«Φακέλωμα» μουσουλμάνων κατοίκων από Δήμους της Ολλανδίας

Διοικητικό πρόστιμο ύψους 250.000 ευρώ επέβαλε η ολλανδική αρχή προστασίας δεδομένων Autoriteit Persoonsgegevens (AP) σε δέκα Δήμους της χώρας, για την παράνομη επεξεργασία ευαίσθητων δεδομένων σχετικά με μουσουλμάνους κατοίκους τους, εν αγνοία των υποκειμένων των δεδομένων.

Πρόκειται για τους δήμους Delft, Ede, Eindhoven, Gooise Meren, Haarlemmermeer, Hilversum, Huizen, Tilburg, Veenendaal και Zoetermee, ορισμένοι εκ των οποίων διαβίβασαν περαιτέρω τις σχετικές εκθέσεις, μεταξύ άλλων, στην αστυνομία, στον Εθνικό Συντονιστή για την Αντιτρομοκρατία και την Ασφάλεια (NCTV) και στο Υπουργείο Κοινωνικών Υποθέσεων και Απασχόλησης.

Σύμφωνα με την ολλανδική αρχή, τις τελευταίες δεκαετίες διατυπώθηκαν ανησυχίες σχετικά με τον εξτρεμισμό και την τρομοκρατία, μεταξύ άλλων λόγω του πολέμου στη Συρία και σειράς επιθέσεων στην Ευρώπη. Μεταξύ άλλων, η κυβέρνηση της χώρας και ο NCTV πίεσαν για μια αυστηρό τοπικό έλεγχο της ριζοσπαστικοποίησης και της αποτροπής αναχωρήσεων για το εξωτερικό. Στο πλαίσιο αυτό, οι Δήμοι έλαβαν κεντρικό ρόλο, ενώ δεν έλειψαν και Δήμοι που ανέθεσαν τη διενέργεια ερευνών με δική τους πρωτοβουλία.

Η συλλογή πληροφοριών έγινε μέσω συνεργασίας με εξωτερικά ερευνητικά γραφεία, τα οποία ανέλαβαν τη χαρτογράφηση των ισλαμικών κοινοτήτων, μέσω ειδικών αναλύσεων και ελέγχων, μεταξύ άλλων κοινωνικών δομών και προσώπων που είχαν ηγετικό ρόλο σε τεμένη.

Το περιεχόμενο των εκθέσεων και ο τρόπος διεξαγωγής των ερευνών διέφεραν ανά Δήμο. Όλες οι εκθέσεις, ωστόσο, περιείχαν πληροφορίες σχετικά με το θρήσκευμα των ατόμων και το ρεύμα του Ισλάμ στο οποίο ανήκουν. Ορισμένες εκθέσεις περιείχαν και επιπρόσθετα στοιχεία, όπως φωτογραφίες με ονόματα, πληροφορίες για μέλη οικογενειών ή δεδομένα σχετικά με εντάσεις στο εσωτερικό ενός τεμένους, ενώ δεν έλειψαν οι περιπτώσεις προσώπων για τα οποία πραγματοποιήθηκε εκτενές προσωπικό προφίλ. Με τις εκθέσεις αυτές, οι Δήμοι απέκτησαν αδικαιολόγητα στην κατοχή τους ευαίσθητα δεδομένα μουσουλμάνων κατοίκων. Τα δεδομένα αυτά συλλέχθηκαν από διάφορες πηγές, μεταξύ άλλων μέσω συνομιλιών και με χρήση ψευδούς ταυτότητας.

Κατά τον καθορισμό του ύψους των προστίμων, η AP έλαβε υπόψη της τη σοβαρότητα των παραβάσεων που διαπιστώθηκαν, ιδίως αφορούσαν την επεξεργασία ευαίσθητων δεδομένα σχετικά με τις θρησκευτικές πεποιθήσεις των ατόμων. Παράγοντες που οδήγησαν σε μείωση των προστίμων είναι το γεγονός ότι οι παραβάσεις είχαν σχετικά σύντομη διάρκεια, ότι σε σημαντικό βαθμό έχουν ήδη υποπέσει σε παραγραφή και ότι έλαβαν χώρα σε ένα σύνθετο διοικητικό πλαίσιο.

Εκ των υστέρων διαπιστώθηκε ότι οι Δήμοι δεν είχαν επαρκή αντίληψη και κατανόηση του ρόλου και της ευθύνης τους, ενώ επισημαίνεται πως οι εμπλεκόμενοι δήμοι αναγνώρισαν ότι παραβίασαν τη νομοθεσία και δήλωσαν πρόθυμοι να αποδεχθούν τα πρόστιμα.

Ο πρόεδρος της AP, Aleid Wolfsen, δήλωσε:

«Άτομα που ανήκουν σε ισλαμικές κοινότητες ερευνήθηκαν χωρίς να το γνωρίζουν. Πρόκειται για εκθέσεις που περιέχουν ευαίσθητα δεδομένα σχετικά με τις θρησκευτικές τους πεποιθήσεις και άλλες προσωπικές πληροφορίες για τους ίδιους και τις οικογένειές τους. Οι Δήμοι δεν είχαν καμία απολύτως νόμιμη βάση για να κατέχουν αυτές τις πληροφορίες. Η ιδιωτική ζωή των θιγόμενων προσώπων παραβιάστηκε σοβαρά. Αυτό έπληξε την εμπιστοσύνη προς πολλούς δήμους.»

Ορισμένοι δήμοι διατήρησαν τις εκθέσεις σχετικά με τις ισλαμικές κοινότητες της περιοχής τους μόνο για σύντομο χρονικό διάστημα και στη συνέχεια τις διέγραψαν, ενώ άλλοι εξακολουθούν μέχρι και σήμερα να διατηρούν τις πληροφορίες που συλλέχθηκαν.

Στο πλαίσιο αυτό, η ολλανδική αρχή έδωσε εντολή διατήρησης των δεδομένων, αποκλειστικά προς τον σκοπό της διευκόλυνσης της άσκησης των δικαιωμάτων των προσώπων που επλήγησαν από την παράνομη πρακτική. Η ΑΡ επέβαλε στους Δήμους την απαγόρευση επεξεργασίας των δεδομένων για οποιονδήποτε άλλο σκοπό.