ΠΟΜΙΔΑ: Παρατηρήσεις επί του σχεδίου νόμου για την πυροπροστασία

Η Πανελλήνια Ομοσπονδία Ιδιοκτητών Ακινήτων δημοσίευσε τις απόψεις της επί του σχεδίου νόμου του Υπουργείου Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας με τίτλο «Ενεργή μάχη: Ολοκληρωμένη αναμόρφωση του συστήματος πρόληψης, ετοιμότητας και απόκρισης έναντι δασικών πυρκαγιών και λοιπών φυσικών, τεχνολογικών ή ανθρωπογενών καταστροφών – Πρόβλεψη μηχανισμών άντλησης επιχειρησιακών διδαγμάτων – Ενίσχυση της Διεύθυνσης Αντιμετώπισης Εγκλημάτων Εμπρησμού – Αναβάθμιση Πυροσβεστικής Ακαδημίας – Ρυθμίσεις θεμάτων αρμοδιότητας Γενικής Γραμματείας Αποκατάστασης Καταστροφών και Κρατικής Αρωγής – Τροποποιήσεις ν. 4662/2020, ν. 4555/2018, ν. 4797/2021 και ν. 5116/2024», το οποίο έχει τεθεί σε δημόσια διαβούλευση έως τη Δευτέρα 26 Ιανουαρίου 2026.

Συγκεκριμένα, πρόκειται για τα άρθρα 37-39 του υπό διαβούλευση νομοσχεδίου, με τα οποία επέρχονται αλλαγές στο ισχύον νομικό πλαίσιο του ετήσιου καθαρισμού οικοπέδων, εν όψει της αντιπυρικής περιόδου, οι οποίες αφορούν και ενδιαφέρουν τους ιδιοκτήτες οικοπέδων και ακαλύπτων χώρων εντός σχεδίου και εντός οικισμών.

Σύμφωνα με το δελτίο τύπου, οι παρατηρήσεις της ΠΟΜΙΔΑ επί των επιμέρους προτεινόμενων ρυθμίσεων είναι οι εξής:

1. Χρονική περίοδος καθαρισμού οικοπέδων

Από μηνιαία (Απρίλιος) επεκτείνεται σε δίμηνη, από 1 Απριλίου έως 31 Μαΐου κάθε έτους, με δυνατότητα παράτασης με Υπουργική Απόφαση.

Με την προτεινόμενη ρύθμιση οι δήμοι θα δικαιούνται να ξεκινήσουν ελέγχους από την 1η Ιουνίου, που σημαίνει ότι για το χρονικό διάστημα 1 - 15 Ιουνίου μπορούν να επιβάλουν πρόστιμο για τη μη εκπλήρωση της υποχρέωσης καθαρισμού αλλά όχι για τη μη δήλωση αυτού στην πλατφόρμα «Ακαθάριστα Οικόπεδα».

Με τη ρύθμιση αυτή ικανοποιείται κατά μέγα μέρος το αίτημα της ΠΟΜΙΔΑ για επαύξηση του χρόνου καθαρισμού σε δίμηνο, με την ΠΟΜΙΔΑ να επιμένει να οριστεί τουλάχιστον έως και την 15η Ιουνίου, που είναι και το πλέον ρεαλιστικό.

2. Πρόστιμο μη εκπλήρωσης της υποχρέωσης καθαρισμού

Διπλασιάζεται σε 1 €/τ.μ. από 0,5 €/τ.μ. Το ελάχιστο ποσό παραμένει στα 200 €.

Ο διπλασιασμός του προστίμου ανά τ.μ. ακαθάριστου οικοπέδου θα αποβεί εξοντωτικός σε μεγάλου εμβαδού επιφάνειες, δεδομένου ότι σε περίπτωση αυτεπάγγελτου καθαρισμού από τον δήμο ο ιδιοκτήτης θα χρεωθεί και τα ουσιαστικά ανεξέλεγκτα ανά δήμο, έξοδα του καθαρισμού! Γι’ αυτό, όπως υπάρχει κατώτατο, έτσι πρέπει να καθοριστεί και ως ανώτατο όριο προστίμου το δεκαπλάσιο του κατώτατου, ήτοι το ποσό των 2.000 €.

3. Προθεσμία δήλωσης καθαρισμού οικοπέδων

Είναι η 15η Ιουνίου κάθε έτους, με δυνατότητα παράτασης με υπουργική απόφαση.

Η πρόταση της ΠΟΜΙΔΑ είναι να καθοριστεί και αυτή στις 30 Ιουνίου, χωρίς καμιά παράταση.

4. Πρόστιμο μη υποβολής δήλωσης καθαρισμού

Το πρόστιμο αυτό, που επιβάλλεται είτε από τους Δήμους, είτε από την Πυροσβεστική Υπηρεσία, μειώνεται:

(α) Όταν δεν έχει γίνει καθαρισμός σε 500 € (από 1.000 €)

(β) Όταν έχει γίνει καθαρισμός σε 100 ευρώ (από 1.000 €)

Εξαιρετική ρύθμιση με την οποία ικανοποιείται το αίτημα της ΠΟΜΙΔΑ για δραστική μείωση των απόλυτα παράλογων προβλεπομένων προστίμων, ιδιαιτέρως όταν έχει πραγματοποιηθεί ο καθαρισμός του οικοπέδου.

5. Ποινικές κυρώσεις για υποβολή ψευδούς υπεύθυνης δήλωσης καθαρισμού

Η υποβολή ψευδούς υπεύθυνης δήλωσης διώκεται ποινικά και τιμωρείται με χρηματική ποινή 5.000 € και φυλάκιση τουλάχιστον (6) μηνών.

Με τη ρύθμιση αυτή ικανοποιείται κατά μέγα μέρος το αίτημα της ΠΟΜΙΔΑ η οποία είχε ζητήσει η υποβολή ψευδούς υπεύθυνης δήλωσης να αντιμετωπίζεται με τις ίδιες ποινικές συνέπειες που ισχύουν για τις συνέπειες της κοινής υπεύθυνης δήλωσης (φυλάκιση τουλάχιστον τριών (3) μηνών), αντί της δρακόντειας ειδικής διάταξης που προέβλεπε φυλάκιση τουλάχιστον (2) ετών και χρηματική ποινή έως 54.000 €!

6. Δυνατότητα υποβολής δήλωσης στην Πυροσβεστική Υπηρεσία

Εισάγεται η δυνατότητα αυτή σε περιπτώσεις αντικειμενικής αδυναμίας υποβολής της ηλεκτρονικής δήλωσης (αδυναμία, ηλικία, αναπηρία κλπ.) κατόπιν έκδοσης Υπουργικής Απόφασης που θα ρυθμίζει τις λεπτομέρειες.

Με τη ρύθμιση αυτή ικανοποιείται σχετικό αίτημα της ΠΟΜΙΔΑ που να επιλύει το πρόβλημα των ανήμπορων πολιτών, αν και το καθαυτό αίτημά μας ήταν να αναλαμβάνουν οι δήμοι τη δήλωση στην πλατφόρμα «Ακαθάριστα Οικόπεδα» για λογαριασμό των ανήμπορων πολιτών, αντί της Πυροσβεστικής υπηρεσίας.

7. Βασικά ανεπίλυτα ζητήματα παραμένουν τα εξής

• Αποκομιδή υπολειμμάτων καθαρισμού: Παρότι είναι γνωστό ότι οι πολίτες δεν έχουν πρακτικά τη δυνατότητα να προβούν μόνοι τους στην αποκομιδή αυτή, η οποία στην πράξη διεξάγεται από τους Δήμους, εν τούτοις εξακολουθεί να μην συμπεριλαμβάνεται ρητά στις υποχρεώσεις των Δήμων, όπως αυτές αναφέρονται στη διάταξη, περιοριζόμενες σε καθήκοντα ενημέρωσης των πολιτών, διενέργειας ελέγχων, επιβολής διοικητικών κυρώσεων και αυτεπάγγελτου καθαρισμού.
• Εξορθολογισμός του περιεχομένου της έννοιας του καθαρισμού, όπως αυτός εξειδικεύεται στην Πυροσβεστική Διάταξη 20/2024, στον οποίο περιλαμβάνεται και η αποκομιδή των υπολειμμάτων του καθαρισμού.