Το αδίκημα της υπεξαγωγής εγγράφων δεν συνιστά κώλυμα διορισμού στο Δημόσιο (ΓνωμΝΣΚ 54/2025)

Στο ερώτημα εάν τα αδικήματα που αναφέρονται στο Αντίγραφο Ποινικού Μητρώου υποψήφιας για την πλήρωση θέσης μόνιμου προσωπικού, συνιστούν ή όχι, σύμφωνα με το άρθρο 8 παρ. 1α ́ του ν. 3528/2007, κώλυμα διορισμού της, απάντησε με πρόσφατη γνωμοδότησή του το Νομικό Συμβούλιο του Κράτους (ΓνωμΝΣΚ 54/2025).

Σύμφωνα με το ιστορικό της υπόθεσης, η εν λόγω υποψήφια είχε πρωτοδίκως καταδικασθεί για το αδίκημα της κακουργηματικής υπεξαγωγής εγγράφων από υπάλληλο, ακολούθως το δευτεροβάθμιο δικαστήριο εξαφάνισε την καταδίκη της για κακούργημα, καταδικάζοντάς την για το αδίκημα της απλής υπεξαγωγής εγγράφων.

Το ΝΣΚ επεσήμανε ότι ο νομοθέτης δύναται να θέτει περιορισμούς στη διαδικασία πρόσβασης ή εξέλιξης των Ελλήνων πολιτών σε δημόσιες θέσεις, υπό την προϋπόθεση ότι αυτοί οι περιορισμοί δικαιολογούνται από αποχρώντες λόγους δημοσίου συμφέροντος. Οι περιορισμοί πρέπει να είναι πρόσφοροι για την επίτευξη του επιδιωκόμενου σκοπού και, κατά τη ρητή επιταγή του τελευταίου εδαφίου της πρώτης παραγράφου του άρθρου 25 του Συντάγματος, να σέβονται την αρχή της αναλογικότητας. Τέτοιος, νόμιμος, περιορισμός εισάγεται με τη διάταξη του άρθρου 8 παρ. 1α του Υπαλληλικού Κώδικα, διά του οποίου προβλέπονται συγκεκριμένα κωλύματα διορισμού σε θέση υπαλλήλου του δημοσίου τομέα, που απορρέουν από την ποινική καταδίκη του υποψηφίου, κατά τους ειδικότερους όρους του άρθρου αυτού, για οποιοδήποτε κακούργημα, καθώς και για συγκεκριμένα πλημμελήματα.

Τα κωλύματα αυτά αποσκοπούν στη διασφάλιση του ηθικού κύρους της δημόσιας διοίκησης, με τον αποκλεισμό από αυτή προσώπων που δεν παρέχουν εχέγγυα εντιμότητας και δεν διαθέτουν την απαραίτητη ηθική ακεραιότητα, ώστε να διασφαλίζεται επαρκώς η σύννομη εκτέλεση των υπηρεσιακών τους καθηκόντων και η δημόσια πίστη στην Υπηρεσία.

Σύμφωνα με το σκεπτικό της πλειοψηφίας, δεδομένου ότι η διάταξη του άρθ. 8 παρ. 1α του Υπαλληλικού Κώδικα εισάγει περιορισμό στο συνταγματικά κατοχυρωμένο δικαίωμα των Ελλήνων πολιτών να διορίζονται σε δημόσιες υπηρεσίες, αυτή έχει εξαιρετικό χαρακτήρα και ως εκ τούτου δεν είναι επιτρεπτή οποιαδήποτε διασταλτική ερμηνεία της διάταξης. Όπως προκύπτει με σαφήνεια από τη γραμματική διατύπωση της εν λόγω διάταξης, αυτή απαιτεί, ως κώλυμα διορισμού, υφιστάμενη αμετάκλητη καταδίκη είτε για κακούργημα είτε υφιστάμενη αμετάκλητη καταδίκη σε οποιαδήποτε ποινή για τα περιοριστικά απαριθμούμενα στη διάταξη αυτή πλημμελήματα.

Η απαρίθμηση στην ως άνω διάταξη των ποινικών αδικημάτων που συνιστούν απόλυτο κώλυμα διορισμού είναι περιοριστική και δεν είναι επιτρεπτή η εφαρμογή ορισμένου κωλύματος και σε άλλα ποινικά αδικήματα, όταν δεν μνημονεύονται ρητώς στην ανωτέρω διάταξη, έστω και αν αυτά είναι εννοιολογικώς συγγενή προς τα απαριθμούμενα στο νόμο.

Στην προκειμένη περίπτωση, με την απόφαση του εφετείου εξαφανίσθηκε η προηγούμενη πρωτόδικη καταδίκη για κακούργημα. Είναι δε αδιάφοροι οι νομικοί ή ουσιαστικοί λόγοι που οδήγησαν το δευτεροβάθμιο δικαστήριο στην εξαφάνιση της ως άνω καταδίκης. Περαιτέρω, το πλημμέλημα της απλής υπεξαγωγής εγγράφων του άρθρου 222 Π.Κ., για το οποίο και μόνο η υποψήφια κηρύχθηκε ένοχη τελικά, δεν συμπεριλαμβάνεται σε εκείνα, τα οποία απαριθμούνται περιοριστικά στη διάταξη του άρθρου 8 παρ. 1α του Υ.Κ.

Δείτε αναλυτικά τη γνωμοδότηση στο nsk.gr.