Άτυπη γονική παροχή χρημάτων: Απόρριψη προσφυγής κατά οριστικής πράξης διορθωτικού προσδιορισμού φόρου (ΔΠΘ 594/2026)

Απορρίφθηκε από το διοικητικό πρωτοδικείο προσφυγή κατά απόφασης της Δ.Ε.Δ. και οριστικής πράξης διορθωτικού προσδιορισμού φόρου γονικής παροχής, με την οποία κρίθηκε ότι χρηματικό ποσό που χρησιμοποιήθηκε για αύξηση μετοχικού κεφαλαίου συνιστούσε άτυπη γονική παροχή και όχι ανταμοιβή υπηρεσιών, υπαγόμενο στη δεκαπενταετή παραγραφή λόγω μη υποβολής της οικείας δήλωσης (ΔΠΘ 594/2026).

Πιο συγκεκριμένα, το διοικητικό δικαστήριο κλήθηκε να κρίνει τη νομιμότητα οριστικής πράξης διορθωτικού προσδιορισμού φόρου γονικής παροχής, με την οποία καταλογίστηκε σε βάρος του προσφεύγοντος κύριος φόρος και πρόσθετος φόρος λόγω μη υποβολής δήλωσης. Η υπόθεση αφορούσε χρηματικό ποσό ύψους 150.087,00 ευρώ, το οποίο ο προσφεύγων χρησιμοποίησε το έτος 2013 για τη συμμετοχή του σε αύξηση μετοχικού κεφαλαίου ανώνυμης εταιρείας. Η φορολογική αρχή, βασιζόμενη σε πληροφοριακό δελτίο του ΚΕ.ΦΟ.ΜΕ.Π. και σε τελεσίδικη απόφαση πολιτικού δικαστηρίου επί αγωγής περί κλήρου, έκρινε ότι το ποσό αυτό προήλθε από τον πατέρα του προσφεύγοντος ως άτυπη γονική παροχή, για την οποία δεν είχε υποβληθεί η οικεία δήλωση.

Σύμφωνα με τους ισχυρισμούς του προσφεύγοντος, το ως άνω ποσό δεν αποτελούσε δωρεά, αλλά ανταμοιβή για τις εξειδικευμένες υπηρεσίες που παρείχε στην επιχείρηση του πατέρα του, ειδικά κατά το διάστημα που ο τελευταίος είχε αποσυρθεί από την ενεργό διοίκηση λόγω προβλημάτων υγείας. Το δικαστήριο, ωστόσο, απέρριψε τον ισχυρισμό αυτό, λαμβάνοντας υπόψη ότι ο προσφεύγων ελάμβανε ήδη ανάλογη αμοιβή για την εργασία του, ενώ το ύψος του επίδικου ποσού κρίθηκε υπέρογκο για να θεωρηθεί απλή ανταμοιβή υπηρεσιών, στερούμενο μάλιστα οποιουδήποτε αποδεικτικού στοιχείου αποτίμησης. Η οικονομική ευρωστία του πατέρα και ο στενός οικογενειακός δεσμός ενίσχυσαν, μάλιστα, την κρίση του δικαστηρίου περί σύστασης άτυπης γονικής παροχής με σκοπό την οικονομική αυτοτέλεια του τέκνου.

Ως προς την κατανομή του βάρους απόδειξης, το δικαστήριο έκρινε ότι η συναγωγή τεκμηρίου περί σύστασης γονικής παροχής, ελλείψει σχετικού εγγράφου, δεν συνιστά ανεπίτρεπτη αντιστροφή του βάρους απόδειξης, αλλά αποτελεί κανόνα που αφορά στη φύση και στον τρόπο εκτίμησης των αποδεικτικών στοιχείων. Ειδικότερα, εφόσον η φορολογική αρχή αποκλείσει αιτιολογημένα, βάσει των πραγματικών περιστατικών, κάθε άλλη αιτία παροχής του χρηματικού ποσού ή την ειδικότερη αιτία που επικαλείται ο λαβών, και διαπιστώσει ότι η οικονομική κατάσταση του παρέχοντος επέτρεπε την πραγματοποίηση της εν λόγω παροχής, τότε ο φορολογούμενος φέρει το βάρος να αποδείξει με συγκεκριμένα και ακλόνητα στοιχεία τον ισχυρισμό του περί διαφορετικής αιτίας. Εν προκειμένω, κρίθηκε ότι ο προσφεύγων δεν ανταποκρίθηκε στο σχετικό βάρος απόδειξης, καθώς ουδέν αποδεικτικό στοιχείο προσκόμισε που να τεκμηριώνει ότι το επίμαχο ποσό αφορούσε πράγματι ανταμοιβή επιπρόσθετων υπηρεσιών, πέραν της συνήθους επαγγελματικής του απασχόλησης στην εταιρεία του πατέρα του.

Περαιτέρω, το δικαστήριο απέρριψε την ένσταση του προσφεύγοντος περί πενταετούς ή, επικουρικά, δεκαετούς παραγραφής του δικαιώματος του Δημοσίου, δεδομένου ότι η φορολογική υποχρέωση γεννήθηκε το 2013. Σύμφωνα με το σκεπτικό του δικαστηρίου, επί μη υποβολής δήλωσης φόρου γονικής παροχής εφαρμόζεται η διάταξη του άρθρου 102 παρ. 1 περ. β ́ του ν. 2961/2001, η οποία προβλέπει δεκαπενταετή προθεσμία παραγραφής, η οποία εκκινεί από το τέλος του έτους εντός του οποίου έληξε η εξαμηνιαία προθεσμία υποβολής της δήλωσης. Εν προκειμένω, η παραγραφή εκκινούσε από την 31.12.2013 και ως εκ τούτου δεν είχε συμπληρωθεί κατά τον χρόνο κοινοποίησης της καταλογιστικής πράξης τον Απρίλιο του 2024.

Αξίζει να σημειωθεί ότι απορρίφθηκαν και οι ισχυρισμοί του προσφεύγοντος περί μη νόμιμης ηλεκτρονικής κοινοποίησης των προπαρασκευαστικών εγγράφων του ελέγχου. Το δικαστήριο διαπίστωσε ότι η φορολογική αρχή είχε αναρτήσει την εντολή ελέγχου και το σημείωμα διαπιστώσεων στο λογαριασμό του φορολογουμένου στο TAXISnet, αποστέλλοντας ταυτόχρονα ειδοποιήσεις στη δηλωθείσα διεύθυνση ηλεκτρονικού ταχυδρομείου. Σύμφωνα με τον Κώδικα Φορολογικής Διαδικασίας, η γνώση τεκμαίρεται μετά την παρέλευση δέκα ημερών από την ανάρτηση, ανεξαρτήτως του πότε ο φορολογούμενος ανέγνωσε πραγματικά τα έγγραφα. Συνεπώς, ο προσφεύγων είχε τη δυνατότητα να προβεί σε εκπρόθεσμη δήλωση και να τύχει των ευεργετημάτων μείωσης των προστίμων, επιλογή την οποία δεν αξιοποίησε.

Τέλος, κρίθηκε ότι η επιβολή πρόσθετου φόρου, ο οποίος ανήλθε στο ανώτατο όριο του 120% λόγω της πολυετούς καθυστέρησης, δεν αντίκειται στις αρχές της χρηστής διοίκησης και της αναλογικότητας. Η Διοίκηση δεν είχε προβεί σε καμία θετική ενέργεια που να δημιουργήσει στον φορολογούμενο την εύλογη πεποίθηση ότι η παροχή δεν ήταν φορολογητέα, ενώ ο ίδιος θα μπορούσε να είχε υποβάλει δήλωση με επιφύλαξη.

Το πλήρες κείμενο της απόφασης είναι διαθέσιμο στο adjustice.gr.