Πρόστιμο σε νοσηλεύτρια για βιντεοσκόπηση ασθενούς

Υπόθεση βιντεοσκόπησης ασθενούς σε μονάδα φροντίδας ηλικιωμένων απασχόλησε τον Επίτροπο προστασίας δεδομένων της Θουριγγίας (TLfDI), με τη γερμανική αρχή να καταλήγει στην επιβολή προστίμου σε βάρος νοσηλεύτριας.

Η υπόθεση έγινε γνωστή στην εποπτική αρχή κατόπιν γνωστοποίησης της ίδιας της επιχείρησης, η οποία δραστηριοποιείται στον τομέα της παροχής υπηρεσιών υγείας και φροντίδας ηλικιωμένων. Σύμφωνα με τα στοιχεία που τέθηκαν υπόψη του TLfDI, εργαζόμενη της επιχείρησης, κατά τη διάρκεια νυχτερινής βάρδιας, κατέγραψε με το ιδιωτικό της κινητό τηλέφωνο βίντεο, στο οποίο απεικονιζόταν ασθενής της μονάδας.

Στο επίμαχο βίντεο η ασθενής εμφανιζόταν να κινείται στους χώρους της μονάδας σε κατάσταση αποπροσανατολισμού και αδυναμίας, ενώ παράλληλα ακούγονταν υποτιμητικά σχόλια και γέλια εκ μέρους της εργαζόμενης. Ακολούθως, το βίντεο διαβιβάστηκε μέσω WhatsApp σε δύο συναδέλφους της.

Η γερμανική αρχή κάλεσε άμεσα την εργαζόμενη σε υποβολή απόψεων, με την τελευταία να υποστηρίζει ότι η καταγραφή είχε ως σκοπό την ενημέρωση συναδέλφων της σχετικά με την κατάσταση υγείας και τη συμπεριφορά της ασθενούς. Ο ισχυρισμός αυτός, βέβαια, δεν ήταν ιδιαίτερα πειστικός, εν όψει του επίμαχου υλικού, αυτό όμως που απασχόλησε πρωτίστως τον TLfDI ήταν το κατά πόσον η ελεγχόμενη συμπεριφορά αποτελούσε αποκλειστικά προσωπική δραστηριότητα ή μπορούσε αντιθέτως να ενταχθεί στο πεδίο εφαρμογής του Γενικού Κανονισμού Προστασίας Δεδομένων.

Η εποπτική αρχή έκρινε καταρχήν ότι η λήψη, αποθήκευση και διαβίβαση του συγκεκριμένου βίντεο συνιστούσαν επεξεργασία δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα, καθώς περιλάμβαναν πληροφορίες που αφορούσαν ταυτοποιήσιμο φυσικό πρόσωπο. Παρά το γεγονός ότι η καταγραφή πραγματοποιήθηκε με ιδιωτικό κινητό τηλέφωνο, διαπιστώθηκε ότι η επεξεργασία ενέπιπτε στο πεδίο εφαρμογής του ΓΚΠΔ.

Ο TLfDI απέρριψε το ενδεχόμενο εφαρμογής της οικιακής εξαίρεσης του άρθρου 2 παρ.2γ’ ΓΚΠΔ, επισημαίνοντας ότι ο όρος «αποκλειστικά» προσωπική ή οικογενειακή δραστηριότητα πρέπει να ερμηνεύεται στενά, ως εκ τούτου δεν περιλαμβάνει περιπτώσεις στις οποίες η ιδιωτική πράξη συνδέεται με υπηρεσιακό καθήκον.

Κατά την κρίση του TLfDI, η βιντεοσκόπηση συνδεόταν άμεσα με την επαγγελματική ιδιότητα της εργαζόμενης, δεδομένου ότι έλαβε χώρα κατά την εκτέλεση των καθηκόντων της στη μονάδα φροντίδας.

Ακολούθως και εφόσον κρίθηκε το ζήτημα της εφαρμογής των διατάξεων του ΓΚΠΔ, εξετάστηκε το ζήτημα του υπευθύνου επεξεργασίας. Η γερμανική αρχή έκρινε ότι υπεύθυνη για την επεξεργασία δεν ήταν η επιχείρηση που λειτουργούσε τη μονάδα φροντίδας, αλλά η ίδια η εργαζόμενη. Σύμφωνα με τα ευρήματα της έρευνας, η επιχείρηση είχε αποδεδειγμένα εκδώσει ρητή υπηρεσιακή οδηγία, με την οποία απαγόρευε στους εργαζομένους τη λήψη φωτογραφιών και βίντεο ασθενών. Επιπλέον, το περιεχόμενο του βίντεο, στο οποίο περιλαμβάνονταν ειρωνικά σχόλια και γέλια, κρίθηκε ως ένδειξη κινήτρων αμιγώς ιδιωτικών, γεγονός που ενίσχυσε την εκτίμηση ότι η εργαζόμενη ήταν εκείνη που καθόρισε τους σκοπούς και τα μέσα της επεξεργασίας.

Ως προς τη νομιμότητα της επεξεργασίας, ο TLfDI διαπίστωσε παραβίαση της αρχής της νομιμότητας του άρθρου 5 ΓΚΠΔ. Η επεξεργασία προφανώς δεν θα μπορούσε να στηρίζεται στη συγκατάθεση της ασθενούς, ενώ εφαρμοστέα δεν ήταν ούτε η νομική βάση του έννομου συμφέροντος, καθώς τα ιδιωτικά κίνητρα της εργαζόμενης καθιστούσαν αμφίβολη την ύπαρξη τέτοιου συμφέροντος και, σε κάθε περίπτωση, τα συμφέροντα και τα θεμελιώδη δικαιώματα της ασθενούς υπερίσχυαν σαφώς. Η εποπτική αρχή υπογράμμισε ότι οι ασθενείς σε μονάδες φροντίδας βρίσκονται σε χώρο αυξημένης προστασίας και δεν μπορούν να αναμένουν ότι θα καταγράφονται από το προσωπικό για ιδιωτικούς λόγους.

Με βάση τις ως άνω διαπιστώσεις, η γερμανική αρχή εξέδωσε πράξη επιβολής διοικητικού προστίμου σε βάρος της εργαζόμενης. Κατά τον προσδιορισμό του ύψους του προστίμου συνεκτιμήθηκαν, μεταξύ άλλων, η εκ προθέσεως τέλεση της πράξης, η σοβαρή προσβολή των δικαιωμάτων προσωπικότητας της ασθενούς, η εκμετάλλευση της επαγγελματικής θέσης της εργαζόμενης και η ιδιαίτερα ευάλωτη κατάσταση της ασθενούς κατά τον χρόνο της καταγραφής. Αντίστροφα, ελαφρυντικά αξιολογήθηκε η έκφραση μεταμέλειας εκ μέρους της εργαζόμενης. Η γερμανική αρχή δεν αποκάλυψε το ακριβές ύψος του επιβληθέντος προστίμου, περιοριζόμενη στην αναφορά πως αυτό υπήρξε χαμηλό τετραψήφιο.