Πρόστιμο 2.000 ευρώ σε γονείς για τη διάδοση Deepfake φωτογραφιών από το ανήλικο τέκνο τους

Πρόστιμο ύψους 2.000 ευρώ επέβαλε η ισπανική αρχή προστασίας δεδομένων AEPD στους γονείς ανηλίκου, ο οποίος είχε πρωταγωνιστικό ρόλο στη διάδοση μέσω social media Deepfake φωτογραφιών άλλων ανηλίκων.

Στις αρχές του φθινοπώρου του 2023, η AEPD ενημερώθηκε μέσω δημοσιευμάτων για περιστατικά διάδοσης deepfake εικόνων, στις οποίες τα πρόσωπα ανηλίκων είχαν συνδεθεί με γυμνά σώματα που δεν τους ανήκαν. Οι εικόνες αυτές δημιουργήθηκαν με επεξεργασία τεχνητής νοημοσύνης και διακινήθηκαν αρχικά μέσω ομάδων μηνυμάτων, στις οποίες συμμετείχε o ανήλικος A.A.A., και στη συνέχεια εμφανίστηκαν σε διάφορες διαδικτυακές πλατφόρμες, όπως ιστοσελίδες κοινωνικής δικτύωσης και πορνογραφικές ιστοσελίδες, μεταξύ των οποίων το OnlyFans.

Μετά από προκαταρκτική έρευνα που διενήργησε, η ισπανική αρχή συγκέντρωσε αποσπάσματα δημοσιευμάτων και έλεγξε τον τρόπο διάδοσης των εικόνων, τη δημιουργία τους μέσω τεχνητής νοημοσύνης, τη σύνδεση των πραγματικών προσώπων με σώματα τρίτων και τις διαδικτυακές πλατφόρμες στις οποίες εμφανίστηκαν.

Παράλληλα, στις αρχές Οκτωβρίου του ίδιου έτους, η AEPD έλαβε καταγγελία από ανήλικο κορίτσι για τη διάδοση deepfake εικόνων της, την οποία προσέθεσε στην αυτεπάγγελτη έρευνά της.

Σε επίπεδο νομικής αξιολόγησης, η ισπανική αρχή έκρινε πως η ελεγχόμενη πράξη συνιστά επεξεργασία προσωπικών δεδομένων. Οι επίμαχες φωτογραφίες των ανηλίκων ήταν προσωπικά δεδομένα, διότι τα πρόσωπα μπορούν να αναγνωριστούν από τις εικόνες, ακόμα και αν τα σώματα με τα οποία συνδέονται δεν τους ανήκουν. Περαιτέρω, η δημιουργία των εικόνων με τεχνητή νοημοσύνη, η συσχέτιση των προσώπων με σώματα τρίτων και η διάδοσή τους μέσω ομάδων μηνυμάτων και διαδικτυακών πλατφορμών συνιστά επεξεργασία. Η επεξεργασία αυτή, όπως ήταν προφανές, υπήρξε παράνομη, αφού έγινε χωρίς τη συγκατάθεση των υποκειμένων και χωρίς αυτή να μπορεί να στηριχθεί σε άλλη νομική βάση.

Η AEPD αναζήτησε τα πρόσωπα που ήταν υπεύθυνα για την επεξεργασία αυτή και εντόπισε, μεταξύ αυτών και τον ανήλικο Α.Α.Α., ο οποίος είχε καθοριστικό ρόλο στη διάδοση των φωτογραφιών μέσα από κλειστή ομάδα. Ο Α.Α.Α. θεωρήθηκε από την Αρχή ως υπεύθυνος επεξεργασίας, τουλάχιστον ως προς το κομμάτι της διάδοσης των δεδομένων, αφού αυτός καθόρισε τους σκοπούς και τα μέσα της διάδοσης αυτής. Όπως κρίθηκε, η ενεργός συμμετοχή του A.A.A. στη διαδικασία λήψης αποφάσεων σχετικά με τον τρόπο κοινολόγησης και τους αποδέκτες των εικόνων υπερέβαινε τον ρόλο απλού μέλους, γεγονός που στοιχειοθετούσε και την ευθύνη του.

Η AEPD ζήτησε από τη δικαστική αρχή, που διερευνούσε την υπόθεση, τη λίστα των συμμετεχόντων στη διάδοση και τα στοιχεία ταυτοποίησης τους. Στις 31 Οκτωβρίου 2024, η εισαγγελία απέστειλε τα στοιχεία του A.A.A., ενώ στις 8 Νοεμβρίου 2024, η Αρχή επιβεβαίωσε από την ισπανική φορολογική αρχή τον ΑΦΜ και τη διεύθυνση κατοικίας του.

Με συνοπτικές διαδικασίες η ισπανική αρχή επέβαλε στους γονείς του ανηλίκου Α.Α.Α. διοικητικό πρόστιμο 2.000 ευρώ για την παραβίαση του άρθρου 6 παρ.1 ΓΚΠΔ, χωρίς να γίνεται αναφορά σε τυχόν ζητήματα εφαρμογής και του άρθρου 9 για τα ευαίσθητα δεδομένα.

Οι γονείς συνομολόγησαν την ευθύνη τους και παραιτήθηκαν από τη δυνατότητα διοικητικής προσφυγής κατά της απόφασης, ενώ παράλληλα προχώρησαν και στην καταβολή του προστίμου, ενέργειες οι οποίες είχαν ως αποτέλεσμα τη μείωση του προστίμου στο ποσόν των 1.200 ευρώ.