Σύμβαση προμήθειας που συνήφθη πριν τον ν. 4412/2016: Δικαιοδοσία διοικητικών δικαστηρίων (ΣτΕ 1927/2025)

Το ζήτημα της δικαιοδοσίας των διοικητικών δικαστηρίων επί αγωγής που ασκήθηκε μετά την έναρξη ισχύος του ν. 4605/2019, στο πλαίσιο σύμβασης προμήθειας συναφθείσας πριν την έναρξη ισχύος του ν. 4412/2016, ερμήνευσε με πρόσφατη απόφασή του το Συμβούλιο της Επικρατείας (ΣτΕ 1927/2025).

Στην υπό κρίση υπόθεση, το ΣτΕ κατέληξε πως η ένδικη σύμβαση προμήθειας, η οποία συνήφθη κατά το έτος 2008, δεν δύναται να υπαχθεί στην δικαιοδοσία των διοικητικών δικαστηρίων με βάση τις διατάξεις του άρθρου 205 Α’ του ν. 4412/2016, αλλά απαιτείται να διαγνωσθεί η φύση της εν λόγω σύμβασης ως διοικητικής, με βάση τα κριτήρια που έχουν ορισθεί από το ΑΕΔ.

Πιο αναλυτικά, σύμφωνα με το σκεπτικό του δικαστηρίου, η προσθήκη με το ν. 4606/2019 του άρθρου 205 Α ́ στο νόμο 4412/2016 έγινε, σύμφωνα με την διάταξη του άρθρου 94 παρ. 3 του Συντάγματος, χάριν της ενιαίας εφαρμογής των κανόνων του ν. 4412/2016 και μόνον, αφού στη διάταξη αυτή δεν δόθηκε αναδρομική ισχύς, όπως δόθηκε για τα άρθρα 175 και 198 του ιδίου νόμου με το ν. 4791/2017 για τις συμβάσεις δημοσίων έργων και μελετών. Συνεπώς το άρθρο 205 Α ́ εφαρμόζεται για τις προσφυγές ή αγωγές που κατατίθενται μετά την 1.7.2019 (ημερομηνία έναρξης ισχύος του 4605/2019) και αφορούν σε συμβάσεις προμηθειών και παροχής υπηρεσιών, η έναρξη της διαδικασίας σύναψης των οποίων έλαβε χώρα μετά τις 08.08.2016 και για τις οποίες, επομένως, εφαρμόζεται ο ν. 4412/2016.

Αντιθέτως, το εν λόγω άρθρο 205 Α ́ δεν εφαρμόζεται για τις συμβάσεις που συνήφθησαν πριν το νόμο 4412/2016, για τις οποίες δεν εφαρμόζεται ο νόμος αυτός, και τούτο ακόμα και αν η προσφυγή ή αγωγή κατατεθεί μετά την 1.7.2019. Για τις συμβάσεις αυτές -που συνήφθησαν, δηλαδή, πριν το νόμο 4412/2016- εφόσον δεν είναι διοικητικές αλλά είναι ιδιωτικού δικαίου συμβάσεις, υπάγονται στη δικαιοδοσία των πολιτικών δικαστηρίων, αφού δεν καταλαμβάνονται από το άρθρο 205 Α ́ του νόμου 4412/2016, που αφορά μόνο τις συμβάσεις προμηθειών και παροχής υπηρεσιών, για τις οποίες εφαρμόζεται ο ν. 4412/2016.

Το δικαστήριο κατέληξε, λοιπόν, στην κρίση ότι για την εφαρμογή των διατάξεων του άρθρου 205 Α’ του ν. 4412/2016, με τις οποίες θεμελιώνεται δικαιοδοσία των διοικητικών δικαστηρίων για την εκδίκαση των διαφορών από κάθε δημόσια σύμβαση προμηθειών και υπηρεσιών που εμπίπτει στο πεδίο εφαρμογής του νόμου αυτού, απαιτείται όχι μόνο το σχετικό ένδικο βοήθημα να έχει κατατεθεί μετά την 1.7.2019, αλλά και η έναρξη της διαδικασίας σύναψης της εν λόγω σύμβασης να έλαβε χώρα μετά τις 08.08.2016 (ημερομηνία έναρξης ισχύος του ν. 4412/2016), προϋπόθεση η οποία, εν προκειμένω, διαπιστώθηκε πως δεν πληρείται, αφού η ένδικη σύμβαση συνήφθη κατά το έτος 2008.

Περαιτέρω, αναφορικά με τη διάγνωση της φύσης της σύμβασης ως διοικητικής ή μη, το ΣτΕ διαπίστωσε εν προκειμένω πως με την αναιρεσιβαλλόμενη απόφαση δεν διευκρινίζεται το νομοθετικό καθεστώς από το οποίο διήπετο η ένδικη σύμβαση ώστε να διακριβωθεί αν ο καθ’ ου Δήμος τελούσε σε υπερέχουσα θέση έναντι του αναιρεσείοντος, ούτε αναδεικνύονται επαρκώς τα στοιχεία από τα οποία θα μπορούσε να συναχθεί ασφαλώς ότι η εν λόγω σύμβαση προμήθειας εξυπηρετούσε ιδιαίτερο σκοπό δημοσίου συμφέροντος. Κρίθηκε, συνεπώς, ότι δεν δύναται να ελεγχθεί αναιρετικά η φύση της διαφοράς ως διοικητικής ή μη.

Απόσπασμα της απόφασης είναι διαθέσιμο στο ddikastes.gr.