ΕΕ: Νέοι κανόνες για την προστασία των παιδιών από τη διαδικτυακή σεξουαλική κακοποίηση

Οι αντιπρόσωποι των κρατών-μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης συμφώνησαν επί της θέσης του Συμβουλίου της ΕΕ σχετικά με κανονισμό για την πρόληψη και την καταπολέμηση της σεξουαλικής κακοποίησης των παιδιών.

Με την έγκριση του νέου νομοθετήματος, οι ψηφιακές εταιρείες θα υποχρεώνονται να αποτρέπουν τη διάδοση υλικού σεξουαλικής κακοποίησης παιδιών και την προσέλκυση παιδιών. Οι αρμόδιες εθνικές αρχές θα έχουν την εξουσία να υποχρεώνουν τις εταιρείες να αποσύρουν υλικό και να αποκλείουν την πρόσβαση σε περιεχόμενο ή —στην περίπτωση μηχανών αναζήτησης— να διαγράφουν αποτελέσματα αναζήτησης.

Επίσης, προβλέπεται η θέσπιση ενός νέου οργανισμού της ΕΕ, το Κέντρο της ΕΕ κατά της Σεξουαλικής Κακοποίησης Παιδιών, ο οποίος θα στηρίζει τα κράτη μέλη και τους παρόχους επιγραμμικών υπηρεσιών για την εφαρμογή του νομοθετήματος.

Αξιολόγηση και μετριασμός των κινδύνων

Σύμφωνα με τους νέους κανόνες, οι πάροχοι επιγραμμικών υπηρεσιών θα οφείλουν να αξιολογούν τον κίνδυνο κακής χρήσης των υπηρεσιών τους που αποσκοπεί στη διάδοση υλικού σεξουαλικής κακοποίησης παιδιών ή την άγρα παιδιών. Με βάση την αξιολόγηση αυτή, θα υποχρεώνονται στην εφαρμογή μέτρων για την άμβλυνση του εν λόγω κινδύνου. Τα μέτρα αυτά θα μπορούσαν να περιλαμβάνουν τη διάθεση εργαλείων που επιτρέπουν στους χρήστες να καταγγέλλουν περιστατικά διαδικτυακής σεξουαλικής κακοποίησης παιδιών, να ελέγχουν ποιο περιεχόμενο που αφορά τους ίδιους κοινοποιείται σε τρίτους και να εφαρμόζουν προεπιλεγμένες ρυθμίσεις απορρήτου για τα παιδιά.

Τα κράτη μέλη θα ορίσουν εθνικές αρχές (συντονιστικές και άλλες αρμόδιες αρχές) που θα είναι υπεύθυνες για την αξιολόγηση των εν λόγω εκτιμήσεων κινδύνου και των μέτρων μετριασμού και θα έχουν τη δυνατότητα να υποχρεώνουν τους παρόχους να εφαρμόζουν μέτρα μετριασμού. Σε περίπτωση μη συμμόρφωσης, θα είναι δυνατή η επιβολή χρηματικών ποινών στους παρόχους.

Κατηγορίες κινδύνου

Το Συμβούλιο θεσπίζει τρεις κατηγορίες κινδύνου για τις διαδικτυακές υπηρεσίες. Με βάση ένα σύνολο αντικειμενικών κριτηρίων (για παράδειγμα, το είδος της) μια υπηρεσία θα ταξινομείται ως υψηλού, μεσαίου ή χαμηλού κινδύνου. Με βάση αυτή την κατηγοριοποίηση, οι αρχές θα μπορούν να υποχρεώνουν τους παρόχους επιγραμμικών υπηρεσιών που εμπίπτουν στην κατηγορία του υψηλού κινδύνου να συμβάλουν στην ανάπτυξη τεχνολογιών για τον μετριασμό των κινδύνων που σχετίζονται με τις υπηρεσίες τους.

Παροχή βοήθειας στα θύματα

Οι διαδικτυακές εταιρείες θα πρέπει να παρέχουν βοήθεια στα θύματα που επιθυμούν την απόσυρση υλικού σεξουαλικής κακοποίησης παιδιών στο οποίο απεικονίζονται τα ίδια ή την απενεργοποίηση της πρόσβασης στο εν λόγω υλικό. Προς τούτο, τα θύματα μπορούν επίσης να ζητήσουν στήριξη από το Κέντρο της ΕΕ. Το Κέντρο της ΕΕ θα ελέγχει, για παράδειγμα, αν οι εμπλεκόμενες εταιρείες έχουν αφαιρέσει το υλικό που το θύμα ζητά να αποσυρθεί ή αν έχουν απενεργοποιήσει την πρόσβαση σε αυτό.

Εθελοντικές δραστηριότητες παρόχων

Το Συμβούλιο επιθυμεί επίσης να καταστήσει μόνιμο ένα επί του παρόντος προσωρινό μέτρο που θα επιτρέπει στις εταιρείες να σαρώνουν —οικειοθελώς— τις υπηρεσίες τους για σεξουαλική κακοποίηση παιδιών. Προς το παρόν, οι πάροχοι υπηρεσιών μηνυμάτων, για παράδειγμα, μπορούν να ελέγχουν προαιρετικά το περιεχόμενο που κοινοποιείται στις πλατφόρμες τους για να εντοπίσουν διαδικτυακό υλικό σεξουαλικής κακοποίησης παιδιών και στη συνέχεια να προβαίνουν στην υποβολή αναφοράς και την απόσυρσή του. Αυτό επιτρέπεται χάρη στην εξαίρεση από ορισμένους κανόνες που αφορούν ειδικά τον τομέα των ηλεκτρονικών επικοινωνιών. Μολονότι η εξαίρεση αυτή πρόκειται να λήξει στις 3 Απριλίου 2026, σύμφωνα με τη θέση του Συμβουλίου, θα εξακολουθήσει να ισχύει.

Κέντρο της ΕΕ

Το νέο νομοθέτημα προβλέπει τη σύσταση ενός νέου οργανισμού της ΕΕ, του Κέντρου της ΕΕ κατά της Σεξουαλικής Κακοποίησης Παιδιών, ο οποίος θα στηρίξει την εφαρμογή του κανονισμού.

Το Κέντρο της ΕΕ θα αξιολογεί και θα επεξεργάζεται τις πληροφορίες που θα παρέχουν οι πάροχοι επιγραμμικών υπηρεσιών σχετικά με υλικό σεξουαλικής κακοποίησης παιδιών το οποίο θα εντοπίζεται σε υπηρεσίες, και θα δημιουργεί, θα διατηρεί και θα διαχειρίζεται βάση δεδομένων για τις αναφορές που του υποβάλλουν οι πάροχοι. Θα παρέχει επιπλέον στήριξη στις εθνικές αρχές για την αξιολόγηση του κινδύνου χρήσης των υπηρεσιών με σκοπό τη διάδοση υλικού σεξουαλικής κακοποίησης παιδιών.

Το Κέντρο θα είναι επίσης αρμόδιο για την κοινοποίηση πληροφοριών των εταιρειών στην Ευρωπόλ και τους εθνικούς φορείς επιβολής του νόμου. Επιπλέον, θα δημιουργήσει βάση δεδομένων με δείκτες σεξουαλικής κακοποίησης παιδιών, τους οποίους θα μπορούν να χρησιμοποιούν οι εταιρείες για τις εθελοντικές τους δραστηριότητες.

Η θέση του Συμβουλίου δεν ορίζει την τοποθεσία του Κέντρου της ΕΕ· αυτή θα αποφασιστεί από κοινού με το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο σε χωριστή διαδικασία.

Επόμενα βήματα

Με βάση τη θέση του αυτή, το Συμβούλιο μπορεί να αρχίσει διαπραγματεύσεις με το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο με σκοπό την επίτευξη συμφωνίας επί του τελικού κανονισμού. Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο εξέδωσε τη θέση του τον Νοέμβριο του 2023.