Τέλος επιτηδεύματος: Υπολογισμός χρόνου πρώτης έναρξης εργασιών (ΔΠΘ 4775/2025)

Δεκτή έγινε προσφυγή κατά απόφασης του Προϊσταμένου της Δ.Ε.Δ. της Α.Α.Δ.Ε., με την οποία είχε απορριφθεί ενδικοφανής προσφυγή του φορολογούμενου κατά της πράξης διοικητικού προσδιορισμού φόρου εισοδήματός του, κατά το μέρος που με αυτήν τού επιβλήθηκε τέλος επιτηδεύματος για διάστημα κατά το οποίο εξαιρούνταν από την υποχρέωση καταβολής του (ΔΠΘ 4775/2025).

Κατά την κρίση του δικαστηρίου η φορολογική αρχή μη νομίμως επέβαλε το ένδικο τέλος επιτηδεύματος για ολόκληρο το φορολογικό έτος, και όχι για τους μήνες κατά τους οποίους μόνο ο προσφεύγων υπερέβαινε την πενταετία από την πρώτη έναρξη εργασιών (ΔΠΘ 4775/2025).

Πιο αναλυτικά, σύμφωνα με το σκεπτικό του δικαστηρίου, με τις διατάξεις του άρθρου 31 του ν. 3986/2011 επιβλήθηκε ετήσια επί του εισοδήματος φορολογική επιβάρυνση (τέλος επιτηδεύματος), οριζόμενη σε πάγιο, κατά κατηγορία υποχρέων, ποσό, στους επιτηδευματίες και στους ασκούντες ελεύθερο επάγγελμα, που τηρούν βιβλία Β ́ και Γ ́ κατηγορίας του ΚΒΣ.

Με την παράγραφο 3 του άρθρου 31 του ν. 3968/2011, εξαιρούνται από την υποχρέωση καταβολής του τέλους επιτηδεύματος συγκεκριμένες κατηγορίες φορολογουμένων, οι οποίοι, κατά την εκτίμηση του νομοθέτη, είναι οικονομικά ασθενέστεροι και, κατά συνέπεια, μειωμένης φοροδοτικής ικανότητας, λόγω των συνθηκών υπό τις οποίες δραστηριοποιούνται επαγγελματικά. Μεταξύ των κατηγοριών αυτών περιλαμβάνονται και όσοι ασκούν ελεύθερο επάγγελμα για διάστημα μικρότερο των πέντε ετών «από την πρώτη έναρξη εργασιών». Σύμφωνα με την αιτιολογική έκθεση, με τη ρύθμιση αυτή, ο νομοθέτης λαμβάνει μέριμνα για την ομαλή ένταξη των νέων ελεύθερων επαγγελματιών στην αγορά εργασίας, αποδεχόμενος ότι τα πρόσωπα αυτά έχουν μειωμένη φοροδοτική ικανότητα, λόγω των περιορισμένων εσόδων τους και των αυξημένων δαπανών που απαιτούνται για την οργάνωση του επαγγέλματός τους κατά «τα πρώτα πέντε έτη άσκησης της επαγγελματικής δραστηριότητάς τους».

Ως πρώτη έναρξη εργασιών, από την οποία άρχεται κατά νόμον η πενταετής περίοδος απαλλαγής από το τέλος επιτηδεύματος, νοείται η έναρξη που πραγματοποιείται στο αυτό ή συναφές ελεύθερο επάγγελμα, ήτοι, σε επάγγελμα στεγαζόμενο υπό τον αυτό κωδικό στο υποσύστημα Μητρώου του Ολοκληρωμένου Πληροφοριακού Συστήματος Φορολογίας (Taxisnet). Ειδικότερα δε, ως έναρξη λαμβάνεται η ημεροχρονολογία, κατά την οποία ο επιτηδευματίας προέβη σε έναρξη εργασιών, και το αντίστοιχο τέλος επιτηδεύματος επιβάλλεται μετά τη συμπλήρωση της πενταετίας, κατ’ αναλογία των μηνών που εντός του έτους ο επιτηδευματίας υπερέβαινε την πενταετία.

Το δικαστήριο επεσήμανε ότι, η αντίθετη ερμηνευτική εκδοχή, ήτοι επιβολή του εν λόγω τέλους για όλο το έτος εντός του οποίου συμπληρώνεται η πενταετία, εκτός του ότι θα παραβίαζε το γράμμα του νόμου, θα είχε ως αποτέλεσμα να τίθενται σε αδικαιολόγητα δυσμενή μεταχείριση, εν συγκρίσει με τους λοιπούς νέους επιτηδευματίες που έκαναν έναρξη εργασιών στην αρχή τους έτους, οι επιτηδευματίες που έκαναν έναρξη στο τέλος αυτού.

Εν προκειμένω, το δικαστήριο διαπίστωσε ότι η πενταετία από την πρώτη έναρξη εργασιών (στην ίδια δραστηριότητα) συμπληρώθηκε για τον προσφεύγοντα τον Αύγουστο του έτους 2022. Έκρινε, συνεπώς, ότι μη νομίμως η φορολογική αρχή προέβη στην επιβολή του τέλους επιτηδεύματος για ολόκληρο το φορολογικό έτος 2022, και όχι για τους μήνες Σεπτέμβριο, Οκτώβριο, Νοέμβριο και Δεκέμβριο, κατά τους οποίους ο προσφεύγων υπερέβαινε την πενταετία από την πρώτη έναρξη εργασιών.

Η απόφαση είναι διαθέσιμη στο adjustice.gr.