Δεκτή ανακοπή κληρονόμου κατά ατομικής ειδοποίησης: Παράλειψη επιμερισμού της οφειλής ανάλογα με την κληρονομική μερίδα (ΔΠΘ 4708/2025)

Δεκτή έγινε ανακοπή κατά ατομικής ειδοποίησης καταβολής – υπερημερίας, με την οποία η ανακόπτουσα κλήθηκε υπό την ιδιότητα της κληρονόμου της αποβιώσασας γιαγιάς της να εξοφλήσει ληξιπρόθεσμες οφειλές της τελευταίας (ΔΠΘ 4708/2025).

Το δικαστήριο διαπίστωσε ότι στην προσβαλλόμενη ατομική ειδοποίηση περιλαμβάνεται το σύνολο των ληξιπρόθεσμων χρεών που βάρυναν την αποβιώσασα, χωρίς επιμερισμό της οφειλής ανάλογα με την κληρονομική μερίδα της ανακόπτουσας.

Σύμφωνα με το σκεπτικό του δικαστηρίου, σε περίπτωση κληρονομικής διαδοχής, δεδομένου ότι οι κληρονόμοι δεν είναι υποκείμενα της φορολογικής υποχρέωσης, αλλά είναι τρίτοι, και η ευθύνη τους γεννάται το πρώτον κατά το στάδιο της επαγωγής της κληρονομίας, η ιδιότητα του οφειλέτη του Δημοσίου αποκτάται μόνο από και με την έκδοση και κοινοποίηση προς αυτούς της ατομικής ειδοποίησης, με την οποία τους γνωστοποιείται το χρέος και η αιτία του. Στην περίπτωση αυτή, η ατομική ειδοποίηση έχει εκτελεστό χαρακτήρα, ο δε ανακόπτων έχει τη δυνατότητα είτε να αμυνθεί αποτελεσματικά, ασκώντας την ανακοπή του άρθρου 217 παρ. 1 του Κ.Δ.Δ. κατά της ατομικής ειδοποίησης, με την οποία θεωρούνται συμπροσβαλλόμενες και οι σχετικές ταμειακές βεβαιώσεις που έχουν εκδοθεί επ’ ονόματι του κληρονομουμένου είτε να προβεί σε ρύθμιση του χρέους του.

Περαιτέρω, το δικαστήριο επεσήμανε ότι εάν στην ατομική ειδοποίηση δεν προσδιορίζεται το ύψος του οφειλόμενου από κάθε κληρονόμο ποσού αναλόγως της κληρονομικής του μερίδας, αυτή είναι άκυρη. Λόγω δε του χαρακτήρα της ακυρότητας, η οποία αφορά την ταυτότητα των υπόχρεων και το ύψος της οφειλής τους, τα διοικητικά δικαστήρια δεν δύνανται να τροποποιήσουν την ατομική ειδοποίηση, καθορίζοντας αυτά, το πρώτον, τα πρόσωπα των υπόχρεων και το ύψος της υποχρέωσης καθενός από αυτά, αλλά υποχρεούνται να προβούν στην ακύρωσή της.

Εν προκειμένω, το δικαστήριο διαπίστωσε ότι, με την προσβαλλόμενη ατομική ειδοποίηση, κλήθηκε η ανακόπτουσα να εξοφλήσει ή να υπαγάγει σε πρόγραμμα ρύθμισης ληξιπρόθεσμες οφειλές (φορολογικές οφειλές, έξοδα διοικητικής εκτέλεσης κλπ.) συνολικού ποσού 40.728,01 ευρώ, που προέρχονταν από χρέη ετών από 1993 έως 2015. Στην ατομική αυτή ειδοποίηση υπάρχει χειρόγραφη σημείωση της φορολογικής αρχής ότι το ανωτέρω ποσό το οφείλει «ως κληρονόμος του … ως προς το ποσοστό που σας αναλογεί. Σε περίπτωση αποποίησης παρακαλούμε να σταλεί ταχυδρομικά». Στην επίδικη ατομική ειδοποίηση μνημονεύονται, επίσης, οι πράξεις ταμειακής βεβαίωσης, με τις οποίες το ανωτέρω χρέος βεβαιώθηκε ταμειακώς σε βάρος της ήδη αποβιώσασας γιαγιάς της ανακόπτουσας.

Το δικαστήριο διαπίστωσε, λοιπόν, ότι στην προσβαλλόμενη ατομική ειδοποίηση καταβολής - υπερημερίας περιλαμβάνεται το σύνολο των ληξιπρόθεσμων χρεών που βάρυναν την αποβιώσασα, χωρίς να γίνεται επιμερισμός της οφειλής ανάλογα με την κληρονομική μερίδα της ανακόπτουσας. Η παράλειψη αυτή συνιστά νομική πλημμέλεια της ατομικής ειδοποίησης, η οποία, κατά την κρίση του δικαστηρίου, δεν καλύπτεται από την αόριστη μνεία, με την τεθείσα επί του σώματος της ατομικής ειδοποίησης χειρόγραφη σημείωση περί ευθύνης της ανακόπτουσας κατά τον λόγο της κληρονομικής της μερίδας, προεχόντως διότι ούτε με τον τρόπο αυτό προσδιορίζεται το οφειλόμενο από την ανακόπτουσα ποσό.

Το δικαστήριο έκρινε ότι από την πλημμέλεια αυτή η ανακόπτουσα υπέστη δικονομική βλάβη, διότι στερήθηκε τη δυνατότητα πληροφόρησης του ύψους της υποχρέωσης, η οποία ήταν αναγκαία προκειμένου να αμφισβητήσει, στη συνέχεια, δικαστικώς, το κύρος της πράξης αυτής. Δεδομένου δε του χαρακτήρα της νομικής αυτής πλημμέλειας, η οποία σχετίζεται με τον προσδιορισμό του ύψους της οφειλής, το Δικαστήριο δεν δύναται να τροποποιήσει την ατομική ειδοποίηση καθορίζοντας το ίδιο το πρώτον το ύψος της σχετικής υποχρέωσης.

Κατόπιν των ανωτέρω, το δικαστήριο έκρινε ότι η προσβαλλόμενη ατομική ειδοποίηση καταβολής - υπερημερίας είναι μη νόμιμη, ομοίως δε μη νόμιμες καθίστανται και οι αναφερόμενες σε αυτή πράξεις ταμειακής βεβαίωσης, κατά το μέρος που αφορούν την ανακόπτουσα, και για το λόγο αυτό πρέπει να ακυρωθούν.

Η απόφαση είναι διαθέσιμη στο adjustice.gr.