Bonus στελεχών και μεταβλητές αμοιβές: πότε η εταιρεία εκπίπτει τη δαπάνη και πότε φορολογείται ο εργαζόμενος

Τα bonus, οι μεταβλητές αμοιβές και τα προγράμματα επιβράβευσης χρησιμοποιούνται ευρέως για τη σύνδεση της αμοιβής με την απόδοση. Φορολογικά, όμως, η εταιρεία πρέπει να γνωρίζει πότε γεννάται η υποχρέωση, πότε αναγνωρίζεται η δαπάνη και πώς φορολογείται το ποσό στον εργαζόμενο ή στο στέλεχος.

Το πρώτο πρακτικό ζήτημα είναι η σαφής βάση του bonus. Πρέπει να προκύπτει από σύμβαση, πολιτική αποδοχών, απόφαση διοίκησης ή αντικειμενικά κριτήρια. Η εκ των υστέρων καταβολή μεγάλου ποσού χωρίς προηγούμενο πλαίσιο μπορεί να αμφισβητηθεί ως μη επαρκώς τεκμηριωμένη δαπάνη.

Ιδιαίτερη σημασία έχει ο χρόνος. Άλλο είναι το έτος στο οποίο επιτεύχθηκαν οι στόχοι και άλλο το έτος στο οποίο εγκρίθηκε ή καταβλήθηκε το bonus. Η εταιρεία πρέπει να εξετάζει πότε η υποχρέωση κατέστη οριστική και πώς αποτυπώνεται λογιστικά και φορολογικά.

Στα μέλη διοίκησης ή στους μετόχους που λαμβάνουν bonus, η ανάγκη τεκμηρίωσης είναι αυξημένη. Πρέπει να αποδεικνύεται ότι η πληρωμή αποτελεί αμοιβή πραγματικής εργασίας και όχι συγκεκαλυμμένη διανομή κερδών.

Τα stock options, οι δωρεάν μετοχές και άλλες μορφές συμμετοχής χρειάζονται ειδικό σχεδιασμό, διότι ο χρόνος φορολόγησης και ο χαρακτηρισμός του οφέλους μπορεί να διαφέρουν από το απλό χρηματικό bonus.

Η ασφαλής πρακτική είναι η εταιρεία να διαθέτει γραπτή πολιτική bonus, σαφή κριτήρια, απόφαση έγκρισης, υπολογισμό, μισθολογική απεικόνιση και αποδεικτικό καταβολής. Η μεταβλητή αμοιβή είναι φορολογικά ασφαλής όταν η επιχειρηματική λογική, η εταιρική απόφαση και η μισθοδοσία συμφωνούν.