Νόμος 4428/2016

Κυρώνονται και έχουν την ισχύ, που ορίζει το άρθρο 28 παρ. 1 του Συντάγματος, η Δήλωση της Αρμόδιας Αρχής της Ελλάδας, που υπογράφηκε στο Βερολίνο, στις 29 Οκτωβρίου 2014 για την προσχώρηση της Ελλάδας στην Πολυμερή Συμφωνία Αρμόδιων Αρχών (ΠΣΑΑ) για την Αυτόματη Ανταλλαγή Πληροφοριών Χρηματοοικονομικών Λογαριασμών του Οργανισμού Οικονομικής Συνεργασίας και Ανάπτυξης (ΟΟΣΑ), η επισυναπτόμενη στη Δήλωση αυτή Πολυμερής Συμφωνία Αρμόδιων Αρχών (ΠΣΑΑ) για την Αυτόματη Ανταλλαγή Πληροφοριών Χρηματοοικονομικών Λογαριασμών με το Παράρτημα ΣΤ΄ που τη συνοδεύει, καθώς και τα Παραρτήματα Β΄, Γ΄ και Δ΄ με τις γνωστοποιήσεις της Ελληνικής Δημοκρατίας δυνάμει του Τμήματος 7 παρ. 1 της ίδιας Συμφωνίας, των οποίων τα κείμενα της Δήλωσης σε πρωτότυπο στην αγγλική γλώσσα, της Πολυμερούς ΣΑΑ με το Παράρτημα ΣΤ΄ σε πρωτότυπο στην αγγλική και γαλλική γλώσσα, και των Παραρτημάτων Β΄, Γ΄ και Δ΄ σε πρωτότυπο στην αγγλική γλώσσα και σε μετάφραση όλων των ανωτέρω στην ελληνική γλώσσα έχουν ως εξής:

Βλέπε παραρτήματα

1. Μέχρι την έκδοση της, κατ’ εξουσιοδότηση του άρθρου δεύτερου παρ. 1 του Ν. 4153/2013 (Α ́ 116), απόφασης του Υπουργού Οικονομικών, ορίζεται ως «Αρμόδια Αρχή» που ενεργεί ως εξουσιοδοτημένος εκπρόσωπος του Υπουργού Οικονομικών, η αρμόδια αρχή του Υπουργείου Οικονομικών, κατά το άρθρο 5 του Ν. 4170/2013 (Α ́ 163), σχετικά με την εφαρμογή των διατάξεων της κυρούμενης ΠΣΑΑ για την Αυτόματη Ανταλλαγή Πληροφοριών Χρηματοοικονομικών Λογαριασμών.

2. Για τα φορολογικά έτη από την 1η Ιανουαρίου 2016 και εξής η αρμόδια κατ’ άρθρο 5 του Ν. 4170/2013 αρχή, κοινοποιεί τις πληροφορίες που αφορούν Δηλωτέους Λογαριασμούς στην αντίστοιχη αρμόδια αρχή κάθε δικαιοδοσίας με την οποία η κυρούμενη ΠΣΑΑ, είναι σε ισχύ και εφαρμογή δυνάμει του Τμήματος 7 υποπαράγραφος 2.1. αυτής, με αυτόματη ανταλλαγή, και σύμφωνα με τους όρους και τις προϋποθέσεις και εντός της προθεσμίας που ορίζονται στην κυρούμενη Συμφωνία.

3.α. Τα Δηλούντα Ελληνικά Χρηματοπιστωτικά Ιδρύματα που προσδιορίζονται βάσει των όρων «Χρηματοπιστωτικό Ίδρυμα Δικαιοδοσίας» και «Δηλούν Χρηματοπιστωτικό Ίδρυμα» του Τμήματος 1 παράγραφος 1 περιπτώσεις γ ́ και δ ́ της κυρούμενης ΠΣΑΑ υποχρεούνται να υποβάλλουν στην αρμόδια κατ’ άρθρο 5 του Ν. 4170/2013 αρχή του Υπουργείου Οικονομικών, τις πληροφορίες που αφορούν κάθε Δηλωτέο Λογαριασμό δυνάμει του Τμήματος 1 παράγραφος 1 περίπτωση ε ́ και του Τμήματος 2 παράγραφος 2 της ΠΣΑΑ, σύμφωνα με τους κανόνες υποβολής στοιχείων και δέουσας επιμέλειας και να διασφαλίζουν την αποτελεσματική και σύμφωνη εφαρμογή αυτών με βάση τα οριζόμενα στο Κοινό Πρότυπο Αναφοράς του άρθρου τρίτου του παρόντος νόμου και στις κατ’ εξουσιοδότηση του άρθρου πέμπτου του παρόντος νόμου προβλεπόμενες αποφάσεις.

β. Τα Δηλούντα Ελληνικά Χρηματοπιστωτικά Ιδρύματα υποχρεούνται να θεσπίσουν ολοκληρωμένα και αποτελεσματικά εσωτερικά συστήματα και διαδικασίες συμμόρφωσης προς τις υποχρεώσεις που απορρέουν από την κυρούμενη ΠΣΑΑ και τα οριζόμενα στο άρθρο τρίτο και στις κατ’ εξουσιοδότηση του άρθρου πέμπτου του παρόντος νόμου αποφάσεις. Δεν θεωρείται ότι έχουν δείξει τη δέουσα επιμέλεια συμμορφώσεως, αν δεν έχουν συμμορφωθεί τουλάχιστον με τις απαιτήσεις που θεσπίζονται σύμφωνα με τα οριζόμενα στο προηγούμενο εδάφιο.

Στο παρόν άρθρο προσαρτώνται τα ακόλουθα Παραρτήματα I και ΙΙ τα οποία αποτελούν αναπόσπαστο μέρος των διατάξεων του παρόντος νόμου, ως εξής:

1. Το Παράρτημα Ι που περιλαμβάνει το Κοινό Πρότυπο Αναφοράς (ΚΠΑ), όπως προβλέπεται στο Τμήμα 1 παράγραφος 1 περίπτωση στ ́ της κυρούμενης ΠΣΑΑ που εγκρίθηκε στις 15 Ιουλίου 2014 από το Συμβούλιο του ΟΟΣΑ, όπως αυτό ισχύει και εφαρμόζεται για την Ελλάδα και το οποίο περιλαμβάνει τα ακόλουθα:

α) Γενικές απαιτήσεις υποβολής στοιχείων (Τμήμα Ι).

β) Γενικές απαιτήσεις δέουσας επιμέλειας (Τμήμα ΙΙ).

γ) Δέουσα επιμέλεια για Προϋπάρχοντες Ατομικούς Λογαριασμούς (Τμήμα ΙΙΙ).

δ) Δέουσα επιμέλεια για Νέους Ατομικούς Λογαριασμούς (Τμήμα ΙV).

ε) Δέουσα επιμέλεια για Προϋπάρχοντες Λογαριασμούς Οντοτήτων (Τμήμα V).

στ) Δέουσα επιμέλεια για Νέους Λογαριασμούς Οντοτήτων (Τμήμα VΙ).

ζ) Ειδικοί κανόνες δέουσας επιμέλειας (Τμήμα VΙΙ).

η) Ορισμοί (Τμήμα VΙΙΙ) και

2. Το Παράρτημα ΙΙ που περιλαμβάνει Σχόλια του Κοινού Προτύπου Αναφοράς (ΚΠΑ) στα οποία περιέχονται συμπληρωματικοί κανόνες υποβολής στοιχείων και δέουσας επιμέλειας, όσον αφορά πληροφορίες επί των Χρηματοοικονομικών Λογαριασμών για την ορθή και ομοιόμορφη εφαρμογή του ΚΠΑ από τα Δηλούντα Ελληνικά Χρηματοπιστωτικά Ιδρύματα που αφορούν ειδικότερα:

α) την έννοια της «αλλαγής των περιστάσεων»,

β) την αυτοπιστοποίηση για νέους λογαριασμούς Οντοτήτων,

γ) την κατοικία Χρηματοπιστωτικού Ιδρύματος,

δ) τον τηρούμενο λογαριασμό,

ε) τα καταπιστεύματα που είναι παθητικές Μη Χρηματοπιστωτικές Οντότητες (παθητικές ΜΧΟ) και στ) τη διεύθυνση του κεντρικού γραφείου της Οντότητας.

Βλέπε παραρτήματα

1. Η ανταλλαγή πληροφοριών δυνάμει των διατάξεων της κυρούμενης Πολυμερούς Συμφωνίας Αρμοδίων Αρχών (ΠΣΑΑ) υπόκειται στις διατάξεις του Ν. 2472/1997 (Α΄ 50). Η ανταλλαγή πληροφοριών, συμπεριλαμβανομένων των διοικητικών ερευνών, γίνεται κατόπιν ειδικά αιτιολογημένης απόφασης ως προς την αναγκαιότητα και αναλογικότητα των δεδομένων, τόσο από την αιτούσα αρχή όσο και από τη λαμβάνουσα αρχή, σύμφωνα με τα άρθρα 6 και 22 της Σύμβασης του Συμβουλίου της Ευρώπης και του ΟΟΣΑ και του Τροποποιητικού Πρωτοκόλλου αυτής, που έχει κυρωθεί με το άρθρο πρώτο του Ν. 4153/2013 (Α΄ 116), το Τμήμα 5 της κυρούμενης ΠΣΑΑ και το Παράρτημα Γ΄ αυτής, καθώς και τις διατάξεις του άρθρου 4 του Ν. 2472/1997 (Α΄ 50).

2. Με την επιφύλαξη των διατάξεων της παραγράφου 3 του παρόντος, για τους σκοπούς της κυρούμενης ΠΣΑΑ και ύστερα από ειδικά αιτιολογημένο αίτημα της αρμόδιας κατά το άρθρο 5 παρ. 1 του Ν. 4170/2013 αρχής του Υπουργείου Οικονομικών προς την Αρχή Προστασίας Δεδομένων Προσωπικού Χαρακτήρα μπορεί να αποφασίζεται εξαίρεση της άσκησης των δικαιωμάτων των άρθρων 11 και 12 του Ν. 2472/1997.

3. Στο πλαίσιο της εφαρμογής της κυρούμενης ΠΣΑΑ και των οριζομένων στα άρθρα δεύτερο, τρίτο, τέταρτο και πέμπτο του παρόντος νόμου, καθώς και στις κατ’ εξουσιοδότηση των ίδιων άρθρων προβλεπόμενες αποφάσεις, τα Δηλούντα Χρηματοπιστωτικά Ιδρύματα και οι αρμόδιες αρχές του Υπουργείου Οικονομικών δυνάμει των διατάξεων του Π.δ. 111/2014, όπως εκάστοτε ισχύει, και των σχετικών με το οργανόγραμμα κανονιστικών αποφάσεων του Γενικού Γραμματέα Δημοσίων Εσόδων, θεωρούνται «υπεύθυνοι επεξεργασίας» κατά την έννοια και για τους σκοπούς του ν. 2472/1997, καθένας για κάθε επεξεργασία που διενεργεί.

4. Κάθε Δηλούν Ελληνικό Χρηματοπιστωτικό Ίδρυμα, κατά την έννοια του άρθρου δεύτερου παράγραφος 3 υποπαράγραφος α΄ του παρόντος νόμου υποχρεούται να:

α) ενημερώνει κάθε ενδιαφερόμενο Δηλωτέο Πρόσωπο ότι οι πληροφορίες που το αφορούν και που αναφέρονται στο Τμήμα 2 της κυρούμενης ΠΣΑΑ συλλέγονται και διαβιβάζονται σύμφωνα με τα ειδικότερα οριζόμενα σε αυτήν,

β) παράσχει σε αυτό το πρόσωπο κάθε πληροφορία της οποίας δικαιούται να λαμβάνει γνώση, δυνάμει των διατάξεων του Ν.2472/1997, εντός ευλόγου χρονικού διαστήματος, ώστε το πρόσωπο να ασκήσει τα δικαιώματά του ως προς την προστασία δεδομένων και, σε κάθε περίπτωση, πριν το ενδιαφερόμενο Δηλούν Χρηματοπιστωτικό Ίδρυμα υποβάλλει τις πληροφορίες που ορίζονται στο άρθρο δεύτερο παράγραφος 3 υποπαράγραφος α΄ του παρόντος νόμου στην αρμόδια, κατά το άρθρο 5 του Ν. 4170/2013, αρχή του Υπουργείου Οικονομικών.

5. Με την επιφύλαξη των διατάξεων περί παραγραφής της φορολογικής νομοθεσίας, οι πληροφορίες που υφίστανται επεξεργασία, σύμφωνα με τις διατάξεις του παρόντος νόμου, διατηρούνται μόνο για το χρονικό διάστημα που απαιτείται για την επιδίωξη των σκοπών του παρόντος νόμου και, σε κάθε περίπτωση, σύμφωνα με τις διατάξεις περί παραγραφής για κάθε υπεύθυνο επεξεργασίας.

1. Με μέριμνα του Υπουργού Οικονομικών διαβιβάζεται στη Βουλή για ενημέρωση το Παράρτημα Ε ́ και κάθε τροποποίησή του σχετικά με τον κατάλογο των Δικαιοδοσιών των Αρμοδίων Αρχών που τηρείται και δημοσιεύεται από τη Γραμματεία Συντονιστικού Οργάνου του ΟΟΣΑ, σχετικά με τις Αρμόδιες Αρχές που έχουν υπογράψει την ΠΣΑΑ και μεταξύ των οποίων η κυρούμενη ΠΣΑΑ είναι σε ισχύ και εφαρμογή σύμφωνα με το Τμήμα 7 υποπαράγραφος 2.2 της Συμφωνίας αυτής.

2. Με απόφαση του Υπουργού Οικονομικών ορίζεται ο κατάλογος με τις Δικαιοδοσίες των Αρμόδιων Αρχών της ΠΣΑΑ ως προς τις οποίες η Ελλάδα προτίθεται να θέσει σε ισχύ και εφαρμογή την κυρούμενη ΠΣΑΑ σύμφωνα με το Τμήμα 7, παράγραφος 1 περίπτωση στ ́ αυτής και κάθε τροποποίησή του. Με όμοια απόφαση προσδιορίζονται οι ημερομηνίες έναρξης ισχύος και εφαρμογής της ΠΣΑΑ σε διμερή βάση για κάθε μια από τις Δικαιοδοσίες των Αρμοδίων Αρχών που περιλαμβάνονται στον παραπάνω κατάλογο, σύμφωνα με τα οριζόμενα στο Τμήμα 7 υποπαράγραφος 2.1 αυτής.

3. Με απόφαση του Υπουργού Οικονομικών ορίζονται κανόνες, διοικητικές διαδικασίες και τα αναγκαία συνακόλουθα μέτρα αυτών για τη διασφάλιση της αποτελεσματικής και σύμφωνης εφαρμογής των κανόνων δέουσας επιμέλειας που περιλαμβάνονται στο Κοινό Πρότυπο Αναφοράς του άρθρου τρίτου του παρόντος νόμου από τα Δηλούντα Χρηματοπιστωτικά Ιδρύματα. Ειδικότερα, με την παραπάνω απόφαση ορίζονται τα εξής:

(α) κανόνες ώστε να αποτρέπονται οι πρακτικές Χρηματοπιστωτικών Ιδρυμάτων, προσώπων ή ενδιαμέσων, οι οποίες αποσκοπούν στην καταστρατήγηση των διαδικασιών υποβολής στοιχείων και δέουσας επιμέλειας,

(β) κανόνες που απαιτούν από τα Δηλούντα Χρηματοπιστωτικά Ιδρύματα να τηρούν αρχεία σχετικά με τα μέτρα που λαμβάνουν και τα τυχόν αποδεικτικά στοιχεία στα οποία στηρίζονται για την τήρηση των ανωτέρω διαδικασιών, καθώς και να λαμβάνουν κατάλληλα μέτρα για την πρόσβαση στα αρχεία αυτά,

(γ) διοικητικές διαδικασίες ώστε να εξακριβώνεται η συμμόρφωση των Δηλούντων Χρηματοπιστωτικών Ιδρυμάτων προς τις διαδικασίες υποβολής στοιχείων και δέουσας επιμέλειας· διοικητικές διαδικασίες για τις επακόλουθες ενέργειες στο Δηλούν Χρηματοπιστωτικό Ίδρυμα, όταν δηλώνονται λογαριασμοί χωρίς τεκμηρίωση,

(δ) διοικητικές διαδικασίες ώστε να διασφαλίζεται ότι εξακολουθεί να είναι μικρός ο κίνδυνος χρήσης των Οντοτήτων και των λογαριασμών που ορίζονται στο εσωτερικό δίκαιο ως μη Δηλούντα Χρηματοπιστωτικά Ιδρύματα και εξαιρούμενοι λογαριασμοί για σκοπούς φοροδιαφυγής και (ε) αποτελεσματικές διατάξεις επιβολής των κανόνων για την αντιμετώπιση της μη συμμόρφωσης.

4. Με απόφαση του Γενικού Γραμματέα Δημοσίων Εσόδων, κατόπιν εισήγησης της αρμόδιας αρχής του Υπουργείου Οικονομικών, κατά το άρθρο 5 παράγραφος 1 του Ν. 4170/2013, εκδίδεται και επικαιροποιείται ο κατάλογος οντοτήτων και λογαριασμών που πρέπει να αντιμετωπιστούν ως Μη Δηλούντα Χρηματοπιστωτικά Ιδρύματα και Εξαιρούμενοι Λογαριασμοί, αντιστοίχως. Με όμοια απόφαση μπορεί να ορίζονται όλα τα σχετικά θέματα προκειμένου να διασφαλίζεται ότι τα είδη των Μη Δηλούντων Χρηματοπιστωτικών Ιδρυμάτων και των Εξαιρούμενων Λογαριασμών πληρούν όλες τις προϋποθέσεις που παρατίθενται στο Τμήμα VIII Ενότητα B ́ παρ. 1 στοιχείο γ ́ και Ενότητα Γ ́ παρ. 17 στοιχείο ζ ́ του Παραρτήματος I του άρθρου τρίτου του παρόντος νόμου και ιδιαίτερα ότι το καθεστώς ενός Χρηματοπιστωτικού Ιδρύματος ως Μη Δηλούντος Χρηματοπιστωτικού Ιδρύματος ή το καθεστώς ενός λογαριασμού ως Εξαιρούμενου Λογαριασμού δεν παρακωλύει την επίτευξη των σκοπών του παρόντος νόμου. Με όμοια απόφαση εκδίδεται και επικαιροποιείται ο κατάλογος για τις «Δηλωτέες Δικαιοδοσίες» και τις «Συμμετέχουσες Δικαιοδοσίες» έναντι της Ελλάδας, σύμφωνα με το Τμήμα VIII Ενότητα Δ ́ παράγραφοι 4 και 5 του Παραρτήματος I του άρθρου τρίτου του παρόντος νόμου.

5. Με απόφαση του Γενικού Γραμματέα Δημοσίων Εσόδων μπορεί να εξειδικεύονται και συμπληρώνονται διαδικασίες και υποχρεώσεις που αφορούν την υποβολή στοιχείων και την τήρηση των κανόνων δέουσας επιμέλειας από τα Δηλούντα Χρηματοπιστωτικά Ιδρύματα, την παροχή στοιχείων στον ΟΟΣΑ στο πλαίσιο της αξιολόγησης της χώρας και κάθε άλλο συναφές θέμα σχετικά με την αυτόματη ανταλλαγή πληροφοριών.

1. Με την επιφύλαξη της παραγράφου 2, η ισχύς του παρόντος νόμου αρχίζει από τη δημοσίευσή του στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως και της Συμφωνίας που κυρώνεται αναφορικά με οποιεσδήποτε δύο Αρμόδιες Αρχές ισχύει από την πλήρωση των προϋποθέσεων του Τμήματος 7, παράγραφος 2.1 αυτής.

2. Η ισχύς των διατάξεων των άρθρων δεύτερου έως και πέμπτου του νόμου αυτού αρχίζει από την 1η Ιανουαρίου 2016.