Διεθνής ημερίδα ΕΝΔΕ για τις ακραίες συμπεριφορές δικηγόρων: Η ομιλία - χαιρετισμός του Προέδρου της Ένωσης

Δημοσιεύθηκε από την Ένωση Δικαστών και Εισαγγελέων η ομιλία – χαιρετισμός του κ. Χριστόφορου Σεβαστίδη, Προέδρου της Ένωσης, κατά την έναρξη της Διεθνούς Ημερίδας της Ένωσης με θέμα «Δεοντολογία και θεσμικός σεβασμός στη δικαστική αίθουσα: Αντιμετωπίζοντας τις ακραίες συμπεριφορές δικηγόρων απέναντι σε δικαστικούς λειτουργούς - Διεθνής πρακτική σε ένα ανησυχητικό φαινόμενο».

Μεταξύ άλλων, ο κ. Σεβαστίδης ανέφερε:

«Η σημερινή μας εκδήλωση αντιμετωπίστηκε ήδη εχθρικά από την Ολομέλεια των δικηγορικών συλλόγων με Δελτίο Τύπου που εξέδωσαν την επομένη της επίσημης ανακοίνωσής της από την Ένωσή μας, νουθετώντας μας ως προς τις προτεραιότητες που πρέπει να βάλουμε στο πρόγραμμά μας, κατηγορώντας μας για συγκρουσιακή στάση απέναντι σε όλους τάχα τους δικηγόρους και ότι με συνέδρια και ημερίδες σαν κι αυτήν σήμερα ακολουθούμε έναν αδιέξοδο δρόμο. Θα έπρεπε ενδεχομένως να ζητήσουμε εκ των προτέρων την άδεια των δικηγορικών συλλόγων για να διοργανώσουμε ένα επιστημονικό συνέδριο και να αναμένουμε την έγκριση της θεματικής πριν τολμήσουμε να καλέσουμε συναδέλφους από το εξωτερικό.»

«Η σταθερή μας προσήλωση σε μία θεματική που έχει να κάνει με τις ακραίες προσβλητικές συμπεριφορές δικηγόρων απέναντι στην έδρα του δικαστηρίου δείχνει την αποφασιστικότητά μας να αντιμετωπίσουμε ένα ιδιότυπο ελληνικό φαινόμενο που λαμβάνει κάθε χρόνο μεγαλύτερες διαστάσεις ανησυχητικές της ποιότητας του κράτους δικαίου στη χώρα μας. Η Ένωσή μας ανέδειξε από πέρσι την κατάσταση που επικρατεί στις αίθουσες των δικαστηρίων, με συγκεκριμένα περιστατικά, μη επιδεχόμενα αμφισβήτησης, δεχόμενη τα αδικαιολόγητα πυρά των δικηγορικών συλλόγων, οι οποίοι αντί να σταθούν αρωγοί και σύμμαχοι στην καταπολέμηση διαβρωτικών φαινομένων, προτίμησαν μια συντεχνιακή περιχαράκωση.»

«Πρέπει να ενημερώσουμε τους εκπροσώπους της Ευρωπαϊκής Ένωσης Δικαστών πως στην χώρα μας δεν υπάρχει νομικό πλαίσιο προστασίας του δικαστή και του εισαγγελέα από προπηλακισμούς και επιθέσεις δικηγόρων. Ακριβώς αυτήν την έλλειψη πλαισίου εκμεταλλεύονται όσοι ενεργούν με τη λογική του μόνιμου ταραξία των ακροατηρίων. Οι ίδιοι είναι ασύδοτοι, οι δικαστές είναι απροστάτευτοι. Κι αν αναρωτιέστε για ποιόν λόγο δεν έχουν ληφθεί μέχρι σήμερα μέτρα προστασίας της αξιοπρέπειας των δικαστικών λειτουργών, η απάντηση είναι προφανής για έναν που γνωρίζει τον τρόπο λειτουργίας της πολιτείας μας: Το μεν Κράτος διστάζει να έρθει σε αντιπαράθεση με τους δικηγορικούς συλλόγους καθώς η λήψη οποιουδήποτε ρυθμιστικού μέτρου θα προκαλούσε αποχή των δικηγόρων από τα καθήκοντά τους και άρα καθυστερήσεις στις δίκες και πολιτικό κόστος στην κυβέρνηση. Οι δε δικηγορικοί σύλλογοι θεωρούν χρέος τους να προστατέψουν τους λίγους συναδέλφους τους σε όποιο παράπτωμα κι αν έχουν υποπέσει απέναντι στους δικαστές στα πλαίσια της συναδελφικής αλληλεγγύης η οποία ανάγεται σε πρωτεύον στοιχείο συσπείρωσης μιας κοινωνικής ομάδας. Είναι αδιάφορο το αντικειμενικό γεγονός πως οι λίγοι δικηγόροι που επιδεικνύουν αντικοινωνική και αντιθεσμική συμπεριφορά βλάπτουν και την πλειοψηφία των συναδέλφων τους που έχουν την ατυχία να τους έχουν αντιδίκους. Θα μπορούσε βάσιμα να υποστηρίξει κανείς πως ζούμε στην Ελλάδα σε ένα καθεστώς ιδιότυπης ομηρίας των θεσμών από την πίεση των συντεχνιών και την απροθυμία των κυβερνήσεων να συγκρουστούν μαζί τους.

Δεν διακατεχόμαστε από καμία εμμονική ή εμπαθή στάση απέναντι στους χιλιάδες δικηγόρους που έντιμα και με συνέπεια ασκούν καθημερινά το λειτούργημά τους. Για τη μεγάλη πλειοψηφία των δικηγόρων τέτοιες συμπεριφορές είναι καταδικαστέες, χωρίς ωστόσο να δημιουργηθεί μέχρι σήμερα κανένα κύμα μαζικής και θεσμικής απομόνωσης των υπονομευτών είτε γιατί εμπεδώθηκε η αντίληψη ότι ο δικαστής είναι ο εχθρός μπροστά στον οποίο δικαιολογούνται όλες οι μορφές προπηλακισμού είτε λόγω απροθυμίας προσωπικής στοχοποίησης και κανιβαλισμού τους από τον εριστικό συνάδελφό τους ο οποίος έχει συνήθως εύκολη πρόσβαση στα Μέσα Ενημέρωσης.

Τα περιστατικά βέβαια ακραίων συμπεριφορών δικηγόρων εναντίον δικαστικών λειτουργών είναι πολύ περισσότερα από αυτά που ανέφερα παραπάνω και υπάρχουν ακόμα περισσότερα που δεν καταγγέλλονται γιατί μάθαμε να τα θεωρούμε τμήμα της καθημερινότητάς μας. Η Ένωσή μας στο εξής θα δέχεται από τα μέλη της ονομαστικές αναφορές σε βάρος δικηγόρων με περιγραφή του συμβάντος και θα τα καταχωρεί σε μια συστηματική ενότητα προκειμένου να ενημερώνει τα διεθνή όργανα για την κατάσταση στη χώρα.»

«Ενώ λοιπόν η ελληνική νομοθεσία προβλέπει την επιβολή χρηματικής ποινής, είτε αποβολής από το ακροατήριο, είτε κράτησης έως 24 ωρών για οποιονδήποτε πολίτη διασαλεύει την ομαλή λειτουργία του δικαστηρίου, τέτοια πρόβλεψη δεν υφίσταται εναντίον των δικηγόρων. Τα άρθρα 207 παρ. 2 ΚΠολΔ και 336 παρ. 2 ΚΠΔ προβλέπουν τόσο για την πολιτική όσο και για την ποινική δίκη μόνο πειθαρχικές ποινές σε βάρος των δικηγόρων οι οποίες επιβάλλονται από τα πειθαρχικά όργανα του δικηγορικού συλλόγου, όταν και όποτε συνεδριάσουν αυτά. Ακόμα και όταν ο δικηγόρος τελέσει ποινικό αδίκημα κατά την διάρκεια μιας ακροαματικής διαδικασίας (συκοφαντήσει, ασκήσει οποιασδήποτε μορφής βίας κατά του δικαστή ή του εισαγγελέα), δεν υπάρχει διαδικασία αυτοφώρου σε βάρος του δεδομένου ότι ο δικηγόρος είναι πρόσωπο ιδιάζουσας δωσιδικίας και δικάζεται σε πρώτο βαθμό στο Εφετείο στο οποίο δεν λειτουργούν αυτόφωρα. Αλλά ακόμα και αν υπήρχε δυνατότητα παραπομπής και εισαγωγής σε αυτόφωρη διαδικασία και πάλι θα βρισκόμασταν σε αδιέξοδο όταν ο δικηγόρος έχει και την ιδιότητα βουλευτού που απαιτεί άρση ασυλίας από την Βουλή για να προχωρήσει σε βάρος του μια ποινική διαδικασία. Σε μία υποθετικά αντίστροφη περίπτωση κατά την οποία ένας δικαστικός λειτουργός παρεκτρέπεται σε βάρος ιδιώτη ή δικηγόρου, τότε αφενός μεν θα του ασκηθεί πειθαρχική διαδικασία, αφετέρου ο ιδιώτης και ο δικηγόρος διαθέτουν το ισχυρότατο όπλο της αίτησης εξαίρεσης. Η δίκη διακόπτεται και ο δικαστικός λειτουργός εξαιρείται από την συγκεκριμένη υπόθεση και αντικαθίσταται από άλλον δικαστικό λειτουργό. Λύση άμεση και αποτελεσματική ομολογουμένως. Ο δικαστικός λειτουργός δεν διαθέτει αντίστοιχη δυνατότητα. Είναι υποχρεωμένος να συνεχίσει να δικάζει την υπόθεση σκύβοντας το κεφάλι σε ύβρεις, χυδαιότητες, συκοφαντίες, προπηλακισμούς, να προσποιείται πως δεν ακούει ενώ την ίδια στιγμή που υφίσταται αυτήν την εξευτελιστική μεταχείριση, το κύρος του θεσμού που υπηρετεί κονιορτοποιείται σε δημόσια θέα. Στην αρχή ελάχιστοι δικηγόροι και στη συνέχεια όλο και περισσότεροι αντιλήφθηκαν τα κενά και τις χαραμάδες της νομοθεσίας και βρήκαν ιδανικό πεδίο και συνθήκες κατάλληλες για επίδειξη πυγμής.

Στην πρόταση που κατέθεσε η Ένωσή μας όπως την ανέφερα πιο πάνω, το αντεπιχείρημα που άκουσα ήταν πως η απομάκρυνση και αποβολή δικηγόρου από την υπόθεση συνιστά απαράδεκτο περιορισμό του δικαιώματος του πολίτη να επιλέγει τον δικηγόρο του. Αλήθεια τέτοιες συμπεριφορές πιστεύουν κάποιοι πως προστατεύει η ΕΣΔΑ; Η δικηγορική ιδιότητα είναι η ασπίδα για ελεύθερη τέλεση ποινικών και πειθαρχικών αδικημάτων; Το ερώτημα βεβαίως είναι ρητορικό και απάντηση έχει δώσει ήδη το ΕΔΔΑ με τις αποφάσεις Angerjarv and Greinoman vs Estonia της 4-10-2022, Gestur Jonsson and Ragnar Halldor Hall vs Iceland, της 22- 12-2020, Dvorski vs Croatia της 20-10-2015). Ειδικότερα με την πρώτη από τις παραπάνω αποφάσεις το ΕΔΔΑ έκρινε πως η αποβολή δικηγόρων από δικαστική διαδικασία λόγω ανάρμοστης συμπεριφοράς αποσκοπούσε στην διασφάλιση της προόδου της διαδικασίας και εξυπηρετούσε τον στόχο της εξασφάλισης της ορθής και ταχείας απονομής της δικαιοσύνης. Το ΕΔΔΑ έκρινε ότι η πειθαρχική αυτή ποινή δεν είχε υπερβεί το όριο σοβαρότητας ώστε να διαπιστωθεί παραβίαση της επαγγελματικής και ιδιωτικής ζωής των δικηγόρων. Τι μας λέει αυτή η απόφαση του ΕΔΔΑ; Πως είναι ανεκτή η αποβολή δικηγόρων από μια διαδικασία όταν διακυβεύεται το ύψιστο αγαθό που είναι η διαφύλαξη του κύρους του θεσμού της Δικαιοσύνης. Ίσως και η απόφαση αυτή θεωρείται εμπρηστική και υπονομευτική για τους δικηγορικούς συλλόγους και για όλες τις συνδικαλιστικές τους παρατάξεις οι οποίες στο ζήτημα που μας απασχολεί συμπλέουν, έχοντας παραμερίσει όλες τις άλλες διαφορές τους. Ίσως και οι Δικαστές του ΕΔΔΑ ακολουθούν τον μοναχικό δρόμο που ακολουθεί η Ένωσή μας, κατά πως λένε οι δικηγόροι. Τις αποφάσεις των Ευρωπαϊκών Δικαστηρίων στην Ελλάδα τις επικαλούμαστε εφόσον συμπλέουν με τις δικές μας στοχεύσεις και τις αποκρύπτουμε εάν τις αντιστρατεύονται. Κανένας δεν θα βρεθεί αύριο να πει κουβέντα για την απόφαση αυτή. Γιατί κανένας δεν επιθυμεί να αντιμετωπίσει το θέμα στην ουσία του αλλά αρέσκεται να παίζει επικοινωνιακά παιχνίδια.»

Ο κ. Σεβαστίδης έκλεισε τον χαιρετισμό του λέγοντας ότι «ζητάμε τη στήριξη και την αλληλεγγύη σας στον αγώνα που ξεκινήσαμε εδώ και ενάμιση χρόνο. Ζητούμε την ενημέρωση των οργάνων της Ευρωπαϊκής Ένωσης από την EAJ στην επόμενη έκθεση για το κράτος δικαίου στην Ελλάδα.»

Δείτε αναλυτικά την ομιλία στο ende.gr.