Με το άρθρο 65 του ν. 4446/2016 «Πτωχευτικός Κώδικας, Διοικητική Δικαιοσύνη, Τέλη- Παράβολα, Οικειοθελής αποκάλυψη φορολογητέας ύλης παρελθόντων ετών, Ηλεκτρονικές συναλλαγές, Τροποποιήσεις του ν. 4270/2014 και λοιπές διατάξεις» (Α’ 240), όπως ισχύει μετά την τροποποίηση με το άρθρο 74 του ν. 4472/2017, θεσπίστηκε η υποχρέωση για τους δικαιούχους πληρωμής (1) να αποδέχονται μέσα πληρωμής με κάρτα κατά τις συναλλαγές τους με πληρωτές (2) οι οποίοι δρουν για λόγους που δεν εμπίπτουν στην εμπορική, επιχειρηματική ή επαγγελματική τους δραστηριότητα.
Με υπουργικές αποφάσεις των Υπουργών Οικονομίας και Ανάπτυξης και Οικονομικών, οι δικαιούχοι πληρωμής θα εντάσσονται σταδιακά στην παραπάνω υποχρέωση αποδοχής πληρωμής με κάρτα, βάσει του κύριου Κωδικού Αριθμού Δραστηριότητας (ΚΑΔ).
Βάσει της ανωτέρω εξουσιοδοτικής διάταξης, δημοσιεύθηκε στις 27 Απριλίου 2017 η υπ’ αριθ. 45231/2017 «Ρύθμιση Υποχρέωσης Αποδοχής Πληρωμών με Κάρτα σύμφωνα με το άρθρο 65 του ν. 4446/2016 (Α΄ 240)» (Β’ 1445) Κοινή Υπουργική Απόφαση, η οποία ορίζει ένα σύνολο δικαιούχων πληρωμής οι οποίοι υποχρεούνται εντός ορισμένης προθεσμίας να προβούν στην απόκτηση τερματικού αποδοχής καρτών πληρωμών και μέσων πληρωμής με κάρτα (POS) και κατ’ επέκταση υποχρεούνται να αποδέχονται πληρωμές μέσω καρτών.
Ο καθορισμός των υπόχρεων γίνεται βάσει του τετραψήφιου Κωδικού Αριθμού Δραστηριότητας (ΚΑΔ), όπως προκύπτει από την Εθνική Ονοματολογία Οικονομικών Δραστηριοτήτων, και δεν σχετίζεται με τη δηλούμενη στις φορολογικές αρχές κύρια δραστηριότητα της επιχείρησης. Επομένως, κάθε δικαιούχος πληρωμής που διαθέτει ΚΑΔ, ο οποίος συμπεριλαμβάνεται στη λίστα της εν λόγω κυα και τον έχει δηλώσει είτε ως κύρια είτε ως δευτερεύουσα δραστηριότητα, κρίνεται υπόχρεος και οφείλει να προβεί στην απόκτηση POS εφόσον συναλλάσσεται με πληρωτές οι οποίοι δρουν για λόγους που δεν εμπίπτουν στην εμπορική, επιχειρηματική ή επαγγελματική τους δραστηριότητα.
Συνεπώς, η υποχρέωση απόκτησης τερματικού POS δεν αφορά δικαιούχους πληρωμής (ελεύθερους επαγγελματίες, ατομικές επιχειρήσεις και εταιρίες) που πωλούν αγαθά ή παρέχουν υπηρεσίες αποκλειστικά σε άλλες επιχειρήσεις (νομικά ή φυσικά πρόσωπα) που δρουν στο πλαίσιο της επιχειρηματικής τους δραστηριότητας (Β2Β συναλλαγές), ακόμη και αν οι εν λόγω δικαιούχοι πληρωμής διαθέτουν ΚΑΔ που περιλαμβάνεται στη λίστα της με αριθ. 45231/2017 κυα.
Ως τερματικό αποδοχής καρτών πληρωμών και μέσων πληρωμής με κάρτα προς εκπλήρωση της οριζόμενης υποχρέωσης νοούνται όλες οι διαθέσιμες συσκευές (πχ. ασύρματο και ενσύρματο τερματικό POS, mobile POS), μέθοδοι και εφαρμογές (πχ. Virtual POS) που μπορούν να χρησιμοποιηθούν για την αποδοχή καρτών, τόσο με φυσική παρουσία κάρτας, όσο και χωρίς φυσική παρουσία κάρτας (πωλήσεις εξ' αποστάσεως). Επομένως, στο πεδίο εφαρμογής του νόμου και της κοινής υπουργικής απόφασης εμπίπτει οποιαδήποτε εφαρμογή πληρωμής διά της οποίας ο πληρωτής δύναται να κινήσει πράξη πληρωμής με κάρτα (πιστωτική, χρεωστική, προπληρωμένη). Υπογραμμίζεται ότι είναι εκτός πεδίου εφαρμογής η μεταφορά πίστωσης ή η άμεση χρέωση καθώς και η πληρωμή μέσω εναλλακτικών καναλιών εξυπηρέτησης (πχ. e-banking).
Οι δικαιούχοι πληρωμής οφείλουν να αποδέχονται μέσα πληρωμής με κάρτα, τα οποία έχουν εκδοθεί από τετραμερές σύστημα πληρωμής (VISA, MASTER CARD, MAESTRO, UNION PAY) και δεν είναι υποχρεωτική η αποδοχή μέσων πληρωμής που έχουν εκδοθεί από τριμερές (DINERS, DISCOVER, AMERICAN EXPRESS). Επιπλέον, οι δικαιούχοι πληρωμής συμβάλλονται υποχρεωτικά με νομίμως αδειοδοτημένους Παρόχους Υπηρεσιών Πληρωμών, κατά το οριζόμενα στο ν. 3862/2010 (A' 113) και απαγορεύεται να συμβάλλονται με οντότητες οι οποίες δεν αποτελούν νομίμως αδειοδοτημένους παρόχους υπηρεσιών πληρωμών ή αντιπροσώπους αυτών.
Η προθεσμία συμμόρφωσης στην ανωτέρω Απόφαση για τους δικαιούχους πληρωμής που έχουν προβεί σε έναρξη με έναν από τους ΚΑΔ της λίστας των υπόχρεων πριν τη δημοσίευση αυτής ορίζεται σε τρεις (3) μήνες από τη δημοσίευση της Κοινής Υπουργικής Απόφασης, ήτοι στις 27-07- 2017. Όσοι δικαιούχοι πληρωμής προβούν σε έναρξη δραστηριότητας από 27-06-2017 έως 27-07- 2017 έχουν προθεσμία συμμόρφωσης έως και την 27η Αυγούστου 2017. Τέλος, όσοι δικαιούχοι πληρωμής προβούν σε έναρξη ή σχετική μεταβολή δραστηριότητας μετά την 27η Ιουλίου 2017 έχουν προθεσμία συμμόρφωσης εντός μηνός από την έναρξη τους.
Αρμόδιες αρχές για τη διενέργεια των ελέγχων, την επιβολή των προστίμων και τη βεβαίωση των ανωτέρω παραβάσεων ορίζονται η Διεύθυνση Θεσμικών Ρυθμίσεων και Εποπτείας Αγοράς Προϊόντων και Παροχής Υπηρεσιών της Γενικής Γραμματείας Εμπορίου και Προστασίας Καταναλωτή και οι Διευθύνσεις Ανάπτυξης των Περιφερειακών Ενοτήτων της χώρας. Στους παραβάτες επιβάλλεται διοικητικό πρόστιμο ύψους χιλίων πεντακοσίων (1.500) ευρώ.
Το ύψος του επιβληθέντος διοικητικού προστίμου μειώνεται στο ήμισυ εάν:
α) Ο υπόχρεος εντός τριάντα (30) ημερών από την ημερομηνία κοινοποίησης σε αυτόν της σχετικής πράξης και σε κάθε περίπτωση πριν την άσκηση της ενδικοφανούς προσφυγής προβεί σε καταβολή του προστίμου. Η καταβολή αυτή συνεπάγεται την αυτοδίκαιη παραίτηση του υπόχρεου από κάθε δικαίωμα προσβολής ή αμφισβήτησης της πράξης επιβολής προστίμου,
β) Ο υπόχρεος εντός τριάντα (30) ημερών από την ημερομηνία υποβολής καταγγελίας ή διενέργειας ελέγχου, καταθέσει στην αρμόδια ελεγκτική Υπηρεσία τιμολόγιο αγοράς ή μίσθωσης τερματικού ή οποιοδήποτε βεβαίωση (υπεύθυνη δήλωση περί χρήσης συσκευών ή υπηρεσιών για την αποδοχή μέσων πληρωμής με κάρτα) που αποδεικνύει την κατοχή τερματικού αποδοχής καρτών πληρωμών και μέσων πληρωμής με κάρτα.
Σύμφωνα με τις γενικές αρχές του διοικητικού δικαίου και ειδικότερα την αρχή της χρηστής διοίκησης, ο υπόχρεος απαλλάσσεται από το διοικητικό πρόστιμο όταν συντρέχει αντικειμενική αδυναμία απόκτησης τερματικού αποδοχής καρτών. Ειδικότερα, το εν λόγω πρόστιμο δεν επιβάλλεται όταν κατά τη διενέργεια ελέγχου ο υπόχρεος επιδεικνύει στο αρμόδιο όργανο, έγγραφο με το οποίο πιστοποιείται η απόρριψη αιτήματος του υπόχρεου έγκρισης χορήγησης τερματικού από αδειοδοτημένο πάροχο υπηρεσιών πληρωμών.
Τέλος, όσοι υπόχρεοι έχουν υποβάλει αίτημα πριν την παρέλευση της οριζόμενης προθεσμίας και το τερματικό αποδοχής μέσων πληρωμών με κάρτα δεν τους έχει χορηγηθεί για λόγους που ανάγονται στο πιστωτικό ίδρυμα, γεγονός το οποίο βεβαιώνεται εγγράφως, απαλλάσσονται της επιβολής προστίμου.
1 «δικαιούχος πληρωμής»: το φυσικό ή νομικό πρόσωπο που είναι ο τελικός αποδέκτης των χρηματικών ποσών τα οποία αποτελούν αντικείμενο της πράξης πληρωμής, σύμφωνα με την περίπτωση 13 του άρθρου 2 του Κανονισμού (ΕΕ) 2015/751. (περ. γ’, άρθρο 62, ν. 4446/2016)
2 «πληρωτής»: το φυσικό πρόσωπο το οποίο διατηρεί λογαριασμό πληρωμών και επιτρέπει εντολή πληρωμής από αυτόν τον λογαριασμό ή, εάν δεν υπάρχει λογαριασμός πληρωμών, το φυσικό πρόσωπο που δίνει εντολή πληρωμής, σύμφωνα με τα οριζόμενα στο άρθρο 4 του ν. 3862/2010 (Α' 113). (περ. β’, άρθρο 62, ν. 4446/2016).
