ENISA: Μεθοδολογία για την ανάπτυξη ασκήσεων κυβερνοασφάλειας

Ο Οργανισμός της Ευρωπαϊκής Ένωσης για την Κυβερνοασφάλεια (ENISA) ανέπτυξε την Μεθοδολογία Ασκήσεων Κυβερνοασφάλειας, η οποία στοχεύει στο να παράσχει μια πρακτική και ολοκληρωμένη προσέγγιση για την προσομοίωση κυβερνοκρίσεων.

Σύμφωνα με το δελτίο τύπου του Οργανισμού, η Μεθοδολογία Ασκήσεων Κυβερνοασφάλειας του ENISA στοχεύει στην ενδυνάμωση και την καθοδήγηση των οργανισμών για την ανάπτυξη αποτελεσματικών ασκήσεων κυβερνοασφάλειας από την αρχή μέχρι το τέλος.

Οι ασκήσεις κυβερνοασφάλειας είναι απαραίτητες για την προετοιμασία, τον έλεγχο και την ενίσχυση των ικανοτήτων ομάδων και συστημάτων στην ανταπόκριση έναντι αναδυόμενων κυβερνοαπειλών. Για πάνω από μία δεκαετία, ο ENISA πρωτοπορεί στην ετοιμότητα για την κυβερνοασφάλεια διοργανώνοντας ασκήσεις σε τοπικό, διεθνές και ενωσιακό επίπεδο. Μία από τις μεγαλύτερες είναι η διετής άσκηση Cyber Europe. Πρόκειται για μια σειρά ασκήσεων διαχείρισης κυβερνοκρίσεων μεγάλης κλίμακας και διασυνοριακού χαρακτήρα, οι οποίες περιλαμβάνουν σύνθετα, ρεαλιστικά σενάρια εμπνευσμένα από πραγματικά περιστατικά και απειλές.

Προς αυτή την κατεύθυνση, και βασιζόμενος στη μακροχρόνια εμπειρία του, ο ENISA ανέπτυξε μια μεθοδολογία ασκήσεων κυβερνοασφάλειας προκειμένου να παράσχει μια πρακτική αλλά ολοκληρωμένη προσέγγιση για την προσομοίωση κυβερνοκρίσεων και την εκπαίδευση, ενισχύοντας την ανθεκτικότητα και την ευελιξία στον μετριασμό των κυβερνοκινδύνων.

Η Μεθοδολογία Ασκήσεων Κυβερνοασφάλειας με μια ματιά

Η μεθοδολογία προσφέρει ένα ολοκληρωμένο (end-to-end) θεωρητικό πλαίσιο για τον σχεδιασμό, τη διεξαγωγή και την αξιολόγηση ασκήσεων κυβερνοασφάλειας. Κύριος στόχος της είναι να υποστηρίξει τους οργανισμούς στην ανάπτυξη και τον σχεδιασμό ασκήσεων που έχουν αντίκτυπο και είναι αποτελεσματικές στην οικοδόμηση ικανοτήτων μέσω της δοκιμασίας των δεξιοτήτων, των διαδικασιών και των πολιτικών τους. Το υλικό βασίζεται σε διδάγματα που έχουν αντληθεί (lessons identified), στις βέλτιστες πρακτικές του κλάδου και στην τεχνογνωσία στον τομέα της κυβερνοασφάλειας. Συμπληρούμενη από μια εργαλειοθήκη υποστήριξης (support toolkit) που περιλαμβάνει σειρά παραδειγμάτων, προτύπων και πρακτικών οδηγιών, η παρούσα μεθοδολογία του ENISA παρέχει μια δομημένη και άμεση προσέγγιση σε ολόκληρο τον κύκλο ζωής μιας άσκησης κυβερνοασφάλειας.

Ο κύκλος ζωής μπορεί να διαιρεθεί σε έξι βασικές φάσεις: Έναρξη, σχεδιασμός, προετοιμασία, εκτέλεση, αξιολόγηση και περαιτέρω ενέργειες / μελλοντικά βήματα.

Κατάλογοι ελέγχου (checklists) τύπου «go/no-go» σε κάθε στάδιο στοχεύουν στην εξάλειψη παραλείψεων, διασφαλίζοντας ότι πληρούνται όλες οι απαραίτητες προϋποθέσεις με σκοπό την έγκαιρη ελαχιστοποίηση πιθανών κινδύνων και τη βελτίωση της συνολικής αποτελεσματικότητας.

Ποιοι μπορούν να επωφεληθούν από τη Μεθοδολογία;

Η μεθοδολογία αυτή στοχεύει να βοηθήσει επαγγελματίες, οργανισμούς και κυβερνήσεις να σχεδιάσουν και να εκτελέσουν ασκήσεις κυβερνοασφάλειας που ελέγχουν αποτελεσματικά τις δεξιότητες και την ανθεκτικότητά τους (stress-test). Αν και αναπτύχθηκε αρχικά για τη διαχείριση κρίσεων σε επίπεδο ΕΕ, η μεθοδολογία είναι ιδανική για υπεύθυνους σχεδιασμού που διοργανώνουν εθνικές ή τομεακές ασκήσεις.

Η τεκμηρίωση αυτή δημιουργήθηκε για να είναι χρήσιμη σε οργανισμούς ανεξάρτητα από το τρέχον επίπεδο ωριμότητάς τους. Πέρα από τον απλό προσδιορισμό των διδαγμάτων που αντλήθηκαν (lessons learned), σας καθοδηγεί στην οικοδόμηση ενός συγκεκριμένου σχεδίου για την κάλυψη των κενών και την ενίσχυση της ετοιμότητας του οργανισμού σας.

Ασκήσεις Κυβερνοασφάλειας από τον ENISA

Ο ENISA έχει δοκιμάσει και επικυρώσει τη μεθοδολογία στην πράξη μέσω παρελθουσών ασκήσεων, αποτυπώνοντας τόσο την προσέγγιση του Οργανισμού στην υλοποίηση ασκήσεων όσο και τις εισηγήσεις της αναπτυσσόμενης κοινότητας ασκήσεων. Ο ENISA έχει συμμετάσχει στη διοργάνωση ποικίλων ασκήσεων κυβερνοασφάλειας για τον έλεγχο της ασφάλειας των κρίσιμων υποδομών της ΕΕ και της ικανότητάς της να συντονίζει διασυνοριακές αποκρίσεις.

Ο Οργανισμός υποστηρίζει τη διοργάνωση ασκήσεων, όπως η ετήσια άσκηση BlueOLex για τα μέλη του EU-CyCLONe, καθώς και η άσκηση EU-ELEx για την Ευρωπαϊκή Επιτροπή και το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο. Επιπλέον, έχει συνδράμει στην εκτέλεση εθνικών ασκήσεων από κράτη μέλη της ΕΕ (HealthEx.DK, HealthEx.LV) και άλλων θεσμικών οργάνων και οργανισμών της ΕΕ, όπως για παράδειγμα την άσκηση ασφάλειας και επιχειρησιακής συνέχειας με τον eu-LISA ή την Κοινή Άσκηση Ευαισθητοποίησης & Ετοιμότητας για την Κυβερνοασφάλεια (JASPER) με την CERT-EU.