DSA: Πρόσβαση των ερευνητών σε δεδομένα πολύ μεγάλων επιγραμμικών πλατφορμών και μηχανών αναζήτησης

Σε ισχύ τέθηκαν οι νέοι κανόνες που υποστηρίζουν την επιστημονική έρευνα σχετικά με τις πολύ μεγάλες διαδικτυακές πλατφόρμες (VLOPs) και τις πολύ μεγάλες μηχανές αναζήτησης (VLOSEs).

Σύμφωνα με το δελτίο τύπου του Συμβουλίου της Ευρώπης, η ανεξάρτητη έρευνα διαδραματίζει καθοριστικό ρόλο στη συμβολή σε ένα ασφαλές, προβλέψιμο και αξιόπιστο διαδικτυακό περιβάλλον για όλους τους χρήστες. Αυτός είναι ο λόγος για τον οποίο η Πράξη για τις Ψηφιακές Υπηρεσίες (Digital Services Act) περιλαμβάνει διάφορες υποχρεώσεις διαφάνειας, με στόχο την αύξηση των δεδομένων και των πληροφοριών.

Με την έναρξη ισχύος της κατ' εξουσιοδότηση πράξης για την πρόσβαση σε δεδομένα (Delegated Act on Data Access), σύμφωνα με τις διατάξεις της DSA, οι εξειδικευμένοι ερευνητές μπορούν πλέον να υποβάλουν αίτηση για πρόσβαση σε δεδομένα της πλατφόρμας που δεν είναι προσβάσιμα στο κοινό: ένα βασικό στοιχείο για τη μελέτη των συστημικών κινδύνων στο διαδικτυακό περιβάλλον. Αυτό μπορεί να συμβάλει στην απάντηση ερευνητικών ερωτημάτων που σχετίζονται με συστημικούς κινδύνους, όπως: Ποιο περιεχόμενο προτείνεται στα παιδιά και τους εφήβους στα κοινωνικά τους δίκτυα και σε ποιο βαθμό εκτίθενται σε επιβλαβές περιεχόμενο; Πώς προστατεύουν οι πλατφόρμες τους καταναλωτές από διαδικτυακές οικονομικές απάτες και πόσο αποτελεσματικά είναι τα μέτρα που έχουν θεσπιστεί;

Για να αποκτήσουν πρόσβαση στα σχετικά δεδομένα, οι ερευνητές θα πρέπει να υποβάλλουν λεπτομερείς και περιεκτικές αιτήσεις. Θα πρέπει να προσδιορίσουν τα δεδομένα που είναι απαραίτητα για το ερευνητικό τους έργο και να περιγράψουν τον τρόπο με τον οποίο θα έχουν πρόσβαση σε αυτά και θα τα επεξεργάζονται με ασφαλή τρόπο, ο οποίος θα παρέχει τις κατάλληλες εγγυήσεις για την προστασία των συμφερόντων όλων των μερών. Αυτοί οι πρωτοφανείς κανόνες αποτελούν βασικό παράγοντα για την ανεξάρτητη εξέταση, μέσω της έρευνας, των κινδύνων που συνδέονται με τις διαδικτυακές υπηρεσίες που διαμορφώνουν την καθημερινή μας ζωή.

Περαιτέρω, με την έναρξη ισχύος της κατ' εξουσιοδότηση πράξης σχετικά με την πρόσβαση στα δεδομένα, σηματοδοτείται ένα σημαντικό βήμα για την κοινή προσπάθεια των συντονιστών ψηφιακών υπηρεσιών (DSC) να καθιστούν αυτή τη διάταξη λειτουργική στην πράξη. Μετά την έγκριση από το συμβούλιο του τρόπου με τον οποίο οι συντονιστές μπορούν να συνεργάζονται για την αξιολόγηση των αιτήσεων πρόσβασης σε δεδομένα τον Ιούνιο, θα αρχίσουν τώρα να αξιολογούν τις πρώτες αιτήσεις πρόσβασης σε δεδομένα μέσω της πύλης πρόσβασης σε δεδομένα της DSA.

Το Συμβούλιο επεσήμανε ότι είναι ζωτικής σημασίας να διασφαλιστεί μια ισορροπημένη διαδικασία, η οποία θα επιτρέπει στους ερευνητές να εκτελούν το έργο τους, προσφέροντας, παράλληλα, τις κατάλληλες εγγυήσεις για την προστασία των προσωπικών δεδομένων και των δικαιωμάτων των χρηστών στην ιδιωτική ζωή, καθώς και των νόμιμων συμφερόντων και της λειτουργικής ακεραιότητας των επιχειρήσεων.

Οι Συντονιστές Ψηφιακών Υπηρεσιών (DSC) θα συνεργάζονται στενά στο πλαίσιο που καθορίζεται από την κατ' εξουσιοδότηση πράξη, προκειμένου να διασφαλίσουν ότι τα δεδομένα των πλατφορμών αντιμετωπίζονται με υπευθυνότητα και ηθική σε όλα τα κράτη μέλη.

Η πρόσβαση σε δεδομένα για ελεγμένους ερευνητές (vetted researchers) στο πλαίσιο της DSA αποτελεί μια νέα διαδικασία για όλα τα εμπλεκόμενα μέρη, η οποία τελικά θα συμβάλει στον εντοπισμό, την αναγνώριση και την κατανόηση των συστημικών κινδύνων στην Ένωση. Το Συμβούλιο της DSA δεσμεύεται να εξασφαλίσει την αποτελεσματική εφαρμογή της διάταξης αυτής, εφαρμόζοντας τους κανόνες με συνέπεια και αποτελεσματικότητα σε ολόκληρη την ΕΕ, συμβάλλοντας έτσι στους γενικούς στόχους της DSA.