψη παροχής και από άλλο Φορέα, μόνο εφόσον πληρούνται αθροιστικά τα ανωτέρω κριτήρια και ο αιτών την παροχή έχει συμπληρώσει στη χώρα τουλάχιστον τριάντα πέντε (35) πλήρη έτη διαμονής και μειώνεται κατά 1/35 για κάθε ένα (1) έτος που υπολείπεται των τριάντα πέντε (35) ετών διαμονής στη χώρα.
Εξαιρέσεις από την καταβολή της παροχής:
Εξαιρούνται της παροχής:
α) οι μοναχοί/ές, οι οποίοι διαμένουν σε Ιερές Μονές και συντηρούνται από αυτές
β) όσοι εκτίουν ποινή στερητική της ελευθερίας και
γ) οι ανασφάλιστοι υπερήλικες ή όσοι δεν πληρούν τις προϋποθέσεις συνταξιοδότησης, εφόσον ο/η σύζυγος λαμβάνει σύνταξη από οποιαδήποτε πηγή μεγαλύτερη από την παροχή.
3. Για τον υπολογισμό του εισοδήματος δεν λαμβάνονται υπόψη:
α) Οι οικονομικές ενισχύσεις που χορηγούνται σε άτομα με αναπηρίες, λόγω της αναπηρίας τους.
β) Το διατροφικό επίδομα που χορηγείται στους πάσχοντες από χρόνια νεφρική ανεπάρκεια τελικού σταδίου και στους μεταμοσχευμένους.
γ) Το επίδομα ανεργίας.
δ) Η διατροφή που καταβάλλεται σε ανήλικο τέκνο με δικαστική απόφαση ή με συμβολαιογραφική πράξη ή με ιδιωτικό έγγραφο.
4. Περιουσιακά κριτήρια
α) Ακίνητη περιουσία
Η συνολική φορολογητέα αξία της ακίνητης περιουσίας του αιτούντος, δεν μπορεί να υπερβαίνει στο σύνολό της, το ποσό των ενενήντα χιλιάδων (90.000) ευρώ.
β) Κινητή περιουσία
Το τεκμήριο αντικειμενικής δαπάνης της κινητής περιουσίας του αιτούντος (επιβατικά ΙΧ, ΜΧ αυτοκίνητα ή και δίκυκλα) δεν μπορεί να υπερβαίνει στο σύνολό της, το ποσό των έξι χιλιάδων (6.000) ευρώ.
5. Το επίδομα Κοινωνικής Αλληλεγγύης καταβάλλεται σε μηνιαία βάση από την 1η του επόμενου της υποβολής της αίτησης μήνα. Εκκρεμείς αιτήσεις σε οποιοδήποτε στάδιο διοικητικής διαδικασίας, κατά τη δημοσίευση του παρόντος νόμου, εξετάζονται με τις προϋποθέσεις του νόμου αυτού.
Ποσά συντάξεων που εισπράχθηκαν μέχρι τη διακοπή της παροχής του ανασφάλιστου υπερήλικα, όπως προβλέπονταν από τις διατάξεις της περίπτωσης 5 της υποπαραγράφου ΙΑ6. της παρ.ΙΑ του άρθρου πρώτου του ν.4093/2012, δεν αναζητούνται.
6. Οι ανασφάλιστοι υπερήλικες που λαμβάνουν ήδη, πριν από την έναρξη ισχύος του παρόντος νόμου παροχή από τον ΟΓΑ σύμφωνα με τις διατάξεις του ν.1296/82, όπως αυτός τροποποιήθηκε με τις διατάξεις του ν.4093/2012, εξακολουθούν να λαμβάνουν την παροχή, σύμφωνα με τις ισχύουσες κατά τη δημοσίευση του ν.4387/2016 διατάξεις.
7. Οι ρυθμίσεις του άρθρου 69 του ν.4144/2013 (Α’ 88), που αφορούν τις περιπτώσεις που ο σύζυγος του ανασφάλιστου υπερήλικα έχει κηρυχθεί σε αφάνεια ή τις περιπτώσεις εγγάμων που βρίσκονται σε διάσταση, εφαρμόζονται και για την εξέταση των προϋποθέσεων καταβολής του επιδόματος της κοινοποιούμενης διάταξης.
8. Τέλος σας γνωρίζουμε ότι από τις διατάξεις του άρθρου 93 προβλέπεται ότι με απόφαση του Υπουργού Εργασίας Κοινωνικής Ασφάλισης και Κοινωνικής Αλληλεγγύης, που εκδίδεται ύστερα από γνώμη του Διοικητικού Συμβουλίου του ΟΓΑ, καθορίζονται τα δικαιολογητικά, η διαδικασία καταβολής της παροχής και κάθε άλλο αναγκαίο θέμα για την εφαρμογή των διατάξεων του παρόντος άρθρου.
Κατόπιν των ανωτέρω, παρακαλούμε να έχουμε την γνώμη του Διοικητικού σας Συμβουλίου, προκειμένου να προβούμε στην έκδοση της προβλεπόμενης Υπουργικής Απόφασης.
Είμαστε στη διάθεσή σας, για οποιαδήποτε περαιτέρω διευκρίνιση.
