Ευθύνη ομόρρυθμου εταίρου και μετά την αποχώρησή του για προγενέστερα εταιρικά χρέη (ΑΠ 938/2025)

Με πρόσφατη απόφαση του Αρείου Πάγου κρίθηκε ότι, επί αποχώρησης ομόρρυθμου εταίρου από την εταιρεία, η ευθύνη του διατηρείται και κατόπιν αυτής, για τα πριν την αποχώρησή του εταιρικά χρέη (ΑΠ 938/2025).

Πιο αναλυτικά, σύμφωνα με το σκεπτικό του ανωτάτου δικαστηρίου, η έξοδος ή, άλλως, η αποχώρηση του ομόρρυθμου εταίρου, όπως και η λύση της ομόρρυθμης εταιρείας (ΟΕ), δεν μεταβάλλει κατ’ αρχήν την ευθύνη του εταίρου αυτού για τα ήδη υπάρχοντα - γεγεννημένα εταιρικά χρέη κατά την εποχή που υφίστατο η ιδιότητά του ως ομόρρυθμου εταίρου. Τυχόν συμφωνία μεταξύ του εξερχόμενου εταίρου και των παραμενόντων εταίρων, με την οποία οι τελευταίοι αναλαμβάνουν μόνοι αυτοί τις μέχρι της εξόδου του πρώτου υποχρεώσεις της εταιρείας, είναι μη δεσμευτική για τους εταιρικούς δανειστές. Η απεριόριστη εις ολόκληρον ευθύνη του ομόρρυθμου εταίρου με το νομικό πρόσωπο της ομόρρυθμης εταιρείας εξακολουθεί να υπάρχει και μετά την αποχώρησή του από την εταιρεία για τα πριν την αποχώρησή του εταιρικά χρέη, εφ' όσον, πάντως, η σχετική αξίωση, κατά της εταιρείας, γεννήθηκε πριν την αποχώρηση του εταίρου από την εταιρεία.

Το δικαστήριο επεσήμανε, μάλιστα, ότι κρίσιμος είναι ο χρόνος γενέσεως της οφειλής, και όχι ο χρόνος ταμειακής βεβαιώσεως αυτής.

Στην προκειμένη περίπτωση, κρίθηκε ότι νομίμως το δικαστήριο της ουσίας απέρριψε ως αόριστη την αγωγή του αναιρεσείοντος Ελληνικού Δημοσίου για τη διάρρηξη, ως καταδολιευτικής, της αναφερομένης σε αυτή δικαιοπραξίας.

Ειδικότερα, κατά τα αναφερόμενα στο αγωγικό δικόγραφο, η πρώτη εναγομένη ήταν ομόρρυθμη εταίρος της οφειλέτριας ετερόρρυθμης εταιρείας έως την τροποποίηση του καταστατικού της, με την οποία έπαυσε να είναι ομόρρυθμη και έγινε ετερόρρυθμη εταίρος (με συνακόλουθη αλλαγή και της επωνυμίας της εταιρείας) και, συνεπώς, δεν ευθύνεται για οφειλές της εταιρείας προς το ενάγον από την ημερομηνία τροποποίησης του καταστατικού και μετά.

Το δικαστήριο, ωστόσο, διαπίστωσε ότι στο δικόγραφο της αγωγής δεν προσδιορίζει σαφώς η απαίτηση του ενάγοντος κατά της πρώτης εναγομένης έως το χρόνο που η τελευταία κατέστη ετερόρρυθμη από ομόρρυθμη εταίρος, η οποία (απαίτηση) δεν ταυτίζεται με τη συνολική απαίτηση του ενάγοντος κατά της οφειλέτριας εταιρείας. Συνεπώς, το δικόγραφο δεν περιέχει το ακριβές ύψος της οφειλής της πρώτης εναγομένης ως ομόρρυθμης εταίρου της οφειλέτριας εταιρείας προς το ενάγον, όπως θα έπρεπε.

Απόσπασμα απόφασης

Η αγωγή, ως προς το κύριο αίτημά της , με το ανωτέρω περιεχόμενο, είναι αόριστη, διότι δεν περιέχει ακριβή περιγραφή της σε βάρος της πρώτης εναγομένης-πρώτης αναιρεσίβλητης απαίτησης του ενάγοντος-αναιρεσείοντος. Ειδικότερα, κατά τα αναφερόμενα στο αγωγικό δικόγραφο, η πρώτη εναγομένη ήταν ομόρρυθμη εταίρος της οφειλέτριας ετερόρρυθμης εταιρείας έως τις 22.3.2011, οπότε δημοσιεύθηκε η τροποποίηση του καταστατικού της, με την οποία έπαυσε να είναι ομόρρυθμη και έγινε ετερόρρυθμη εταίρος (με συνακόλουθη αλλαγή και της επωνυμίας της εταιρείας) και, συνεπώς, δεν ευθύνεται για οφειλές της εταιρείας προς το ενάγον από την εν λόγω ημερομηνία και μετά. Ωστόσο, η αγωγή περιέχει με τους ενσωματωμένους σ' αυτήν πίνακες της ΔΟΥ Σύρου και την ενσωματωμένη επίσης "Ατομική ειδοποίηση καταβολής - υπερημερίας" το σύνολο της απαίτησης του ενάγοντος κατά της ετερόρρυθμης εταιρείας για τα έτη 2009 έως και 2012, έτσι ώστε δεν προσδιορίζει σαφώς την απαίτησή του κατά της πρώτης εναγομένης έως το χρόνο που η τελευταία κατέστη ετερόρρυθμη από ομόρρυθμη εταίρος, η οποία (απαίτηση) δεν ταυτίζεται βέβαια με τη συνολική απαίτηση του ενάγοντος κατά της οφειλέτριας εταιρείας και, ως εκ τούτου, δεν περιέχει το ακριβές ύψος της οφειλής της πρώτης εναγομένης ως ομόρρυθμης εταίρου της οφειλέτριας εταιρείας προς το ενάγον, όπως θα έπρεπε. Περαιτέρω, δεν προσδιορίζεται στο αγωγικό δικόγραφο και η αξία του ακινήτου που μεταβίβασε η πρώτη εναγομένη-πρώτη αναιρεσίβλητη λόγω γονικής παροχής στον δεύτερο εναγόμενο-δεύτερο αναιρεσίβλητο ήδη ενήλικο γιο της κατά τον χρόνο άσκησης της υπό κρίση αγωγής, αλλά μόνο της αντικειμενικής του αξίας κατά τον χρόνο της μεταβίβασης. Όμως, λαμβανομένου υπόψη ότι ο χρόνος της απαλλοτρίωσης και ο χρόνος άσκησης της αγωγής δεν ταυτίζονται, καθώς το συμβόλαιο γονικής παροχής της πρώτης προς τον δεύτερο των εναγομένων κατά τα εκτιθέμενα στην αγωγή καταρτίστηκε στις 8.8.2013 (με μεταγραφή του στις 9.8.2013), ενώ η αγωγή ασκήθηκε στις 18.7.2017 (ημερομηνία κατάθεσης αυτής), δηλαδή τέσσερα χρόνια μετά, έπρεπε στην αγωγή να αναφέρεται η αγοραστική αξία του απαλλοτριωθέντος ακινήτου κατά το χρόνο έγερσης της αγωγής. Επομένως, το Εφετείο, που απέρριψε την αγωγή ως αόριστη για τους παραπάνω λόγους, δεν αξίωσε για τη νομική θεμελίωσή της περισσότερα στοιχεία από εκείνα, που απαιτούν οι διατάξεις των άρθρων 939 έως 942 ΑΚ για τη γένεση του ασκηθέντος δικαιώματος διάρρηξης. Κατά συνέπεια, δεν υπέπεσε στη νομική πλημμέλεια του άρθρου 559 αριθ. 1 ΚΠολΔ, γι` αυτό και ο στηριζόμενος στη διάταξη αυτή μοναδικός λόγος της αίτησης αναίρεσης είναι αβάσιμος.

Δείτε αναλυτικά την απόφαση στο areiospagos.gr.