ΕΔΔΑ: Καταδίκη της Ελλάδας για ακατάλληλες συνθήκες κράτησης αλλοδαπού αιτούντος άσυλο σε αστυνομικό τμήμα

Στο Ευρωπαϊκό Δικαστήριο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων κατέφυγε αλλοδαπός αιτών άσυλο, για τις ακατάλληλες συνθήκες κράτησής του σε αστυνομικό τμήμα της Ελλάδας (υπόθεση B.F.κατά Ελλάδας).

Το ΕΔΔΑ έκρινε ότι πράγματι, κατά την κράτηση του αιτούντος για διάστημα πλέον των 2,5 μηνών στο αστυνομικό τμήμα Κολωνού, παραβιάστηκαν τα άρθρα 3 (απαγόρευση της απάνθρωπης και ταπεινωτικής μεταχείρισης) και 13 (δικαίωμα σε αποτελεσματική προσφυγή) της Ευρωπαϊκής Σύμβασης για τα Δικαιώματα του Ανθρώπου, επιδικάζοντας το ποσό των 3.000 ευρώ για ηθική βλάβη και το ποσό των 1.500 ευρώ για δικαστικά έξοδα.

Ιστορικό της υπόθεσης

Ο αιτών B.F., Ιρανός υπήκοος, γεννημένος το 1980, εισήλθε στην Ελλάδα τον Αύγουστο του 2012. Συνελήφθη αμέσως μετά την άφιξή του, στη συνέχεια αφέθηκε ελεύθερος, αλλά συνελήφθη εκ νέου τον Ιούλιο του 2013 και τέθηκε σε διοικητική κράτηση λόγω της παράνομης κατάστασής του. Υπέβαλε αίτηση ασύλου αρχικά λόγω του σεξουαλικού του προσανατολισμού και στη συνέχεια λόγω των θρησκευτικών του πεποιθήσεων.

Τελικά αφέθηκε ελεύθερος ξανά τον Σεπτέμβριο του 2013 και του χορηγήθηκε το καθεστώς του πρόσφυγα. Η υπόθεση αφορά τις καταγγελίες του σχετικά με την παρανομία και τις συνθήκες κράτησής του για λίγο περισσότερο από δυόμισι μήνες το 2013 στο αστυνομικό τμήμα του Κολωνού.

Ο αιτών επανέλαβε τα παράπονα που είχε διατυπώσει κατά τη διάρκεια της διαδικασίας ενώπιον των εσωτερικών αρχών σχετικά με τις συνθήκες κράτησής του. Αναφέρθηκε στον υπερπληθυσμό, την έλλειψη υγιεινής και την κακή ποιότητα του φαγητού, καθώς και στην κατάσταση της υγείας του. Τόνισε, επίσης, ότι είχε κρατηθεί για διάστημα δύο μηνών και δεκαοκτώ ημερών στο αστυνομικό τμήμα του Κολωνού, το οποίο από τη φύση του δεν ήταν κατάλληλο για παρατεταμένη κράτηση.

Η Κυβέρνηση υποστήριξε ότι το αστυνομικό τμήμα του Κολωνού είχε σχεδιαστεί για βραχυπρόθεσμη διαμονή, με χωρητικότητα είκοσι πέντε ατόμων σε πέντε κελιά, το καθένα εξοπλισμένο με κρεβάτια. Παρείχε περαιτέρω λεπτομέρειες σχετικά με διάφορες υλικές πτυχές της κράτησης του αιτούντος, τονίζοντας ότι όλοι οι κρατούμενοι είχαν απεριόριστη πρόσβαση σε δικηγόρο και καθημερινές ώρες επισκεπτηρίου. Αναφέρθηκε στα επίσημα αρχεία, σύμφωνα με τα οποία ο αιτών δεν είχε υποβάλει αίτηση για ιατρική μεταφορά ούτε είχε υποβάλει άλλες καταγγελίες σχετικά με τις συνθήκες κράτησής του.

Η κρίση του ΕΔΔΑ

Το δικαστήριο επεσήμανε ότι έχει εξετάσει σε πολλές περιπτώσεις τις συνθήκες κράτησης ατόμων που βρίσκονται σε προφυλάκιση ή κράτηση εν αναμονή απέλασης σε αστυνομικά τμήματα στην Ελλάδα και έχει διαπιστώσει ότι παραβιάζουν το άρθρο 3 της Σύμβασης. Σε καθεμία από τις υποθέσεις αυτές, οι συνθήκες κράτησης των αιτούντων παρουσίαζαν συγκεκριμένες ελλείψεις, ιδίως υπερπληθυσμό, έλλειψη εξωτερικού χώρου για άσκηση, κακές συνθήκες υγιεινής και κακής ποιότητας τροφή. Εκτός από αυτές τις συγκεκριμένες ελλείψεις, το Δικαστήριο βασίστηκε για την διαπίστωση της παραβίασης του άρθρου 3 στη φύση των αστυνομικών τμημάτων καθεαυτών, τα οποία έχουν σχεδιαστεί για να φιλοξενούν άτομα μόνο για σύντομο χρονικό διάστημα.

Εν προκειμένω, το Δικαστήριο τόνισε ότι ο αιτών, παρά τις αντιρρήσεις του, κρατήθηκε για διάστημα δύο μηνών και δεκαοκτώ ημερών στο αστυνομικό τμήμα του Κολωνού, μια εγκατάσταση η οποία, από άποψη σχεδιασμού, δεν διέθετε τις ανέσεις που απαιτούνται για παρατεταμένες περιόδους κράτησης. Τόνισε, επίσης, ότι η Κυβέρνηση δεν προέβαλε κανένα στοιχείο ή επιχείρημα ικανό να πείσει το Δικαστήριο να καταλήξει στην παρούσα υπόθεση σε διαφορετικό συμπέρασμα από αυτό στο οποίο κατέληξε στις παλαιότερες υποθέσεις.

Σχετικά με την έλλειψη αποτελεσματικού ένδικου μέσου, το Δικαστήριο έκρινε ότι συντρέχει παραβίαση του άρθρου 13 της Σύμβασης σε συνδυασμό με το άρθρο 3. Ειδικότερα, το δικαστήριο έκρινε ότι οι ισχυρισμοί του αιτούντος σχετικά με τις επιπτώσεις της κράτησης στην υγεία του, την επάρκεια της ιατρικής περίθαλψης και τις συνθήκες κράτησής του είτε δεν εξετάστηκαν είτε αποτέλεσαν αντικείμενο σύντομης και ανεπαρκούς αιτιολόγησης από τα εθνικά δικαστήρια.