ΕΕ: Νέοι κανόνες για τις άδειες οδήγησης

Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο επιβεβαίωσε τον εκσυγχρονισμό των κανόνων της Ένωσης για τις άδειες οδήγησης, οι οποίοι αποσκοπούν στη συμβολή στην οδική ασφάλεια και στη μείωση των συγκρούσεων που προκαλούν σχεδόν 20.000 θανάτους ετησίως στους δρόμους της ΕΕ.

Οι ευρωβουλευτές υποστήριξαν την αναθεώρηση των κανόνων της ΕΕ για τις άδειες οδήγησης, με την εισαγωγή διατάξεων για τους αρχάριους οδηγούς, την ψηφιακή άδεια οδήγησης και την αφαίρεση της άδειας οδήγησης.

Νέες απαιτήσεις εκπαίδευσης

Για να αποκτήσει άδεια οδήγησης, ο υποψήφιος οδηγός θα πρέπει πλέον να εξετάζεται σε θέματα όπως οι κίνδυνοι των τυφλών σημείων, τα συστήματα υποβοήθησης του οδηγού, το ασφαλές άνοιγμα των θυρών και οι κίνδυνοι απόσπασης της προσοχής λόγω χρήσης κινητού τηλεφώνου. Κατόπιν αιτήματος των ευρωβουλευτών, οι νέες απαιτήσεις εκπαίδευσης και εξέτασης θα δίνουν μεγαλύτερη έμφαση στην ευαισθητοποίηση σχετικά με τους κινδύνους για τους πεζούς, τα παιδιά, τους ποδηλάτες και άλλους ευάλωτους χρήστες του οδικού δικτύου.

Έλεγχοι εγκυρότητας και υγείας

Οι άδειες οδήγησης θα πρέπει να έχουν ισχύ 15 ετών για μοτοσικλέτες και αυτοκίνητα, με τη δυνατότητα τα κράτη μέλη να μειώσουν την περίοδο ισχύος σε 10 έτη, εάν η άδεια οδήγησης χρησιμοποιείται ως εθνική ταυτότητα. Οι άδειες οδήγησης για φορτηγά και λεωφορεία θα έχουν ισχύ πέντε ετών. Τα κράτη μέλη της ΕΕ μπορούν να μειώσουν την περίοδο ισχύος για οδηγούς ηλικίας 65 ετών και άνω, προκειμένου να υποβάλλουν τους κατόχους σε συχνότερους ιατρικούς ελέγχους ή μαθήματα ανανέωσης.

Πριν από την απόκτηση της πρώτης άδειας οδήγησης ή κατά την υποβολή αίτησης για ανανέωση, ο οδηγός θα πρέπει να υποβληθεί σε ιατρικό έλεγχο, συμπεριλαμβανομένων εξετάσεων της όρασης και της καρδιαγγειακής του κατάστασης. Τα κράτη – μέλη μπορούν να επιλέξουν να αντικαταστήσουν τον ιατρικό έλεγχο για τους οδηγούς αυτοκινήτων ή μοτοσικλετών με έντυπα αυτοαξιολόγησης ή άλλα συστήματα αξιολόγησης που έχουν σχεδιαστεί σε εθνικό επίπεδο.

Αρχάριοι και συνοδευόμενοι οδηγοί

Για πρώτη φορά, οι κανόνες της ΕΕ θα ορίζουν μια δοκιμαστική περίοδο τουλάχιστον δύο ετών για τους άπειρους οδηγούς. Οι οδηγοί αυτοί θα υπόκεινται σε αυστηρότερους κανόνες και κυρώσεις για οδήγηση υπό την επήρεια αλκοόλ και μη χρήση ζωνών ασφαλείας ή συστημάτων συγκράτησης παιδιών.

Επιπλέον, οι 17χρονοι θα μπορούν να αποκτήσουν άδεια οδήγησης αυτοκινήτου (κατηγορία Β), αλλά θα πρέπει να οδηγούν συνοδευόμενοι από έμπειρο οδηγό μέχρι να συμπληρώσουν το 18ο έτος της ηλικίας τους.

Για να μετριαστεί η έλλειψη επαγγελματιών οδηγών, οι νέοι κανόνες θα επιτρέπουν στους 18χρονους να αποκτήσουν άδεια οδήγησης φορτηγού (κατηγορία C) και στους 21χρονους να οδηγούν λεωφορείο (κατηγορία D), υπό την προϋπόθεση ότι διαθέτουν πιστοποιητικό επαγγελματικής ικανότητας. Διαφορετικά, θα πρέπει να είναι 21 και 24 ετών αντίστοιχα για να οδηγούν αυτά τα οχήματα.

Ψηφιακή άδεια οδήγησης

Σύμφωνα με τους νέους κανόνες, η ψηφιακή άδεια οδήγησης, η οποία είναι προσβάσιμη από κινητό τηλέφωνο, προορίζεται να καταστεί σταδιακά η κύρια μορφή άδειας οδήγησης στην ΕΕ. Ωστόσο, οι ευρωβουλευτές εξασφάλισαν το δικαίωμα των οδηγών να ζητήσουν φυσική άδεια, η οποία θα πρέπει να εκδίδεται χωρίς αδικαιολόγητη καθυστέρηση και, γενικά, εντός τριών εβδομάδων.

Αφαίρεση άδειας οδήγησης

Προκειμένου να μειωθεί η απερίσκεπτη οδήγηση στο εξωτερικό, η αφαίρεση, η αναστολή ή ο περιορισμός της άδειας οδήγησης θα κοινοποιείται στη χώρα της ΕΕ που την εξέδωσε, ώστε να διασφαλίζεται η διασυνοριακή επιβολή των κυρώσεων. Οι εθνικές αρχές θα πρέπει να ενημερώνουν αμοιβαία, χωρίς αδικαιολόγητη καθυστέρηση, τις αποφάσεις σχετικά με την αφαίρεση της άδειας οδήγησης που σχετίζονται με τις πιο σοβαρές τροχαίες παραβάσεις, όπως η οδήγηση υπό την επήρεια αλκοόλ ή ναρκωτικών, η εμπλοκή σε θανατηφόρο τροχαίο ατύχημα ή η υπερβολική ταχύτητα (π.χ. οδήγηση με ταχύτητα 50 km/h μεγαλύτερη από το όριο ταχύτητας).

Οι νέοι κανόνες θα τεθούν σε ισχύ την 20ή ημέρα μετά τη δημοσίευσή τους στην Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Τα κράτη μέλη θα έχουν στη διάθεσή τους τρία έτη για να μεταφέρουν τις νέες διατάξεις στο εθνικό δίκαιο και ένα επιπλέον έτος για να προετοιμαστούν για την εφαρμογή τους.

Οι αναθεωρημένοι κανόνες της ΕΕ για τις άδειες οδήγησης αποτελούν μέρος ενός πακέτου μέτρων για την οδική ασφάλεια που παρουσίασε η Επιτροπή τον Μάρτιο του 2023, με στόχο τη βελτίωση της ασφάλειας όλων των χρηστών του οδικού δικτύου και την επίτευξη του στόχου της μηδενικής θνησιμότητας στις οδικές μεταφορές της ΕΕ έως το 2050.