Μη χορήγηση αποδείξεων στον πατέρα: 4.000 ευρώ πρόστιμο σε φροντιστήριο (ΑΠΔΠΧ 39/2025)

Πρόστιμο συνολικού ύψους 4.000 ευρώ επέβαλε η Αρχή Προστασίας Δεδομένων Προσωπικού Χαρακτήρα σε φροντιστήριο για τη μη ικανοποίηση αιτήματος πρόσβασης του πατέρα και μη συνεργασία με την εποπτική αρχή.

Ο καταγγέλλων πατέρας απευθύνθηκε στο φροντιστήριο τον Φεβρουάριο 2025 και ζήτησε, ως ασκών τη γονική μέριμνα των ανηλίκων τέκνων του, να του χορηγηθούν αντίγραφα των εκδοθέντων φορολογικών παραστατικών από τον Σεπτέμβριο 2024, καθώς και σχετική βεβαίωση. Το φροντιστήριο απάντησε άμεσα, εντός 3 ημερών, πλην όμως αρνητικά. Σύμφωνα με την απάντησή του, τα παραστατικά αυτά αποστέλλονται στην διεύθυνση ηλεκτρονικού ταχυδρομείου της μητέρας των τέκνων του αιτούντος, ως εκ τούτου αυτός θα έπρεπε «να συνεννοηθεί μαζί της».

Η απάντηση αυτή δεν κρίθηκε ικανοποιητική από τον πατέρα, ο οποίος προσέφυγε άμεσα ενώπιον της ΑΠΔΠΧ.

Η Αρχή επιχείρησε να ζητήσει τις απόψεις του καταγγελλόμενου φροντιστηρίου, οι προσπάθειές της όμως συνάντησαν πολλαπλά εμπόδια. Τα ηλεκτρονικά μηνύματα που απέστειλε δεν έλαβαν επιβεβαίωση παραλαβής και ανάγνωσης, ενώ οι συστημένες επιστολές επεστράφησαν ως αζήτητες. Εν τέλει, η διαβίβαση της καταγγελίας έγινε με επίδοση δια θυροκολλήσεως, χωρίς και πάλι να υπάρξει η οποιαδήποτε αντίδραση από το καταγγελλόμενο.

Το φροντιστήριο εμφανίστηκε τελικά λίγο πριν τη συζήτηση της υπόθεσης ενώπιον του Τμήματος της Αρχής, όταν και ζήτησε, μέσω ηλεκτρονικού μηνύματος, αναβολή. Η επιλεκτική επικοινωνία αυτή υπήρξε κρίσιμη για τη διαπίστωση της παραβίασης της υποχρέωσης συνεργασίας με την εποπτική αρχή.

Η απόφαση της Αρχής

Ως προς το δικαίωμα πρόσβασης, η Αρχή υπενθύμισε ότι, κατά πάγια νομολογία της, ο γονέας που ασκεί τη γονική μέριμνα έχει, ως νόμιμος εκπρόσωπος του ανηλίκου, το δικαίωμα πρόσβασης στα δεδομένα που το αφορούν, εκτός αν υφίσταται αντίθετη δικαστική ρύθμιση. Στην κρινόμενη περίπτωση δεν προέκυπτε αφαίρεση ή περιορισμός της γονικής μέριμνας. Κατά συνέπεια, ο πατέρας ταυτιζόταν, ως προς τα συγκεκριμένα δεδομένα, με το υποκείμενο αυτών και μπορούσε να ασκήσει το δικαίωμα του άρθρου 15 ΓΚΠΔ, χωρίς να απαιτείται επίκληση ειδικού εννόμου συμφέροντος.

Το αίτημα του πατέρα, εν προκειμένω, είχε – σύμφωνα με την Αρχή - υποβληθεί σαφώς και εγγράφως, με αναφορά στα στοιχεία των τέκνων και στο επίμαχο χρονικό διάστημα. Το φροντιστήριο όφειλε, εντός της προθεσμίας του άρθρου 12 παρ. 3 ΓΚΠΔ, είτε να χορηγήσει τα αιτούμενα αντίγραφα, είτε να απαντήσει αιτιολογημένα, ακόμη και αρνητικά, εφόσον δεν τηρούσε ορισμένα από τα ζητηθέντα στοιχεία. Ωστόσο, το φροντιστήριο αρχικά αρνήθηκε να του χορηγήσει αυτά που είχαν ζητηθεί, ενώ στη συνέχεια και μετά την παρέμβαση της Αρχής, του απέστειλε τρεις αποδείξεις συνολικού ποσού μικρότερου από το συνολικό ύψος των καταβληθέντων διδάκτρων.

Το φροντιστήριο ισχυρίστηκε ότι ο πατέρας ήταν άγνωστος στη νόμιμη εκπρόσωπό του, αφού η επικοινωνία για τα παιδιά γινόταν αποκλειστικά με τη μητέρα τους, ως εκ τούτου διατηρούσε αμφιβολίες ως προς την ταυτότητά του. Ο ισχυρισμός αυτός απορρίφθηκε ως αναπόδεικτος, καθώς οι αμφιβολίες αυτές θα έπρεπε να έχουν αποτυπωθεί στην απάντηση προς τον πατέρα, ο οποίος μάλιστα εκλήθη να ζητήσει τα παραστατικά από τη μητέρα.

Απορριπτέος κρίθηκε και ο ισχυρισμός του φροντιστηρίου πως ο καταγγέλλων έσπευσε να υποβάλει καταγγελία πριν τη συμπλήρωση της προθεσμίας του ενός μηνός, με την Αρχή να επισημαίνει πως εφόσον ο αιτών θεώρησε την απάντηση που έλαβε στο τριήμερο ως μη ικανοποιητική, δεν είχε καμία υποχρέωση να περιμένει τη συμπλήρωση του μήνα.

Υπό τα δεδομένα αυτά, η Αρχή διαπίστωσε παραβίαση των άρθρων 15 παρ. 1 και 12 παρ. 3 και 4 ΓΚΠΔ, επισημαίνοντας ότι η μη έγκαιρη και πλήρης ικανοποίηση του δικαιώματος πρόσβασης στέρησε από τα υποκείμενα –δύο ανήλικα τέκνα– τη δυνατότητα διαφάνειας ως προς την επεξεργασία των δεδομένων τους.

Ως προς την υποχρέωση συνεργασίας, η Αρχή έκρινε ότι η συστηματική μη παραλαβή εγγράφων, η μη απάντηση σε αιτήματα παροχής διευκρινίσεων και η επιλεκτική επικοινωνία μόνο για την υποβολή αιτήματος αναβολής συνιστούσαν παράβαση του άρθρου 31 ΓΚΠΔ. Η συμπεριφορά αυτή, κατά την απόφαση, παρακώλυσε ουσιωδώς το έργο της Αρχής και οδήγησε σε άσκοπη κατανάλωση πόρων.

Μη πειστικός κρίθηκε και ο ισχυρισμός του φροντιστηρίου πως αυτό δεν λειτουργεί τους θερινούς μήνες, από Ιούλιο έως Σεπτέμβριο, ως εκ τούτου δεν είναι εύκολο να ανταποκρίνεται σε αιτήματα των υποκειμένων ή της εποπτικής αρχής. Η Αρχή υπενθύμισε πως ο υπεύθυνος επεξεργασίας οφείλει να έχει σταθερό σημείο επικοινωνίας τόσο με την εποπτική αρχή, όσο και με τα υποκείμενα των δεδομένων καθ’ όλη τη διάρκεια του έτους.

Με βάση τα ανωτέρω, η Αρχή επέβαλε στο φροντιστήριο πρόστιμο ύψους 2.000 ευρώ για την παραβίαση του δικαιώματος πρόσβασης και επιπλέον 2.000 ευρώ για τη μη συνεργασία με την Αρχή, κατά παράβαση του άρθρου 31 ΓΚΠΔ. Παράλληλα, δόθηκε εντολή στο φροντιστήριο να εξετάσει το ασκηθέν δικαίωμα πρόσβασης του καταγγέλλοντα και να το ικανοποιήσει πλήρως, με την Αρχή να επισημαίνει και πάλι πως στο αίτημα πρόσβασης δεν περιλαμβάνεται η χορήγηση βεβαιώσεων, καθώς δεν νοείται δικαίωμα πρόσβασης σε δεδομένα που δεν υφίστανται κατά τη χρονική στιγμή υποβολής του αιτήματος.

Το πλήρες κείμενο της απόφασης είναι διαθέσιμο στον ιστότοπο της Αρχής.