CCBE: Τεχνικός οδηγός για τη χρήση Τεχνητής Νοημοσύνης από δικηγόρους

Έναν ακόμη πολύ ενδιαφέροντα τεχνικό οδηγό για τη χρήση εργαλείων και μοντέλων τεχνητής νοημοσύνης από δικηγόρους εξέδωσε το Συμβούλιο των Ευρωπαϊκών Δικηγορικών Συλλόγων CCBE, με στόχο την παροχή βασικών τεχνικών γνώσεων που θα επιτρέπουν στους νομικούς επαγγελματίες να επιλέγουν, να αξιολογούν και να χρησιμοποιούν εργαλεία AI σύμφωνα με τις επαγγελματικές και νομικές τους υποχρεώσεις.

Στην εισαγωγή του οδηγού υπογραμμίζεται ότι οι δικηγόροι, παρότι χρησιμοποιούν συστήματα τεχνητής νοημοσύνης ως τελικοί χρήστες, έχουν επαγγελματική υποχρέωση να κατανοούν επαρκώς τη βασική λειτουργία των τεχνολογιών που αξιοποιούν. Η υποχρέωση αυτή συνδέεται τόσο με τις βασικές αρχές του δικηγορικού επαγγέλματος όσο και με το άρθρο 4 του Κανονισμού για την Τεχνητή Νοημοσύνη (AI Act), το οποίο απαιτεί επαρκές επίπεδο γνώσεων AI από όσους χρησιμοποιούν τέτοια συστήματα.

Το CCBE επισημαίνει ότι οι περισσότεροι χρήστες αλληλεπιδρούν με συστήματα τεχνητής νοημοσύνης μέσω απλών περιβαλλόντων συνομιλίας, χωρίς να γνωρίζουν τον τρόπο επεξεργασίας των δεδομένων ή τη δομή των μοντέλων. Ο οδηγός διακρίνει μεταξύ μοντέλου ΤΝ και συστήματος ΤΝ, εξηγώντας ότι το μοντέλο αποτελεί το αποτέλεσμα της διαδικασίας εκπαίδευσης, ενώ το σύστημα περιλαμβάνει και τις υποδομές, τις διεπαφές χρήστη και τους μηχανισμούς επεξεργασίας δεδομένων.

Ιδιαίτερη αναφορά γίνεται στα μεγάλα γλωσσικά μοντέλα (LLMs), τα οποία μπορούν να επεξεργάζονται και να κατανοούν μεγάλα κείμενα, αναγνωρίζοντας τη σχέση και το νόημα των λέξεων μέσα στο συνολικό περιεχόμενο. Παράλληλα, σημειώνεται ότι τα πιο ισχυρά μοντέλα απαιτούν τεράστιες υπολογιστικές υποδομές και λειτουργούν συνήθως μέσω απομακρυσμένων data centres, καθώς το κόστος εγκατάστασης και λειτουργίας τους μπορεί να ανέρχεται σε εκατομμύρια ευρώ.

Ο οδηγός παρουσιάζει τέσσερις βασικές κατηγορίες ανάπτυξης συστημάτων ΤΝ: εγκατάσταση εντός των χώρων του χρήστη (on-premises), φιλοξενία σε ιδιωτικά data centres ή colocation, χρήση ιδιόκτητων μοντέλων σε υποδομές cloud τύπου IaaS και πλήρως διαχειριζόμενες υπηρεσίες SaaS ή API από τρίτους παρόχους.

Για τις λύσεις on-premises, το CCBE αναφέρει ότι προσφέρουν το υψηλότερο επίπεδο ελέγχου και προστασίας της εμπιστευτικότητας, καθώς τα δεδομένα παραμένουν εντός των εγκαταστάσεων του δικηγόρου και δεν μεταφέρονται σε τρίτους. Ωστόσο, οι λύσεις αυτές απαιτούν σημαντικές επενδύσεις σε εξοπλισμό, κατανάλωση ενέργειας και τεχνική εξειδίκευση.

Αντίθετα, οι λύσεις SaaS χαρακτηρίζονται από ευκολία χρήσης και χαμηλότερο κόστος, αλλά συνοδεύονται από αυξημένους κινδύνους ως προς την εμπιστευτικότητα και τον έλεγχο των δεδομένων. Ο οδηγός επισημαίνει ότι οι δικηγόροι οφείλουν να εξετάζουν τους όρους επεξεργασίας δεδομένων, τη δυνατότητα χρήσης των prompts για εκπαίδευση μοντέλων, την πρόσβαση προσωπικού του παρόχου στα δεδομένα, καθώς και την πιθανότητα διαβίβασης στοιχείων σε δημόσιες αρχές ή τρίτους.

Το CCBE εξηγεί επίσης ότι τα δεδομένα που εισάγονται σε ένα LLM υφίστανται προσωρινή επεξεργασία κατά τη δημιουργία της απάντησης και ότι η περαιτέρω αξιοποίησή τους για εκπαίδευση εξαρτάται από τις συμβατικές ρυθμίσεις και τις πολιτικές του παρόχου. Παράλληλα, σημειώνεται ότι εξακολουθούν να υφίστανται κίνδυνοι όπως καταγραφή δεδομένων, παραβιάσεις ασφαλείας και φαινόμενα απομνημόνευσης περιεχομένου.

Στην ενότητα για τις μελλοντικές εξελίξεις, ο οδηγός αναφέρεται στα συστήματα agentic AI, τα οποία μπορούν να εκτελούν αυτόνομα εργασίες πολλαπλών βημάτων και να αλληλεπιδρούν με εξωτερικές πηγές δεδομένων, σημειώνοντας ότι το CCBE θα συνεχίσει να παρακολουθεί τις σχετικές εξελίξεις και να επικαιροποιεί τις κατευθυντήριες γραμμές του.