Νέες διατάξεις για τις μεταβιβάσεις ακινήτων

Το νομοσχέδιο με τίτλο «Παρεμβάσεις για ένα κράτος πιο φιλικό στον πολίτη», το οποίο έχει τεθεί σε δημόσια ηλεκτρονική διαβούλευση, προβλέπει νέες διατάξεις για τις μεταβιβάσεις ακινήτων.

Με σκοπό την γενικότερη απλούστευση των διαδικασιών και την άρση γραφειοκρατικών εμποδίων, επιχειρείται η απλούστευση της διαδικασίας μεταβίβασης ακινήτων, με τον ορισμό του συμβολαιογράφου ως υπηρεσία μίας στάσης, με την υπό προϋποθέσεις κατάργηση της υποχρεωτικής επισύναψης τοπογραφικού διαγράμματος, με την απλούστευση της διαδικασίας καταβολής φόρου κληρονομίας, δωρεάς ή γονικής παροχής, καθώς και της διαδικασίας άρσης κατάσχεσης που έχει επιβληθεί από την ΑΑΔΕ ενόψει μεταβίβασης ακινήτου.

Πιο αναλυτικά, με την προτεινόμενη διάταξη του άρθρου 15 του νομοσχεδίου, ο συμβολαιογράφος καθιερώνεται ως υπηρεσία μιας στάσης για τη μεταβίβαση ακινήτων από επαχθή, χαριστική αιτία και αιτία θανάτου.

Στο πλαίσιο της υπηρεσίας μιας στάσης, ο συμβολαιογράφος, μεταξύ άλλων, εισπράττει και αποδίδει το τίμημα της συναλλαγής στον πωλητή, εισπράττει και αποδίδει τα τέλη εγγραφής του συμβολαίου στο Κτηματολόγιο, συλλέγει με διαλειτουργικότητα τα δικαιολογητικά που απαιτούνται από τις δημόσιες υπηρεσίες (όπως την ηλεκτρονική ταυτότητα ακινήτου, το κτηματολογικό φύλλο και κτηματολογικό διάγραμμα του μεταβιβαζόμενου ακινήτου), υποβάλλει τη συμβολαιογραφική πράξη στο Κτηματολόγιο με διαλειτουργικότητα προς εγγραφή.

Περαιτέρω, με το άρθρο 16 του νομοσχεδίου καταργείται η υποχρεωτική επισύναψη τοπογραφικού διαγράμματος σε συμβόλαια ακινήτων που βρίσκονται σε περιοχές που έχουν κτηματογραφηθεί. Συγκεκριμένα, ορίζεται ότι δεν απαιτείται να επισυναφθεί τοπογραφικό διάγραμμα σε δικαιοπραξίες με αντικείμενο τη μεταβίβαση ακινήτου που βρίσκεται σε περιοχή στην οποία υφίσταται λειτουργούν Κτηματολόγιο, εφόσον στην περιοχή αυτή έχει κυρωθεί και μεταγραφεί πράξη εφαρμογής και με τη δικαιοπραξία δεν μεταβάλλονται τα όρια του μεταβιβαζόμενου ακινήτου.

Με την προτεινόμενη διάταξη του άρθρου 17, αναφορικά με την καταβολή φόρου κληρονομίας, δωρεάς ή γονικής παροχής κατά τη μεταβίβαση ακινήτου, προβλέπεται η προσθήκη παρ. 1α στο άρθρο 103 του Κώδικα Φορολογίας Περιουσίας, η οποία θα δίνει πλέον τη δυνατότητα σύνταξης και μεταγραφής συμβολαίου, με το οποίο μεταβιβάζεται με επαχθή αιτία η κυριότητα ακινήτου που αποκτήθηκε αιτία θανάτου, δωρεάς ή γονικής παροχής, χωρίς την υποβολή πιστοποιητικού της Φορολογικής Διοίκησης ότι υποβλήθηκε η κατά τον νόμο δήλωση ή εκδόθηκε πράξη προσδιορισμού φόρου, αν η δήλωση υποβάλλεται μαζί με τη δήλωση του φόρου μεταβίβασης ακινήτου και ο Συμβολαιογράφος παρακρατεί από το τίμημα και αποδίδει στη Φορολογική Διοίκηση τον προσδιοριζόμενο φόρο.

Τέλος, η προτεινόμενη διάταξη του άρθρου 18 του νομοσχεδίου αφορά την άρση κατάσχεσης που έχει επιβληθεί από την Ανεξάρτητη Αρχή Δημοσίων Εσόδων και προβλέπει προσθήκη άρθρου 47Α στον Κώδικα Φορολογικής Διαδικασίας, το οποίο ορίζει ότι η Φορολογική Διοίκηση, μετά από αίτηση του οφειλέτη, εκδίδει άμεσα απόφαση άρσης κατάσχεσης που έχει επιβάλει σε ακίνητό του για βεβαιωμένες οφειλές σε αυτή, ενόψει μεταβίβασής του από επαχθή αιτία με τίμημα, εφόσον συντρέχουν σωρευτικά οι κάτωθι όροι:

α) πληρούνται κατά τον χρόνο αποδέσμευσης, οι όροι χορήγησης αποδεικτικού ενημερότητας ή βεβαίωσης οφειλής κατά το άρθρο 12 του Κώδικα,

β) το τίμημα της μεταβίβασης δεν δύναται να υπολείπεται της εμπορικής αξίας του ακινήτου, όπως αυτή έχει προσδιορισθεί κατά τον χρόνο της κατάσχεσης. Όταν η εμπορική αξία του ακινήτου είναι κατώτερη της αντικειμενικής αξίας αυτού, λαμβάνεται υπόψη η αντικειμενική αξία. Σε περίπτωση που η κατάσχεση έχει επιβληθεί πέραν της πενταετίας πριν από την υποβολή της αίτησης της παρ. 1, ο οφειλέτης προσκομίζει έκθεση εκτίμησης της εμπορικής αξίας του υπό μεταβίβαση ακινήτου από ανεξάρτητο πιστοποιημένο εκτιμητή,

γ) από το τίμημα της μεταβίβασης, παρακρατείται και αποδίδεται από τον συμβολαιογράφο στη Φορολογική Διοίκηση, ποσό που αντιστοιχεί σε ποσοστό του συνόλου του τρέχοντος υπολοίπου της επιβληθείσας κατάσχεσης. Το ποσοστό παρακράτησης του προηγούμενου εδαφίου προσδιορίζεται με βάση κριτήρια φορολογικής συνέπειας του οφειλέτη και εισπραξιμότητας της εναπομένουσας οφειλής και σε κάθε περίπτωση δεν μπορεί να υπολείπεται του είκοσι πέντε τοις εκατό (25%). Εφόσον το ποσό που προκύπτει από την παρακράτηση της παρούσας περίπτωσης είναι μεγαλύτερο του ποσού παρακράτησης της περ. α), για την άρση της κατάσχεσης παρακρατείται και αποδίδεται το μεγαλύτερο αυτό ποσό. Σε περίπτωση που το ποσό της παρακράτησης, που προκύπτει από την εφαρμογή των προηγούμενων εδαφίων, υπερβαίνει το τίμημα, όπως αυτό καθορίστηκε με την περ. β) της παρ. 1, παρακρατείται και αποδίδεται το σύνολο του τιμήματος και η κατάσχεση αίρεται για το μεταβιβαζόμενο ακίνητο. Ο όρος αυτός δεν απαιτείται εάν το σύνολο των βεβαιωμένων ληξιπρόθεσμων οφειλών έχει διασφαλιστεί πλήρως από εγγυήσεις ή εμπράγματες ασφάλειες.

δ) κατά τον χρόνο της αποδέσμευσης, δεν υφίστανται βάρη υπέρ άλλων δανειστών επί του προς μεταβίβαση ακινήτου.

Μπορείτε να λάβετε μέρος στη διαβούλευση έως Δευτέρα 16 Μαρτίου 2026 και ώρα 15:30, στο opengov.gr.