Επιτροπή Ανταγωνισμού: Η Τελική Έκθεση επί της έρευνας στον κλάδο της Ακτοπλοΐας

Η Επιτροπή Ανταγωνισμού δημοσίευσε την Τελική Έκθεσή της επί της έρευνας που διεξήγαγε στον κλάδο της Ακτοπλοΐας.

Η έρευνα ξεκίνησε τον Απρίλιο του 2025 και αποτελεί την πρώτη ολοκληρωμένη κλαδική έρευνα της Επιτροπής Ανταγωνισμού στον στρατηγικής σημασίας τομέα της ακτοπλοΐας. Στόχος της είναι η κατανόηση της λειτουργίας της αγοράς, η ανάδειξη των προκλήσεων που αντιμετωπίζει ο κλάδος και η διαμόρφωση τεκμηριωμένων προτάσεων πολιτικής για την ενίσχυση του ανταγωνισμού, της διαφάνειας, της συνδεσιμότητας και της βιωσιμότητας των ακτοπλοϊκών μεταφορών.

Τα ευρήματα της έρευνας

Συγκέντρωση της αγοράς και εμπόδια εισόδου

Η αγορά παρουσιάζει σημαντικό βαθμό συγκέντρωσης σε βασικά τμήματά της, ενώ το υψηλό επενδυτικό και λειτουργικό κόστος, η περιορισμένη διαθεσιμότητα κατάλληλων πλοίων και η πρόσβαση σε χρηματοδότηση επηρεάζουν τη δυνατότητα εισόδου και επέκτασης νέων ή μικρότερων παρόχων.

Έντονη εποχικότητα και διαφοροποίηση της ζήτησης

Η έντονη εποχικότητα επηρεάζει τη διάρθρωση της προσφοράς και τη βιωσιμότητα των γραμμών. Παράλληλα, η αγορά καλείται να εξυπηρετήσει διαφορετικές κατηγορίες χρηστών, από μόνιμους κατοίκους και εμπορευματικές ροές έως τουριστική ζήτηση, με διαφορετικό βαθμό ευαισθησίας ως προς την τιμή και την ποιότητα των υπηρεσιών.

Γήρανση του στόλου και ανάγκες πράσινης μετάβασης

Η ηλικία του ακτοπλοϊκού στόλου και οι νέες περιβαλλοντικές απαιτήσεις δημιουργούν σημαντικές ανάγκες ανανέωσης, τεχνολογικής αναβάθμισης και χρηματοδότησης. Η πράσινη μετάβαση αποτελεί ταυτόχρονα σημαντική πρόκληση και δυνητικό πεδίο ανάπτυξης νέων μορφών ανταγωνισμού και καινοτομίας.

Κρίσιμος ρόλος των λιμενικών υποδομών

Η ποιότητα, η επάρκεια και η διοίκηση των λιμενικών υποδομών επηρεάζουν άμεσα τη δυνατότητα αποτελεσματικής λειτουργίας του ακτοπλοϊκού δικτύου, την ποιότητα των υπηρεσιών και τις συνθήκες εισόδου και ανάπτυξης ανταγωνισμού.

Ανάγκη εκσυγχρονισμού της ρυθμιστικής και εποπτικής διακυβέρνησης

Ο κατακερματισμός των αρμοδιοτήτων και οι επανειλημμένες μεταβολές του εποπτικού πλαισίου δημιουργούν ανάγκη για μεγαλύτερη θεσμική συνοχή, διαφάνεια, σταθερότητα και αποτελεσματικότερο στρατηγικό σχεδιασμό της αγοράς.

Οι προτάσεις της ΕΑ

Με βάση τα ευρήματα της έρευνας, η Τελική Έκθεση διατυπώνει δέσμη προτάσεων πολιτικής, με έμφαση ιδίως στις ακόλουθες κατευθύνσεις:

Εκσυγχρονισμός του ρυθμιστικού και εποπτικού πλαισίου

Ενίσχυση της θεσμικής συνοχής και της διαφάνειας, εξορθολογισμός των αρμοδιοτήτων και διαμόρφωση ενός περισσότερο δυναμικού, ανταποκρινόμενου και προσαρμοστικού πλαισίου ρύθμισης και εποπτείας της αγοράς.

Αναβάθμιση των λιμενικών υποδομών και της διοίκησής τους

Επιτάχυνση των αναγκαίων επενδύσεων σε λιμένες, βελτίωση των υπηρεσιών προς επιβάτες και επιχειρήσεις και ενίσχυση της διοικητικής και επιχειρησιακής ικανότητας των φορέων διαχείρισης λιμένων.

Ανανέωση και πράσινος μετασχηματισμός του ακτοπλοϊκού στόλου

Διαμόρφωση κατάλληλων χρηματοδοτικών και επενδυτικών εργαλείων για την ανανέωση του στόλου, την ενεργειακή του αναβάθμιση και την προσαρμογή του στις περιβαλλοντικές απαιτήσεις, με τρόπο που να διατηρεί ανοικτές τις δυνατότητες εισόδου και ανάπτυξης ανταγωνισμού.

Ανασχεδιασμός του δικτύου και επανεξέταση των συμβάσεων δημόσιας υπηρεσίας

Επανεξέταση του σχεδιασμού του ακτοπλοϊκού δικτύου και του πλαισίου των συμβάσεων ανάθεσης δημόσιας υπηρεσίας, με στόχο την αποτελεσματικότερη αξιοποίηση των δημόσιων πόρων, τη διασφάλιση αξιόπιστης συνδεσιμότητας και την εξυπηρέτηση των πραγματικών αναγκών των νησιωτικών περιοχών. Η κατεύθυνση αυτή εντάσσεται σε μια ευρύτερη προσέγγιση για τη διαμόρφωση ενός συνεκτικού και πολυτροπικού συστήματος νησιωτικών μεταφορών.

Η Τελική Έκθεση είναι διαθέσιμη στο epant.gr.