Διαταγή πραγματογνωμοσύνης ως προς την ψυχολογική κατάσταση των ανήλικων τέκνων σε σχέση με την ανάθεση της επιμέλειάς τους (ΜονΕφΠειραιά 542/2025)

Την διεξαγωγή πραγματογνωμοσύνης για την διαπίστωση της ψυχολογικής κατάστασης των ανήλικων τέκνων σε σχέση με την ανάθεση της επιμέλειάς τους διέταξε με προδικαστική απόφασή του το δευτεροβάθμιο δικαστήριο, κατά την εξέταση αντίθετων εφέσεων που ασκήθηκαν από τους γονείς των ανηλίκων στο πλαίσιο της αντιδικίας τους για την ανάθεση της επιμέλειας και τη ρύθμιση του δικαιώματος επικοινωνίας με αυτά (ΜονΕφΠειραιά 542/2025).

Ειδικότερα, με τις αντίθετες εφέσεις τους, αφενός η εκκαλούσα μητέρα των ανηλίκων αιτείται να περιοριστεί η επικοινωνία αυτών με τον πατέρα τους και να λαμβάνει χώρα δύο φορές κάθε μήνα, επί μία ώρα, σε δημόσιο χώρο με την παρουσία κοινωνικής λειτουργού, αφετέρου ο εκκαλών πατέρας των ανηλίκων εμμένει στην συνεπιμέλεια και θεωρεί υπεύθυνη την αντίδικό του για τις όποιες δυσχέρειες προκύπτουν στην επικοινωνία του με τα ανήλικα τέκνα.

Σύμφωνα με το σκεπτικό του δευτεροβάθμιου δικαστηρίου, το συμφέρον του τέκνου λαμβάνεται υπό ευρεία έννοια, προς διαπίστωση δε της συνδρομής του εξετάζονται πάντα τα επωφελή και πρόσφορα για τον ανήλικο στοιχεία και περιστάσεις. Ουσιώδους σημασίας είναι και η επισημαινόμενη στο νόμο ύπαρξη ιδιαίτερου δεσμού του τέκνου προς τον ένα από τους γονείς του και η περί αυτού ρητώς εκφραζόμενη προτίμησή του, την οποία συνεκτιμά το Δικαστήριο ύστερα και από τη στάθμιση του βαθμού της ωριμότητάς του. Με δεδομένη την ύπαρξη του εν λόγω δεσμού του τέκνου προς τον συγκεκριμένο γονέα, αυτός θεωρείται ότι έχει τη δυνατότητα αποτελεσματικότερης διαπαιδαγώγησης προς όφελος του ανηλίκου και, επομένως, ότι είναι ο πλέον κατάλληλος για την επιμέλειά του, υπό την αυτονόητη όμως προϋπόθεση ότι ο ιδιαίτερος αυτός δεσμός του τέκνου προς τον ένα από τους γονείς του έχει αναπτυχθεί φυσιολογικά και αβίαστα ως ψυχική στάση, η οποία είναι προϊόν της ελεύθερης και ανεπηρέαστης επιλογής του ανηλίκου, που έχει την στοιχειώδη ικανότητα διακρίσεως.

Το δικαστήριο τόνισε ότι πρέπει να λαμβάνεται ιδιαίτερα υπόψη ότι ο ανήλικος, που έχει ακόμη ατελή την ψυχοπνευματική ανάπτυξη και την προσωπικότητά του υπό διαμόρφωση, υπόκειται ευχερώς σε επιδράσεις και υποβολές των γονέων ή άλλων, οι οποίες, έστω και χωρίς επίγνωση γενόμενες, οδηγούν ασφαλώς στο σχηματισμό της μονομερούς διαμόρφωσης και προτίμησης προς τον έναν από τους γονείς, οπότε η προτίμησή του δεν εξυπηρετεί πάντοτε και το αληθές συμφέρον του.

Εν προκειμένω, κατά την κρίση του δικαστηρίου, από τα αποδεικτικά στοιχεία που προσκόμισαν οι διάδικοι προς απόδειξη και ανταπόδειξη των περιστατικών, τα οποία επικαλούνται σε σχέση με την ανάθεση της επιμέλειας των ανήλικων τέκνων τους, καθίσταται αμφίβολος ο σχηματισμός ασφαλούς δικανικής πεποίθησης προς ορθή επίλυση της επίδικης διαφοράς. Λαμβάνοντας επιπλέον υπόψη ότι για τη διαπίστωση της ψυχολογικής κατάστασης των ανήλικων τέκνων σε σχέση με την ανάθεση της επιμέλειάς τους, απαιτούνται ειδικές γνώσεις επιστήμης, το δικαστήριο διέταξε την επανάληψη της συζήτησης της ένδικης υπόθεσης, προκειμένου να διεξαχθεί πραγματογνωμοσύνη, σύμφωνα με τα άρθρα 368 επ. του ΚΠολΔ.

Το δικαστήριο έκρινε, τέλος, ότι ενόψει της ηλικίας των δύο ανήλικων τέκνων των διαδίκων (13 και 11 ετών), είναι σκόπιμο, κατά τη νέα δικάσιμο που θα ορισθεί, με επιμέλεια του επιμελέστερου των διαδίκων, να έρθει σε επαφή μαζί τους προκειμένου να ληφθεί η άποψή τους, αφού άλλωστε, σύμφωνα με τη διάταξη του άρθρου 612 ΚΠολΔ, το δικαστήριο πριν την έκδοση της απόφασής του, ανάλογα με την ωριμότητα του τέκνου, λαμβάνει υπόψη τη γνώμη του.

Απόσπασμα απόφασης

Στην προκειμένη περίπτωση, οι διάδικοι, μεταξύ άλλων εγγράφων, προσκομίζουν την από 5-5-2021 παιδοψυχιατρική γνωμάτευση του παιδοψυχιάτρου, …………… αλλά και από την υπ’ αριθμ. πρωτ. ………./24-11-2021 γνωμάτευση του παιδοψυχιάτρου, ………., Διευθυντή της Δομής Ψυχικής Υγείας Πειραιά. Στην πρώτη εξ αυτών, η οποία συντάχθηκε, κατόπιν συναντήσεων του εν λόγω παιδοψυχιάτρου, αφενός μεν με τα ανήλικα τέκνα, αφετέρου με αμφότερους τους γονείς, επισημαίνεται αναλυτικά ότι η εκκαλούσα εφεσίβλητη δεν εμφανίζει στοιχεία αποξενωτή γονέα. Επίσης, αναφέρεται ότι οι σχέσεις των διαδίκων πριν τη διάσπαση της έγγαμης συμβίωσης ήταν εκρηκτικές, γεγονός που επηρέασε τη στάση που τηρούν τα τέκνα ως προς την επικοινωνία με τον πατέρα τους. Ο έτερος δε ψυχίατρος ……………. αναφέρει ότι «…η άρνηση των παιδιών να ακολουθήσουν τον πατέρα, οφείλεται πρωταρχικά στη συγκρουσιακότητα των γονέων που κορυφώθηκε κατά την περίοδο του χωρισμού τους και η οποία έως σήμερα συνεχίζεται, Τινές εκ των συγκρούσεων έλαβαν χώρα παρουσία των παιδιών και ως συνήθως συμβαίνει σ αυτές τις περιπτώσεις ταυτίστηκαν με τις θέσεις του ενός γονέα, εν προκειμένω της μητέρας τους. Οι κλήσεις περιπολικών για την καταγραφή της άρνησης των παιδιών να ακολουθήσουν τον πατέρα, δεν συμβάλει στην ομαλοποίηση των σχέσεων τους…». Επιπλέον, ο εκκαλών – εφεσίβλητος προσκομίζει το πρώτον τις από 13-5-2025 ψυχολογικές εκθέσεις, η μία εκ των οποίων συντάχθηκε από την ψυχολόγο . ….. και αφορά στην ανήλικη ……, ενώ η έτερη, που αφορά στην ανήλικη …….., συντάχθηκε από τη ………., θεραπέυτρια, εκπαιδεύτρια και επόπτρια γνωσιακής συμπεριφορικής ψυχοθεραπείας και θεραπείας σχημάτων παιδιών εφήβων και ενηλίκων. Στις παραπάνω γνωματεύσεις διαπιστώνεται η συναισθηματική απομάκρυνση, αρνητική στάση και απόρριψη του πατέρα, εκ μέρους των ανηλίκων. Προτείνεται δε, μεταξύ άλλων, η παροχή ψυχολογικής υποστήριξης. Με τις ανωτέρω κρινόμενες αγωγές ενώπιον του Μονομελούς Πρωτοδικείου Πειραιά, όπως προαναφέρθηκε, η ενάγουσα μητέρα ζητούσε να ανατεθεί αποκλειστικά στην ίδια η άσκηση της επιμέλειας των ανήλικων τέκνων των διαδίκων, ενώ ο ενάγων πατέρας τους ζητούσε να του ανατεθεί η συνεπιμέλεια αυτών. Με τις υπό κρίση εφέσεις τους, η εκκαλούσα αιτείται να εξαφανιστεί η πρωτόδικη απόφαση, ώστε εν τέλει, να περιοριστεί η επικοινωνία των ανηλίκων με τον πατέρα τους και να λαμβάνει χώρα δύο φορές κάθε μήνα, επί μία ώρα, σε δημόσιο χώρο με την παρουσία κοινωνικής λειτουργού. Ο εκκαλών, εμμένει στην συνεπιμέλεια και θεωρεί υπεύθυνη την αντίδικό του για τις όποιες δυσχέρειες προκύπτουν στην επικοινωνία με τα ανήλικα τέκνα. Ενόψει του ότι από τα αποδεικτικά στοιχεία, που νόμιμα προσκομίζουν οι διάδικοι προς απόδειξη και ανταπόδειξη των περιστατικών, τα οποία επικαλούνται σε σχέση με την ανάθεση της επιμέλειας των ανήλικων τέκνων τους, καθίσταται αμφίβολος ο σχηματισμός ασφαλούς δικανικής πεποιθήσεως προς ορθή επίλυση της επίδικης διαφοράς, δεδομένου μάλιστα ότι για τη διαπίστωση της ψυχολογικής κατάστασης των ανήλικων τέκνων σε σχέση με την ανάθεση της επιμέλειάς τους, απαιτούνται ειδικές γνώσεις επιστήμης, πρέπει, προκειμένου το Δικαστήριο να αχθεί σε κρίση για τη βασιμότητα των σχετικών λόγων των κρινόμενων εφέσεων, που ανάγονται, όπως προαναφέρθηκε, και σε εσφαλμένη εκτίμηση των αποδείξεων, κατ ́ εφαρμογή του άρθρου 254 του ΚΠολΔ, που εφαρμόζεται και στη διαδικασία της δευτεροβάθμιας δίκης (άρθρο 524 παρ. 1 του ΚΠολΔ, βλ. και ΑΠ 1088/2018, ΕφΠατρ 303/2011), πριν από την προηγούμενη εξαφάνιση της εκκαλούμενης απόφασης και την περαιτέρω έρευνα της ένδικης υπόθεσης, να διαταχθεί η επανάληψη της συζήτησης της ένδικης υπόθεσης, που έχει κηρυχθεί περατωμένη, στο σύνολό της, προκειμένου να διεξαχθεί πραγματογνωμοσύνη, σύμφωνα με τα άρθρα 368 επ. του ΚΠολΔ, όπως ειδικότερα ορίζεται στο διατακτικό της παρούσας.

Δείτε αναλυτικά την απόφαση στο efeteio-peir.gr.