Ευρωβαρόμετρο: Αυξανόμενη η χρήση της ΤΝ στις ευρωπαϊκές επιχειρήσεις

Τα αποτελέσματα της τελευταίας έρευνας του Ευρωβαρομέτρου έδειξαν πως οι ευρωπαϊκές επιχειρήσεις βασίζονται όλο και περισσότερο στην τεχνητή νοημοσύνη (ΤΝ).

Η δημοσίευση των αποτελεσμάτων του Ευρωβαρομέτρου συμπίπτει με τον Ευρωπαϊκό Μήνα Καινοτομίας στην ΤΝ, ο οποίος συγκεντρώνει υπεύθυνους χάραξης πολιτικής, τη βιομηχανία, τον δημόσιο τομέα και την έρευνα, ώστε να συζητήσουν και να παρουσιάσουν πώς αναπτύσσεται και εφαρμόζεται η ΤΝ στους κλάδους της βιομηχανίας της ΕΕ.

Ως αλγοριθμική διαχείριση (ΑΔ) ή αυτοματοποιημένα συστήματα νοούνται τα ψηφιακά συστήματα που βοηθούν τους managers να οργανώνουν το εργατικό δυναμικό ή/και υποστηρίζουν τις αποφάσεις τους σχετικά με εργασίες, προγράμματα, απόδοση ή στελέχωση. Τα συστήματα αυτά μπορεί να λειτουργούν με ΤΝ και περιλαμβάνουν τόσο εργαλεία που αυτοματοποιούν τη λήψη αποφάσεων όσο και εργαλεία που διατυπώνουν συστάσεις, ενώ την τελική απόφαση την παίρνουν άνθρωποι.

Σύμφωνα με την έρευνα, το 42% των ευρωπαϊκών μικρομεσαίων επιχειρήσεων (ΜμΕ) και των επιχειρήσεων μεσαίας κεφαλαιοποίησης που ρωτήθηκαν χρησιμοποιεί ήδη ΤΝ και ΑΔ, οι περισσότερες σε περιορισμένο και πειραματικό επίπεδο. Ένα επιπλέον 21% σχεδιάζει να το κάνει στο μέλλον. Πέρα από τη χρήση τους στην εξυπηρέτηση πελατών και τις σχέσεις με πελάτες (47%), η ΤΝ και η ΑΔ χρησιμοποιούνται επίσης από το 36% των επιχειρήσεων που ρωτήθηκαν για την παρακολούθηση της απόδοσης και της παραγωγικότητας. Συχνές είναι και οι χρήσεις στα logistics, τον προγραμματισμό και τη διαμόρφωση προγραμμάτων εργασίας του προσωπικού (30%). Επιπλέον, σαφής πλειονότητα αυτών των ευρωπαϊκών επιχειρήσεων (61%) δηλώνει ότι η χρήση της ΤΝ τις βοηθά να παίρνουν αποφάσεις. Το 75% των επιχειρήσεων της έρευνας πιστεύει ότι η ΤΝ και η ΑΔ θα βελτιώσουν την ποιότητα της εργασίας. Οι περισσότερες επιχειρήσεις (90%) δηλώνουν ότι τις αποφάσεις τις παίρνουν άνθρωποι, ενώ μόνο το 2% των αποφάσεων είναι πλήρως αυτοματοποιημένο.

Το υψηλό κόστος επένδυσης (50%), η νομική αβεβαιότητα (49%) και η έλλειψη εξειδίκευσης (48%) παραμένουν, σύμφωνα με την έρευνα, τα βασικά εμπόδια για την ευρύτερη υιοθέτηση. Σχεδόν οι μισές επιχειρήσεις (49%) δεν εμπιστεύονται την τεχνητή νοημοσύνη ή τα αυτοματοποιημένα συστήματα για αποφάσεις που αφορούν το εργατικό δυναμικό ή θέματα προσωπικού. Ορισμένα από αυτά τα εμπόδια αντιμετωπίζονται από υφιστάμενους κανόνες της ΕΕ. Μεταξύ αυτών είναι ο Γενικός Κανονισμός για την Προστασία των Δεδομένων και η Πράξη για την ΤΝ, που διασφαλίζουν την ασφάλεια, τα θεμελιώδη δικαιώματα και μια ανθρωποκεντρική ΤΝ, στηρίζοντας ταυτόχρονα την υιοθέτηση, τις επενδύσεις και την καινοτομία στην ΤΝ σε ολόκληρη την ΕΕ.

Η επερχόμενη Πράξη για τις Ποιοτικές Θέσεις Εργασίας (Quality Jobs Act) θα αυξήσει τη σαφήνεια για τις επιχειρήσεις και θα προστατεύσει καλύτερα τα δικαιώματα των εργαζομένων σε σχέση με την αλγοριθμική διαχείριση. Στη δεύτερη φάση διαβούλευσης για το Quality Jobs Act, οι κοινωνικοί εταίροι της ΕΕ εξέφρασαν τις απόψεις τους σχετικά με τη δράση που απαιτείται σε επίπεδο ΕΕ στον τομέα αυτό.

Ιστορικό

Το Ευρωβαρόμετρο είναι το εργαλείο δημοσκοπήσεων που χρησιμοποιούν η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και άλλα θεσμικά και λοιπά όργανα και οργανισμοί της ΕΕ για να παρακολουθούν τακτικά την κατάσταση της κοινής γνώμης στην Ευρώπη σε θέματα που αφορούν την Ευρωπαϊκή Ένωση, καθώς και τις στάσεις απέναντι σε θέματα πολιτικής ή κοινωνικής φύσης. Παρέχει ποιοτικά και σχετικά δεδομένα για ειδικούς στη μελέτη της κοινής γνώμης, ερευνητές, τα μέσα ενημέρωσης και το κοινό.

Τον Φεβρουάριο του 2025 πραγματοποιήθηκε μια έρευνα για την Τεχνητή Νοημοσύνη. Σύμφωνα με αυτήν, οι περισσότεροι άνθρωποι στην Ευρώπη πιστεύουν ότι οι ψηφιακές τεχνολογίες, συμπεριλαμβανομένης της τεχνητής νοημοσύνης, έχουν θετικό αντίκτυπο στις δουλειές τους, στην οικονομία, στην κοινωνία και στην ποιότητα ζωής. Το 62% των Ευρωπαίων βλέπει θετικά τα ρομπότ και την ΤΝ στην εργασία και το 70% πιστεύει ότι βελτιώνουν την παραγωγικότητα. Ενώ η πλειονότητα στηρίζει τη χρήση ρομπότ και ΤΝ για τη λήψη αποφάσεων στην εργασία, το 84% των Ευρωπαίων θεωρεί ότι η ΤΝ απαιτεί προσεκτική διαχείριση, ώστε να προστατεύεται το απόρρητο και να διασφαλίζεται η διαφάνεια στον χώρο εργασίας.

Η ετήσια έκθεση για την Ψηφιακή Δεκαετία παρακολουθεί την πρόοδο προς τους στόχους του 2030, ένας από τους οποίους είναι τουλάχιστον το 75% των επιχειρήσεων της ΕΕ να υιοθετήσει ΤΝ, υπολογιστικό νέφος ή μεγάλα δεδομένα. Στατιστικά στοιχεία για τη χρήση της ΤΝ από τις ευρωπαϊκές επιχειρήσεις διατίθενται από την Eurostat.