ΕΕ: Επιτεύχθηκε συμφωνία για τη μεταρρύθμιση του Ενωσιακού Τελωνειακού Κώδικα

Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο κατέληξαν σε συμφωνία για μια σημαντική μεταρρύθμιση του Τελωνειακού Κώδικα της Ένωσης, με σκοπό την αντιμετώπιση προβλημάτων που σχετίζονται με το ηλεκτρονικό εμπόριο, την ασφάλεια των αγαθών και την αποτελεσματικότητα.

Σύμφωνα με την άτυπη συμφωνία, θα επιβληθεί ένα νέο τέλος διαχείρισης για κάθε αντικείμενο που εισέρχεται στην ΕΕ από χώρες εκτός ΕΕ και αποστέλλεται απευθείας σε καταναλωτές εντός της ΕΕ, προκειμένου να καλυφθεί το πρόσθετο κόστος διαχείρισης του συνεχώς αυξανόμενου αριθμού μεμονωμένων δεμάτων. Το τέλος αυτό θα καταβάλλεται από την ίδια οντότητα που είναι υπεύθυνη για την καταβολή των λοιπών τελωνειακών επιβαρύνσεων για το ίδιο δέμα, ώστε να αποφευχθεί η μετακύλιση του κόστους στους καταναλωτές.

Η Επιτροπή θα καθορίσει το ύψος του τέλους και θα το επαναξιολογεί κάθε δύο χρόνια. Τα κράτη μέλη θα ξεκινήσουν την είσπραξή του μόλις τεθεί σε λειτουργία το απαραίτητο σύστημα τεχνολογίας πληροφοριών (IT), και σε κάθε περίπτωση το αργότερο έως την 1η Νοεμβρίου 2026.

Ευθύνη των πλατφορμών

Βάσει των νέων κανόνων, οι πωλητές και οι πλατφόρμες που διευκολύνουν τις πωλήσεις αγαθών εξ αποστάσεως από χώρες εκτός ΕΕ απευθείας σε πελάτες εντός της ΕΕ θα αντιμετωπίζονται ως εισαγωγείς. Αυτό θα τους υποχρεώνει να παρέχουν στις τελωνειακές αρχές όλα τα απαραίτητα δεδομένα, να καταβάλλουν ή να εγγυώνται τυχόν επιβαρύνσεις και να διασφαλίζουν ότι τα αγαθά συμμορφώνονται με τη νομοθεσία της ΕΕ. Αυτές οι εταιρείες πρέπει να είναι εγκατεστημένες στην ΕΕ ή να εκπροσωπούνται από οντότητα με έδρα την ΕΕ που διαθέτει καθεστώς εγκεκριμένου οικονομικού φορέα (AEO) ή έμπιστου εμπόρου (trusted trader). Αυτό αναμένεται να αποτρέψει τη χρήση εικονικών εταιρειών.

Για να δοθούν κίνητρα για μαζικές αποστολές που είναι ευκολότερο να ελεγχθούν από τις τελωνειακές αρχές, οι πωλητές και οι πλατφόρμες χωρών εκτός ΕΕ ενθαρρύνονται να λειτουργούν αποθήκες εντός της ΕΕ. Οι αποστολές τους προς πελάτες εντός της ΕΕ θα επωφελούνται από χαμηλότερο τέλος διαχείρισης, υπό την προϋπόθεση ότι τα αγαθά τους εισάγονται σε ομαδικές συσκευασίες και σε επαρκώς μεγάλες ποσότητες ώστε να καταστούν οι τελωνειακοί έλεγχοι πιο αποτελεσματικοί.

Οι εταιρείες που αγνοούν επανειλημμένα τους κανόνες της ΕΕ θα μπορούσαν να τιμωρηθούν με πρόστιμο τουλάχιστον 1% (και έως 6%) της συνολικής αξίας των αγαθών που εισήχθησαν στην ΕΕ κατά τους προηγούμενους 12 μήνες. Επιπλέον, οι τελωνειακές αρχές δύνανται να αναστείλουν, να ανακαλέσουν ή να ακυρώσουν το καθεστώς έμπιστου εμπόρου ή AEO και να τις επισημάνουν ως φορείς υψηλού κινδύνου.

Απλούστευση των διαδικασιών και περιβάλλον πληροφορικής

Οι εισαγωγικές-εξαγωγικές εταιρείες που τηρούν τους κανόνες και συμφωνούν να συνεργάζονται με διαφάνεια με τις τελωνειακές αρχές μπορούν να επωφεληθούν από ένα απλοποιημένο καθεστώς «εμπιστοσύνης και ελέγχου» (trust and check). Αυτό θα απαιτούσε αρχικά τη διεξαγωγή ενδελεχούς ελέγχου και την παροχή πρόσβασης στις τελωνειακές αρχές στα ηλεκτρονικά τους συστήματα. Ως αντάλλαγμα, οι αποστολές τους θα ελέγχονται λιγότερο συχνά και θα έχουν μεγαλύτερη ευελιξία όσον αφορά την πληρωμή δασμών και τελών. Η τρέχουσα πιστοποίηση AEO θα παραμείνει σε ισχύ για να διατηρηθεί η πρόσβαση στο τελωνειακό καθεστώς για τους μικρότερους οικονομικούς φορείς.

Η μεταρρύθμιση θεσπίζει επίσης έναν νέο τελωνειακό κόμβο δεδομένων (customs data hub) που θα διαχειρίζεται η νέα Τελωνειακή Αρχή της ΕΕ (EUCA). Θα είναι διαθέσιμος για προαιρετική χρήση έως το 2031 και υποχρεωτικός έως το 2034. Ο κόμβος δεδομένων θα αντικαταστήσει τουλάχιστον 111 συστήματα λογισμικού που χρησιμοποιούνται επί του παρόντος από τα τελωνεία. Αυτό θα καταστήσει τις τελωνειακές συναλλαγές ευκολότερες και ταχύτερες, την ανάλυση κινδύνου πιο αποδοτική και την τελωνειακή συνεργασία πιο αποτελεσματική.

Νέα Τελωνειακή Αρχή της ΕΕ

Η μεταρρύθμιση ιδρύει μια νέα Τελωνειακή Αρχή της ΕΕ. Θα εδρεύει στη Λιλ της Γαλλίας και αναμένεται να καταστεί πλήρως λειτουργική αμέσως. Οι κύριες αρμοδιότητές της θα είναι ο συντονισμός της μελλοντικής τελωνειακής συνεργασίας, η διασφάλιση της διαχείρισης κινδύνων και η διαχείριση του κόμβου δεδομένων.

Επόμενα βήματα

Η προσωρινή συμφωνία πρέπει να εγκριθεί επίσημα από το Κοινοβούλιο στην ολομέλεια καθώς και από το Συμβούλιο της ΕΕ, προτού καταστεί νόμος.

Ιστορικό

Η Επιτροπή ξεκίνησε την ολοκληρωμένη μεταρρύθμιση του Τελωνειακού Κώδικα τον Μάιο του 2023 ως αντίδραση στη συνεχώς αυξανόμενη εισροή μεμονωμένων δεμάτων από ηλεκτρονικά καταστήματα εκτός ΕΕ. Αυτά κατακλύζουν τις τελωνειακές αρχές της ΕΕ και αποτελούν πύλη εισόδου στην ΕΕ για μη ασφαλή προϊόντα. Μέχρι το 2024 ο αριθμός των εισερχόμενων δεμάτων αυτού του τύπου σχεδόν διπλασιάστηκε.