Συμβούλιο της Ευρώπης: Έκκληση προς το Ισραήλ για εγκατάλειψη σχεδίων επέκτασης της θανατικής ποινής

Έκκληση προς την πολιτική ηγεσία του Ισραήλ απηύθυνε ο Γενικός Γραμματέας του Συμβουλίου της Ευρώπης, Alain Berset, ζητώντας την απόσυρση νομοθετικών πρωτοβουλιών που βρίσκονται υπό εξέταση στην Κνεσέτ και προβλέπουν επέκταση της θανατικής ποινής.

Στις παρεμβάσεις του, ο Γενικός Γραμματέας υπογράμμισε ότι το Συμβούλιο της Ευρώπης αντιτίθεται στη θανατική ποινή σε κάθε περίπτωση και χωρίς εξαιρέσεις, επισημαίνοντας ότι τα εξεταζόμενα νομοθετικά κείμενα θα συνιστούσαν σημαντική οπισθοδρόμηση σε σχέση με το μακροχρόνιο καθεστώς de facto αναστολής εφαρμογής της στο Ισραήλ. Κάλεσε, στο πλαίσιο αυτό, τις ισραηλινές αρχές να εγκαταλείψουν τις σχετικές προτάσεις.

Η θέση αυτή εδράζεται στις θεμελιώδεις αρχές του Συμβουλίου της Ευρώπης, σύμφωνα με τις οποίες η θανατική ποινή δεν έχει θέση στη σύγχρονη έννομη τάξη και είναι ασύμβατη με τον σεβασμό των θεμελιωδών δικαιωμάτων του ανθρώπου. Σε κανένα από τα 46 κράτη μέλη του Οργανισμού δεν επιβάλλεται η θανατική ποινή, γεγονός που αντανακλά μια σταθερή και διαχρονική ευρωπαϊκή συναίνεση υπέρ της προστασίας της ανθρώπινης αξιοπρέπειας και του δικαιώματος στη ζωή.

Το Ισραήλ έχει καταργήσει τη θανατική ποινή για τα κοινά εγκλήματα από το 1954, ενώ δεν έχουν πραγματοποιηθεί εκτελέσεις από το 1962. Ωστόσο, οι υπό εξέταση νομοθετικές πρωτοβουλίες έχουν προκαλέσει αντιδράσεις εντός των οργάνων του Συμβουλίου της Ευρώπης. Στις 25 Μαρτίου 2026, οι Αναπληρωτές Υπουργοί των κρατών μελών εξέφρασαν έντονη ανησυχία για τα σχέδια αυτά και απηύθυναν αντίστοιχη έκκληση προς τις ισραηλινές αρχές να τα εγκαταλείψουν. Λίγες ημέρες αργότερα, στις 27 Μαρτίου 2026, η Γενική Εισηγήτρια της Κοινοβουλευτικής Συνέλευσης για την κατάργηση της θανατικής ποινής, κάλεσε επίσης τα μέλη της Κνεσέτ να απορρίψουν το σχετικό νομοσχέδιο.

Η Κνεσέτ διαθέτει καθεστώς παρατηρητή στην Κοινοβουλευτική Συνέλευση του Συμβουλίου της Ευρώπης από το 1957, ενώ το Ισραήλ συμμετέχει σε σειρά συμβάσεων και μηχανισμών συνεργασίας του Οργανισμού. Στο πλαίσιο αυτό, τυχόν απομάκρυνση από τα ευρωπαϊκά πρότυπα προστασίας των ανθρωπίνων δικαιωμάτων εκτιμάται ότι ενδέχεται να επηρεάσει τη σχέση της χώρας με το σύστημα αξιών στο οποίο έχει επιλέξει να ευθυγραμμίζεται, ενώ παράλληλα εγείρονται ευρύτερα ζητήματα σεβασμού του διεθνούς δικαίου.

Ο Γενικός Γραμματέας ενημέρωσε επίσης τους Αναπληρωτές Υπουργούς για τις ενέργειες στις οποίες προέβη. Το Συμβούλιο της Ευρώπης εξακολουθεί να εργάζεται υπέρ της καθολικής κατάργησης της θανατικής ποινής, σύμφωνα με τη Διακήρυξη του Ρέικιαβικ που υιοθετήθηκε το 2023 από τους αρχηγούς κρατών και κυβερνήσεων.