Προστασία των προσωπικών δεδομένων και κατά τη διάρκεια των καλοκαιρινών διακοπών

Κατά τη διάρκεια των καλοκαιρινών διακοπών είμαστε συνήθως πιο χαλαροί, επικεντρωμένοι στην ξεκούραση και στη δημιουργία όμορφων αναμνήσεων. Ακριβώς για τον λόγο αυτό, κάποιες φορές παραβλέπουμε τους πιθανούς κινδύνους και κοινοποιούμε προσωπικά δεδομένα με χαρακτηριστική ευκολία. Για να κυλήσουν οι διακοπές σας χωρίς δυσάρεστες εκπλήξεις, θέτουμε υπόψιν σας ορισμένες απλές συστάσεις που μπορούν να σας βοηθήσουν να προστατεύετε τα προσωπικά σας δεδομένα, ακόμη και στις διακοπές.

Δημόσια ανάρτηση φωτογραφιών και βίντεο από τις διακοπές

Είναι σημαντικό να γίνεται διάκριση μεταξύ της λήψης φωτογραφιών και βίντεο για ιδιωτική χρήση και της δημόσιας ανάρτησής τους.

Εάν τραβήξετε μια φωτογραφία με το κινητό σας τηλέφωνο και την κρατήσετε μόνο για εσάς ή τη μοιραστείτε αποκλειστικά με την οικογένεια και τους φίλους σας, δηλαδή τη χρησιμοποιήσετε αποκλειστικά για ιδιωτικούς σκοπούς, τότε κατά κανόνα πρόκειται για τη λεγόμενη προσωπική ή οικιακή δραστηριότητα και η συγκεκριμένη επεξεργασία προσωπικών δεδομένων δεν εμπίπτει στο πεδίο εφαρμογής του ΓΚΠΔ.

Ωστόσο, η κατάσταση είναι διαφορετική όταν δημοσιεύετε φωτογραφίες ή βίντεο δημόσια, για παράδειγμα στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, όπου μπορούν να καταστούν προσβάσιμα σε απεριόριστο αριθμό προσώπων. Στην περίπτωση αυτή, είναι απαραίτητο να λαμβάνετε υπόψη ποιου τα προσωπικά δεδομένα δημοσιοποιείτε. Εάν αναρτάτε δική σας φωτογραφία, πρόκειται για τα δικά σας προσωπικά δεδομένα και εσείς αποφασίζετε για τη δημοσίευσή τους.

Αν όμως φωτογραφίζετε, για παράδειγμα, σε δημόσια παραλία, σε πλατεία, σε εστιατόριο, καφετέρια, ξενοδοχείο ή σε οποιονδήποτε άλλο χώρο όπου βρίσκονται και άλλα πρόσωπα, είναι αναγκαίο να προσέχετε, εάν τα πρόσωπα αυτά διακρίνονται καθαρά και μπορούν να αναγνωριστούν άμεσα στη φωτογραφία που θέλετε να δημοσιεύσετε.

Για παράδειγμα, θέλετε να αναρτήσετε μια φωτογραφία από την παραλία, στο φόντο της οποίας εμφανίζεται μεγάλος αριθμός λουόμενων που δεν μπορούν να αναγνωριστούν με σαφήνεια. Μια τέτοια δημοσίευση, κατά κανόνα, δεν δημιουργεί τον ίδιο κίνδυνο για την ιδιωτικότητα με μια φωτογραφία στην οποία στο πρώτο πλάνο απεικονίζεται πρόσωπο που μπορεί εύκολα να αναγνωριστεί ή να εξακριβωθεί η ταυτότητά του. Το ίδιο ισχύει και για φωτογραφίες που έχουν ληφθεί σε εστιατόριο ή καφετέρια. Εάν επιθυμείτε να φωτογραφίσετε και να δημοσιεύσετε δημόσια το γεύμα ή το δείπνο σας ή μια οικογενειακή συνάθροιση σε εστιατόριο, προσπαθήστε άλλα άγνωστα πρόσωπα να μην βρίσκονται στο πρώτο πλάνο του κάδρου, ούτε να είναι δυνατόν να αναγνωριστούν με σαφήνεια.

Βέβαια, σε δημόσιους χώρους δεν είναι πάντοτε εφικτό να αποφευχθεί το ενδεχόμενο κάποιος να εμφανιστεί στο κάδρο. Ωστόσο, πρέπει να καταβάλλεται προσπάθεια ώστε τα άλλα πρόσωπα να μην αποτελούν το κύριο αντικείμενο της φωτογραφίας και να μην είναι δυνατή η ταυτοποίησή τους.

Επομένως, φροντίστε ώστε συγκεκριμένα πρόσωπα να μην ξεχωρίζουν από το πλήθος στις φωτογραφίες ή στα βίντεο. Ιδιαίτερη προσοχή απαιτείται όταν πρόκειται για φωτογραφίες ή βίντεο στα οποία εμφανίζονται παιδιά.

Τι γίνεται αν η φωτογραφία σας έχει δημοσιευθεί στο προφίλ κάποιου άλλου;

Εάν η φωτογραφία σας δημοσιευθεί στο προφίλ κάποιου άλλου (για παράδειγμα, εάν εμφανίζεστε στο πρώτο πλάνο), σε κάποια ιστοσελίδα ή σε μέσο ενημέρωσης και δεν επιθυμείτε να είναι δημόσια προσβάσιμη, έχετε το δικαίωμα να ζητήσετε την αφαίρεση ή τη διαγραφή της.

Το πρώτο βήμα είναι να απευθυνθείτε σε αυτόν που δημοσίευσε τη φωτογραφία και να ζητήσετε την αφαίρεσή της. Εάν, για παράδειγμα, πρόκειται για ανάρτηση σε μέσο κοινωνικής δικτύωσης και το πρόσωπο που δημοσίευσε τη φωτογραφία αρνείται να τη διαγράψει, μπορείτε να χρησιμοποιήσετε τους μηχανισμούς αναφοράς περιεχομένου που παρέχει η συγκεκριμένη πλατφόρμα και να απευθυνθείτε απευθείας σε αυτήν.

Εάν πρόκειται για δημοσίευση σε μέσο ενημέρωσης, θα πρέπει να απευθύνετε το αίτημά σας στο ίδιο το μέσο που δημοσίευσε τη φωτογραφία. Εάν, παρά ταύτα, η φωτογραφία δεν αφαιρεθεί, μπορείτε να υποβάλετε αίτημα στην αρχή προστασίας δεδομένων για τη διαπίστωση της παραβίασης των δικαιωμάτων σας.

Παροχή προσωπικών δεδομένων κατά την εγγραφή σε τουριστικό κατάλυμα

Το ξενοδοχείο ή ο ιδιοκτήτης του τουριστικού καταλύματος υποχρεούται να δηλώνει την άφιξη και την αναχώρηση των τουριστών και, για τον σκοπό αυτό, οφείλει να συλλέγει συγκεκριμένα στοιχεία των επισκεπτών. Συγκεκριμένα, πρόκειται για τα εξής στοιχεία: επώνυμο και όνομα, τόπος, χώρα και ημερομηνία γέννησης, ιθαγένεια, είδος και αριθμός εγγράφου ταυτότητας, τόπος μόνιμης ή προσωρινής κατοικίας και διεύθυνση, ημερομηνία και ώρα άφιξης στο κατάλυμα, προβλεπόμενη ημερομηνία αναχώρησης, ημερομηνία και ώρα πραγματικής αναχώρησης, φύλο, παρατηρήσεις και αριθμός εγγραφής. Τα στοιχεία αυτά καταχωρίζονται βάσει των δεδομένων που αναγράφονται στο δελτίο ταυτότητας ή σε άλλο έγγραφο ταυτοποίησης.

Επομένως, κατά την άφιξή σας σε ξενοδοχείο ή τουριστικό κατάλυμα υποχρεούστε να επιδείξετε το δελτίο ταυτότητάς σας, ώστε ο πάροχος του καταλύματος να μπορέσει να ολοκληρώσει τη νόμιμη διαδικασία καταχώρισης της διαμονής σας. Ωστόσο, η φωτοτύπηση ή η παρακράτηση του δελτίου ταυτότητας από τον ιδιοκτήτη του καταλύματος ή από τη ρεσεψιόν του ξενοδοχείου δεν είναι αναγκαία για την εκπλήρωση της νόμιμης υποχρέωσης καταχώρισης του επισκέπτη και, ως εκ τούτου, δεν συνάδει με τις διατάξεις του ΓΚΠΔ.

Από την άλλη πλευρά, εάν αρνηθείτε να επιδείξετε το δελτίο ταυτότητάς σας, το κατάλυμα υποχρεούται να αρνηθεί την παροχή της υπηρεσίας διαμονής.

Προσοχή κατά τις ηλεκτρονικές κρατήσεις και πληρωμές σε καταλύματα

Να είστε ιδιαίτερα προσεκτικοί απέναντι στις ολοένα συχνότερες επιθέσεις ηλεκτρονικού «ψαρέματος» (phishing), κατά τις οποίες επιτήδειοι προσποιούνται ότι είναι ξενοδοχεία, τουριστικά καταλύματα ή πλατφόρμες κρατήσεων και σας ζητούν να πραγματοποιήσετε πρόσθετη πληρωμή, να επιβεβαιώσετε την κράτησή σας ή να ολοκληρώσετε ηλεκτρονικά τη διαδικασία άφιξης (online check-in).

Εάν λάβετε μέσω ηλεκτρονικού ταχυδρομείου (e-mail), γραπτού μηνύματος (SMS) ή εφαρμογής ανταλλαγής μηνυμάτων ειδοποίηση που σας ζητά να καταχωρίσετε προσωπικά ή οικονομικά στοιχεία, ελέγξτε πρώτα εάν η διεύθυνση ηλεκτρονικού ταχυδρομείου ή ο αριθμός αποστολέα αντιστοιχεί στα επίσημα στοιχεία επικοινωνίας. Δώστε ιδιαίτερη προσοχή όταν σας ζητούνται στοιχεία της τραπεζικής σας κάρτας, διαπιστευτήρια πρόσβασης σε internet και mobile banking ή κωδικοί μίας χρήσης (one-time passwords) για την επιβεβαίωση πληρωμών.

Εάν δεν είστε βέβαιοι για τη γνησιότητα του μηνύματος που λάβατε, μην χρησιμοποιήσετε τον σύνδεσμο (link) που περιέχεται σε αυτό. Αντ’ αυτού, επικοινωνήστε με το ξενοδοχείο, τον εκμισθωτή ή την πλατφόρμα κρατήσεων μέσω των επίσημων διαύλων επικοινωνίας που διαθέτουν, προκειμένου να επιβεβαιώσετε εάν το σχετικό αίτημα προέρχεται πράγματι από αυτούς.

Εάν πραγματοποιήσατε την κράτησή σας μέσω πλατφόρμας κρατήσεων καταλυμάτων, επαληθεύετε κάθε αίτημα πληρωμής ή παροχής στοιχείων μέσα από τον λογαριασμό χρήστη σας στην ίδια την πλατφόρμα και όχι μέσω των συνδέσμων που περιέχονται στα μηνύματα που λαμβάνετε.

Προσοχή κατά τη σύνδεση σε δημόσια δίκτυα Wi-Fi

Τα δωρεάν δημόσια δίκτυα Wi-Fi σε αεροδρόμια, καφετέριες, εστιατόρια και άλλους δημόσιους χώρους μπορεί να είναι ιδιαίτερα πρακτικά, όμως δεν είναι πάντοτε αρκούντως ασφαλή. Μέσω τέτοιων δικτύων, κακόβουλοι χρήστες μπορούν εύκολα να υποκλέψουν δεδομένα που διαβιβάζονται μέσω μη προστατευμένων ασύρματων συνδέσεων.

Για τον λόγο αυτό, όταν χρησιμοποιείτε δημόσιο δίκτυο Wi-Fi, αποφύγετε τη σύνδεση στις υπηρεσίες mobile banking, τις ηλεκτρονικές αγορές που απαιτούν την εισαγωγή στοιχείων τραπεζικής κάρτας, καθώς και τη χρήση κωδικών πρόσβασης ή τη σύνδεση στους προσωπικούς σας λογαριασμούς. Εφόσον είναι δυνατόν, για την πρόσβαση σε υπηρεσίες ηλεκτρονικής τραπεζικής ή άλλες ευαίσθητες υπηρεσίες προτιμήστε να χρησιμοποιείτε δεδομένα κινητής τηλεφωνίας ή άλλο αξιόπιστο και ασφαλές δίκτυο.

Επιπλέον, πριν συνδεθείτε, βεβαιωθείτε ότι χρησιμοποιείτε το επίσημο ασύρματο δίκτυο του καταστήματος ή του χώρου και όχι κάποιο δίκτυο με παρόμοια ονομασία, το οποίο ενδέχεται να έχει δημιουργηθεί από κακόβουλα πρόσωπα με σκοπό τη συλλογή προσωπικών δεδομένων των χρηστών.