Γερμανία: Υποχρέωση διαρκούς επισήμανσης διαφημιστικού περιεχομένου στα βίντεο των influencers στο YouTube

Συγκεκριμένες υποχρεώσεις ως προς τη διαφάνεια της εμπορικής επικοινωνίας έχει το YouTube, όπως κρίθηκε από το Περιφερειακό Δικαστήριο του Bamberg στη Γερμανία, σε υπόθεση σχετικά με περιεχόμενο που δημοσιεύεται από influencers και χρηματοδοτείται από τρίτους.

Το γερμανικό δικαστήριο επελήφθη μετά από αγωγή ένωσης προστασίας καταναλωτών, σε βάρος εταιρείας του ομίλου Google, η οποία διαχειρίζεται το YouTube και παρέχει τη δυνατότητα σε influencers να δημοσιεύουν βίντεο με εμπορικό περιεχόμενο, συμπεριλαμβανομένων συνεργασιών με τρίτους, στο πλαίσιο των οποίων οι influencers προωθούν προϊόντα ή υπηρεσίες και λαμβάνουν αμοιβή ή προμήθεια, ιδίως όταν οι χρήστες προχωρούν σε αγορές μέσω των σχετικών συνδέσμων.

Στο πλαίσιο αυτό, η ενάγουσα προέβαλε ότι σε συγκεκριμένα βίντεο, ιδίως στον χώρο του λεγόμενου «finfluencer marketing», όπου παρουσιάζονται χρηματοοικονομικά προϊόντα και ταυτόχρονα προωθούνται εφαρμογές με οικονομικό όφελος για τον δημιουργό, η ένδειξη «περιέχει πληρωμένη διαφήμιση» εμφανιζόταν μόνο για περίπου δέκα δευτερόλεπτα στην αρχή του βίντεο και στη συνέχεια εξαφανιζόταν. Παράλληλα, δεν γινόταν σαφής αναφορά στην ταυτότητα του χορηγού που χρηματοδοτούσε το περιεχόμενο.

Η εναγόμενη υποστήριξε ότι είχε συμμορφωθεί με τις υποχρεώσεις της, επισημαίνοντας ότι παρέχει στους δημιουργούς λειτουργία μέσω της οποίας δηλώνεται η ύπαρξη εμπορικής επικοινωνίας, με αποτέλεσμα να εμφανίζεται σχετική ένδειξη στην αρχή του βίντεο. Κατά την άποψή της, οι απαιτήσεις της Πράξης για τις Ψηφιακές Υπηρεσίες (Digital Services Act – DSA) εξαντλούνται στην παροχή της δυνατότητας αυτής.

Το δικαστήριο, ωστόσο, έκρινε ότι το YouTube συνιστά επιγραμμική πλατφόρμα κατά την έννοια της DSA, ως εκ τούτου υπάγεται στις υποχρεώσεις του άρθρου 26 παρ. 2, που προβλέπει ότι όταν ο αποδέκτης της υπηρεσίας υποβάλλει δήλωση περί περιεχομένου που αποτελεί ή περιέχει εμπορική επικοινωνία, ο πάροχος επιγραμμικών πλατφορμών διασφαλίζει ότι άλλοι αποδέκτες της υπηρεσίας μπορούν να προσδιορίσουν με σαφή και μη διφορούμενο τρόπο και σε πραγματικό χρόνο, μεταξύ άλλων μέσω ευδιάκριτων σημάνσεων, ότι το περιεχόμενο που παρέχεται από τον αποδέκτη της υπηρεσίας αποτελεί ή περιέχει εμπορική επικοινωνία, όπως περιγράφεται στην εν λόγω δήλωση.

Κατά την ερμηνεία του δικαστηρίου, η απαίτηση εμφάνισης «σε πραγματικό χρόνο» σημαίνει ότι η σχετική ένδειξη πρέπει να συνοδεύει το περιεχόμενο καθ’ όλη τη διάρκειά του ή τουλάχιστον κατά το μεγαλύτερο μέρος αυτής. Η προβολή της ένδειξης μόνο για περίπου δέκα δευτερόλεπτα στην αρχή του βίντεο δεν κρίθηκε επαρκής, καθώς δεν διασφαλίζει ότι ο χρήστης αντιλαμβάνεται διαρκώς τον εμπορικό χαρακτήρα της επικοινωνίας.

Περαιτέρω, το δικαστήριο διαπίστωσε ότι η συγκεκριμένη ένδειξη δεν ήταν επαρκώς ευδιάκριτη, λόγω της μικρής της έκτασης, της τοποθέτησής της στην άκρη της οθόνης και της χρήσης μη έντονων χρωμάτων, ενώ μπορούσε εύκολα να επισκιαστεί από άλλα οπτικά στοιχεία του βίντεο. Επιπλέον, κρίθηκε ότι η ύπαρξη γενικών δηλώσεων στις περιγραφές των βίντεο ή η αναφορά ότι πρόκειται για προσωπικές απόψεις δεν αρκεί για να καταστήσει σαφή τη διαφημιστική φύση του περιεχομένου.

Υπό τα δεδομένα αυτά, το δικαστήριο έκανε δεκτή την αγωγή και υποχρέωσε την εναγόμενη να παύσει να επιτρέπει τη δημοσίευση βίντεο στο YouTube χωρίς επαρκή, ευδιάκριτη και διαρκή επισήμανση του εμπορικού τους χαρακτήρα, καθώς και χωρίς αναφορά του χορηγού. Προέβλεψε επίσης την επιβολή χρηματικής ποινής σε περίπτωση παράβασης της υποχρέωσης αυτής και την καταβολή ποσού για τα έξοδα της εξώδικης όχλησης.