Βέλγιο: Υποχρεωτικός DPO για τα γραφεία ιδιωτικών ερευνών

Η αντίστροφη μέτρηση για τη συμμόρφωση των βελγικών επιχειρήσεων με τις νέες απαιτήσεις για τη διεξαγωγή εσωτερικών ερευνών έχει ξεκινήσει. Στις 16 Δεκεμβρίου 2026 εκπνέει η διετής μεταβατική περίοδος που προβλέπει ο νόμος της 18ης Μαΐου 2024 για τη ρύθμιση των ιδιωτικών ερευνών, με τη σχετική προθεσμία να έχει προκαλέσει τους τελευταίους μήνες έντονη κινητικότητα και συζητήσεις για ενδεχόμενες νομοθετικές τροποποιήσεις.

Στο επίκεντρο της συζήτησης βρίσκονται κυρίως οι νέες υποχρεώσεις των εργοδοτών, ωστόσο ο νόμος περιλαμβάνει και μια λιγότερο γνωστή πρόβλεψη με ξεχωριστό ενδιαφέρον για την προστασία προσωπικών δεδομένων: στο Βέλγιο, τα γραφεία ιδιωτικών ερευνών είναι υποχρεωμένα να έχουν ορίσει DPO.

DPO και στα γραφεία ιδιωτικών ερευνών

Ο νόμος, που τέθηκε σε ισχύ στις 16 Δεκεμβρίου 2024, αντικατέστησε το προηγούμενο νομοθετικό πλαίσιο για τους ιδιωτικούς ερευνητές, εισάγοντας αναλυτικούς κανόνες για τη διεξαγωγή ερευνών και την προστασία των προσώπων που αποτελούν αντικείμενό τους.

Σύμφωνα με το άρθρο 20, κάθε επιχείρηση ιδιωτικών ερευνών οφείλει είτε να απασχολεί εσωτερικό Υπεύθυνο Προστασίας Δεδομένων, είτε να έχει συνάψει σύμβαση με εξωτερικό DPO.

Η υποχρέωση αυτή δεν εξαρτάται από το μέγεθος της επιχείρησης ή από τη συνδρομή των γενικών προϋποθέσεων του άρθρου 37 παρ. 1 ΓΚΠΔ. Πρόκειται για αυτοτελή απαίτηση της βελγικής νομοθεσίας, η οποία αξιοποιεί τη δυνατότητα που παρέχει το άρθρο 37 παρ. 4 ΓΚΠΔ στα κράτη μέλη να προβλέπουν πρόσθετες περιπτώσεις υποχρεωτικού ορισμού DPO.

Ο νόμος παρέχει, παράλληλα, εξουσιοδότηση για την περαιτέρω εξειδίκευση του ρόλου, των απαιτούμενων προσόντων και των αρμοδιοτήτων του DPO με βασιλικό διάταγμα, δυνατότητα που δεν φαίνεται να έχει αξιοποιηθεί μέχρι σήμερα.

Ένας DPO με αρμοδιότητες πέρα από την προστασία δεδομένων

Ακόμη πιο ενδιαφέρουσα είναι η επιλογή του Βέλγου νομοθέτη να αναθέσει στον DPO καθήκοντα που δεν περιορίζονται στην προστασία δεδομένων.

Σύμφωνα με το άρθρο 26 του νόμου, οι επιχειρήσεις και οι εσωτερικές υπηρεσίες ιδιωτικών ερευνών οφείλουν να λαμβάνουν όλα τα αναγκαία προληπτικά μέτρα και να διενεργούν ελέγχους, προκειμένου να διασφαλίζουν ότι το προσωπικό τους συμμορφώνεται με τη νομοθεσία εν γένει και, ειδικότερα, με τις διατάξεις που διέπουν τις ιδιωτικές έρευνες.

Στο πλαίσιο αυτό, η δεύτερη παράγραφος του άρθρου 26 προβλέπει ρητά ότι ο DPO ασκεί, πέραν των καθηκόντων του άρθρου 39 ΓΚΠΔ, ενημερωτικό, συμβουλευτικό και ελεγκτικό ρόλο ως προς τα μέτρα και τους ελέγχους που πραγματοποιεί η επιχείρηση για τη διασφάλιση της νομιμότητας των δραστηριοτήτων της.

Με άλλα λόγια, ο DPO δεν καλείται να παρακολουθεί μόνο τη συμμόρφωση με τον ΓΚΠΔ, αλλά αποκτά ρόλο και στην ευρύτερη κανονιστική συμμόρφωση της επιχείρησης. Πρόκειται για μια αξιοσημείωτη διεύρυνση του αντικειμένου του, η οποία δημιουργεί αυξημένες απαιτήσεις νομικής κατάρτισης, καθώς ο Υπεύθυνος Προστασίας Δεδομένων καλείται να γνωρίζει και να αξιολογεί ένα νομοθετικό πλαίσιο που εκτείνεται πέρα από το δίκαιο προστασίας δεδομένων.

Τι αλλάζει τον Δεκέμβριο του 2026;

Η προθεσμία της 16ης Δεκεμβρίου δεν αφορά τον ορισμό DPO, υποχρέωση που ισχύει ήδη, αλλά μια διαφορετική απαίτηση του νόμου.

Συγκεκριμένα, οι εργοδότες που διεξάγουν ιδιωτικές έρευνες σε βάρος εργαζομένων τους οφείλουν να διαθέτουν εσωτερικό κανονιστικό πλαίσιο, στο οποίο να προβλέπονται με σαφήνεια και διαφάνεια οι περιπτώσεις και οι όροι διεξαγωγής των ερευνών.

Η απαίτηση αυτή μπορεί να αφορά ακόμη και έρευνες που πραγματοποιούνται από τμήματα ανθρώπινου δυναμικού, εφόσον οι δραστηριότητές τους εμπίπτουν στο πεδίο εφαρμογής του νόμου.

Οι δυσκολίες εφαρμογής του νέου πλαισίου έχουν οδηγήσει σε συζητήσεις για νομοθετικές τροποποιήσεις, μεταξύ των οποίων και η ενδεχόμενη παράταση της μεταβατικής περιόδου. Προς το παρόν, ωστόσο, η προθεσμία της 16ης Δεκεμβρίου 2026 παραμένει σε ισχύ.