Συλλογικές συμβάσεις εργασίας: Σε διαβούλευση το νομοσχέδιο του Υπ. Εργασίας

Σε δημόσια διαβούλευση τέθηκε το σχέδιο νόμου του Υπουργείου Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης με τίτλο «Εθνική Κοινωνική Συμφωνία για την Ενίσχυση των Συλλογικών Συμβάσεων Εργασίας».

Το προτεινόμενο σχέδιο νόμου αποσκοπεί στη νομοθετική κατοχύρωση και υλοποίηση της Εθνικής Κοινωνικής Συμφωνίας για την Ενίσχυση των Συλλογικών Συμβάσεων Εργασίας που συνήφθη μεταξύ του Υπουργείου Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης και των Εθνικών Κοινωνικών Εταίρων.

Σύμφωνα με την αιτιολογική έκθεση του νομοσχεδίου, η περιορισμένη εφαρμογή συλλογικών ρυθμίσεων οδηγεί σε αυξημένη ετερογένεια όρων εργασίας, μειωμένη προβλεψιμότητα για εργαζομένους και επιχειρήσεις και δυσχέρειες στον υγιή ανταγωνισμό. Περαιτέρω, η απουσία συλλογικών συμβάσεων εργασίας αποδυναμώνει τη διαπραγματευτική θέση των εργαζομένων και περιορίζει τον θεσμικό κοινωνικό διάλογο, με αποτέλεσμα τη διατάραξη της συνοχής των εργασιακών σχέσεων και την πρόκληση ευρύτερων αρνητικών συνεπειών στη λειτουργία της οικονομίας και στη μακροοικονομική σταθερότητα.

Με τις προτεινόμενες διατάξεις, διευκολύνεται η επέκταση των Συλλογικών Συμβάσεων Εργασίας, ώστε περισσότεροι εργαζόμενοι να προστατεύονται από αυτές. Παράλληλα, επιδιώκεται η πλήρης προστασία των εργαζομένων μετά τη λήξη των Συλλογικών Συμβάσεων Εργασίας, κυρίως μέσω της επαναφοράς της πλήρους μετενέργειας. Τέλος, ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στην επιτάχυνση των διαδικασιών σε περίπτωση διαφωνίας εργαζομένων και εργοδοτών, με αποτελεσματικότερες διαδικασίες για την επίλυση διαφορών μέσω του Ο.ΜΕ.Δ.

Οι αξιολογούμενες ρυθμίσεις αποσκοπούν στην αύξηση του ποσοστού κάλυψης των εργαζομένων από συλλογικές συμβάσεις εργασίας, στη βελτίωση του πλαισίου που διέπει τη σύναψη, εφαρμογή και επέκταση των συλλογικών συμβάσεων εργασίας, στην πλήρη προστασία των εργαζομένων μετά τη λήξη μιας συλλογικής σύμβασης εργασίας, καθώς και στην επιτάχυνση και τον εξορθολογισμό των διαδικασιών του Οργανισμού Μεσολάβησης Διαιτησίας (Ο.ΜΕ.Δ), με την εισαγωγή νέου πλαισίου για την επίλυση συλλογικών διαφορών.

Μακροπρόθεσμα, οι προτεινόμενες ρυθμίσεις στοχεύουν στη δημιουργία ενός σταθερού και αποτελεσματικού συστήματος συλλογικών διαπραγματεύσεων που ενισχύει την προστασία των συμφερόντων εργαζομένων και επιχειρήσεων και τη σταθερότητα των εργασιακών σχέσεων.

Σύμφωνα με το δελτίο τύπου του Υπουργείου, βασικοί άξονες του νομοσχεδίου είναι οι εξής:

Πιο εύκολη επέκταση των Συλλογικών Συμβάσεων Εργασίας (ΣΣΕ)

• Μείωση του απαιτούμενου ποσοστού κάλυψης. Σήμερα, η επέκταση μίας ΣΣΕ είναι δυνατή μόνο εφόσον δεσμεύει εργοδότες που απασχολούν ποσοστό μεγαλύτερο του 50% των εργαζομένων του κλάδου ή του επαγγέλματος. Με την Εθνική Κοινωνική Συμφωνία, το ποσοστό αυτό μειώνεται από 50% σε 40%.
• Δημιουργείται μια νέα δυνατότητα για την επέκταση Συλλογικών Συμβάσεων Εργασίας. Το ποσοτικό κριτήριο του 40% δεν θα εξετάζεται καθόλου όταν την ΣΣΕ συνυπογράφουν Εθνικοί Κοινωνικοί Εταίροι.
• Δυνατότητα στη ΓΣΕΕ να μπορεί να συνάπτει ή να συνυπογράφει κλαδικές ΣΣΕ επικουρικά, εφόσον προσκληθεί από μέλος της να το κάνει, ώστε να εφαρμόζεται η νέα δυνατότητα της επέκτασης.
• Προσδιορισμός πεδίου εφαρμογής ΣΣΕ για τον εντοπισμό του πεδίου της επέκτασης με την αναφορά στο κείμενο των κλαδικών ΣΣΕ των Κ.Α.Δ. και άλλων στοιχείων που προσδιορίζουν τον εκάστοτε κλάδο.
• Λειτουργικά Μητρώα Οργανώσεων (ΓΕΜΗΣΟΕ και ΓΕΜΗΟΕ) για τον εντοπισμό του ποσοστού κάλυψης.
• Μείωση των στοιχείων που απαιτούνται για την εγγραφή στα απολύτως απαραίτητα.
• Επαναπροσδιορισμός των έννομων συνεπειών που συνεπάγεται η μη εγγραφή στα Μητρώα – Μη αναστολή των δικαιωμάτων που απορρέουν από τη συνδικαλιστική δράση.
• Η εγγραφή οργάνωσης απαιτείται μόνο για την επέκταση μιας ΣΣΕ και για την προσφυγή στον Ο.ΜΕ.Δ.
• Τα εκλογικά έγγραφα θα παραδίδονται από τις συνδικαλιστικές οργανώσεις στο Πρωτοδικείο, αντί για το Μητρώο.

Πλήρης προστασία των εργαζομένων μετά τη λήξη των Συλλογικών Συμβάσεων Εργασίας

• Όλοι οι όροι μίας ΣΣΕ που αφορούν τους εργαζόμενους εξακολουθούν να ισχύουν και μετά τη λήξη της.
• Παράταση για τρεις (3) μήνες στις ΣΣΕ.
• Μετά το τρίμηνο, εξακολουθούν να ισχύουν όλοι οι όροι της ΣΣΕ μέχρι τη σύναψη νέας συλλογικής ή ατομικής σύμβασης εργασίας (πλήρης μετενέργεια).
• Καταργείται η μνημονιακή ρύθμιση για τη μερική μετενέργεια που ισχύει από το 2012.
• Επαναφέρεται το προμνημονιακό καθεστώτος της πλήρους μετενέργειας.
• Προστασία των νεοπροσλαμβανόμενων – Καλύπτονται από την ΣΣΕ και όσοι εργαζόμενοι προσλαμβάνονται κατά την τρίμηνη παράτασή της.

Επιτάχυνση διαδικασιών σε περίπτωση διαφωνίας εργαζομένων και εργοδοτών

• Μηχανισμός προελέγχου των μονομερών αιτήσεων προσφυγής στη Μεσολάβηση και στη Διαιτησία
• Σύσταση και λειτουργία τριμελούς επιτροπής στον Ο.ΜΕ.Δ.
• Έλεγχος αυστηρά και μόνο των νόμιμων προϋποθέσεων για μονομερή προσφυγή.
• Μέλη της Επιτροπής Ελέγχου Παραδεκτού: ένας (1) Καθηγητής Νομικής Σχολής Εργατικού Δικαίου, ένας (1) Καθηγητής Οικονομικών και ένας (1) αφυπηρετήσας δικαστής ανώτατου δικαστηρίου
• Θα επιλέγονται με θητεία από το Διοικητικό Συμβούλιο του Ο.ΜΕ.Δ.
• Κατάργηση του δεύτερου βαθμού διαιτησίας του Ο.ΜΕ.Δ. για την γρηγορότερη επίλυση διαφορών – διατήρηση δυνατότητας δικαστικής προσβολής της διαιτητικής απόφασης.

Μπορείτε να λάβετε μέρος στη διαβούλευση έως την 28^η Ιανουαρίου 2026 και ώρα 10:00 μ.μ., στο opengov.gr.