Η μη ρητή αναφορά της επιμέλειας ως «αποκλειστικής» δεν επηρεάζει τη χορήγηση άδειας μονογονέα (ΓνωμΝΣΚ 6/2026)

Το Νομικό Συμβούλιο του Κράτους, κατόπιν υποβολής σχετικού ερωτήματος, έκρινε ότι η αναγραφή ή μη στην ιδιωτική συμφωνία των γονέων, που διακόπτουν τη συμβίωσή τους, ως «αποκλειστικής» της άσκησης της επιμέλειας των ανήλικων τέκνων τους από τον ένα γονέα δεν έχει έννομη συνέπεια για τη χορήγηση της άδειας του μονογονέα (ΓνωμΝΣΚ 6/2026).

Κατά την κρίση του ΝΣΚ, η «αποκλειστικότητα» της επιμέλειας από τον ένα γονέα είναι θέμα ερμηνείας του όλου περιεχομένου της μεταξύ τους συμφωνίας, χωρίς προσήλωση στις λέξεις.

Πιο συγκεκριμένα, το ΝΣΚ ερωτήθηκε εάν υπάλληλος του Εθνικού Μετσόβιου Πολυτεχνείου με σχέση εργασίας ιδιωτικού δικαίου αορίστου χρόνου (ΙΔΑΧ), στην οποία έχει ανατεθεί η επιμέλεια των ανήλικων τέκνων της με έγγραφη μεταξύ των γονέων συμφωνία βέβαιης χρονολογίας χωρίς ρητή αναφορά σε αποκλειστική επιμέλεια, περιλαμβάνεται στην έννοια του μονογονέα και δικαιούται την προβλεπόμενη στο νόμο άδεια για τους μονογονείς.

Το Τμήμα Διοικητικού Προσωπικού του πανεπιστημίου, στο πλαίσιο εξέτασης της αίτησης της ανωτέρω υπαλλήλου για χορήγηση άδειας μονογονεϊκής οικογένειας, προβληματίστηκε για το εάν αυτή δικαιούται την άδεια του μονογονέα, καθώς στην έγγραφη συμφωνία των γονέων για τη ρύθμιση της επιμέλειας των ανήλικων τέκνων τους δεν αναφέρεται ρητά ότι της έχει ανατεθεί η άσκηση της «αποκλειστικής» επιμέλειας αυτών, ούτε γίνεται λόγος για συνεπιμέλεια.

Σύμφωνα με το σκεπτικό του ΝΣΚ, αφού ο νόμος δεν απαιτεί να αναγράφεται ρητά στην ιδιωτική συμφωνία των γονέων για τη ρύθμιση της γονικής μέριμνας του ανηλίκου τέκνου τους (άρ. 1514 ΑΚ), ότι η άσκηση της επιμέλειας αυτού ανατίθεται αποκλειστικά στον ένα γονέα, είναι ζήτημα ερμηνείας της σχετικής συμφωνίας, χωρίς προσήλωση στις λέξεις, εάν η αληθινή βούληση των γονέων είναι η ανάθεση της αποκλειστικής άσκησης της επιμέλειας σε έναν από αυτούς. Το γεγονός αυτό πρέπει να προκύπτει με σαφήνεια από όλο το περιεχόμενο της συμφωνίας, χωρίς να αποκλείεται η αναζήτηση της αληθινής βούλησής τους και σε στοιχεία εκτός της δήλωσης.

Περαιτέρω, το ΝΣΚ επεσήμανε ότι, αναφορικά με το δικαίωμα αυξημένης άδειας για τους μονογονείς, στην έννοια του μονογονέα υπάγεται και ο υπάλληλος νπδδ με σχέση εργασίας ΙΔΑΧ, που είναι διαζευγμένος και τού έχει ανατεθεί η επιμέλεια του ανήλικου τέκνου του, είτε με έγγραφη βέβαιης χρονολογίας συμφωνία των γονέων, είτε με δικαστική απόφαση, και ως εκ τούτου, στην περίπτωση ασθένειας του τέκνου δικαιούται την προβλεπόμενη στο άρθρο 53 παρ. 8 εδ. γ’ του ΥΚ άδεια.

Εν προκειμένω, από το ειδικότερο περιεχόμενο της συμφωνίας των γονέων, το ΝΣΚ διαπίστωσε ότι η δηλωθείσα βούληση αυτών ήταν η ανάθεση της αποκλειστικής επιμέλειας των ανηλίκων τέκνων τους στη μητέρα τους, με την οποία αυτά διαμένουν, ανεξάρτητα αν η επιμέλεια δεν αναφέρεται ρητά ως «αποκλειστική» στην έγγραφη συμφωνία τους. Από τα συμφραζόμενα της ειδικής συμφωνίας των γονέων δεν προκύπτει ενεργός συμμετοχή και των δύο στην ανατροφή και φροντίδα των ανήλικων τέκνων τους, αντίθετα προκύπτει με σαφήνεια αποκλειστική επιμέλεια των ανωτέρω ζητημάτων από τη μητέρα.

Κατόπιν των ανωτέρω, κατά την κρίση του ΝΣΚ, η μητέρα ως υπάλληλος του ΕΜΠ με σχέση εργασίας ΙΔΑΧ, ασκεί την αποκλειστική επιμέλεια των ανηλίκων τέκνων της, έχοντας αυξημένες υποχρεώσεις για την καθημερινή επιμέλεια της ανατροφής τους, την επίβλεψη, τη μόρφωσή τους, αλλά και τα επείγοντα και άμεσα ζητήματα που άπτονται της σωματικής, ψυχικής και πνευματικής υγείας αυτών, και ως εκ τούτου περιλαμβάνεται στην κατηγορία των μονογονέων υπαλλήλων και δικαιούται την άδεια του άρθρου 53 παρ. 8 εδ. γ’ του ΥΚ στην περίπτωση ασθένειας των τέκνων της.

Δείτε αναλυτικά τη γνωμοδότηση στο nsk.gr.