Πρόστιμο 1.800 ευρώ σε δικηγόρο για χρήση τεχνητής νοημοσύνης χωρίς έλεγχο του περιεχομένου

Πρόστιμο ύψους 1.800 ευρώ επέβαλε το Ανώτατο Δικαστήριο της Γαλικίας (Tribunal Superior de Xustiza de Galicia – TSXG) σε δικηγόρο, κρίνοντας ότι υπέβαλε ένδικο βοήθημα το οποίο είχε συνταχθεί με τη χρήση εργαλείου τεχνητής νοημοσύνης χωρίς όμως αυτός να ελέγξει την ακρίβεια του περιεχομένου του. Σύμφωνα με το δικαστήριο, το δικόγραφο περιείχε επανειλημμένες ανακρίβειες και «νομικές επινοήσεις», μεταξύ των οποίων 24 ανύπαρκτες νομολογιακές παραπομπές και αποσπάσματα αποφάσεων που ουδέποτε υπήρξαν. Παράλληλα, το δικαστήριο αποφάσισε να διαβιβάσει την απόφαση στον οικείο Δικηγορικό Σύλλογο για την εξέταση ενδεχόμενης πειθαρχικής ευθύνης του δικηγόρου, καθώς το πρόστιμο επιβλήθηκε ως δικονομική κύρωση για παραβίαση της υποχρέωσης καλής πίστης κατά τη διεξαγωγή της δίκης, την οποία το ισπανικό δίκαιο επιτρέπει να επιβάλλει το ίδιο το δικαστήριο.

Η χρήση της τεχνητής νοημοσύνης δεν απαγορεύεται

Στην απόφασή του το TSXG υπογραμμίζει ότι η χρήση συστημάτων τεχνητής νοημοσύνης κατά την άσκηση της δικηγορίας δεν απαγορεύεται καθεαυτή. Ωστόσο, επισημαίνει ότι τόσο η Λευκή Βίβλος για την Τεχνητή Νοημοσύνη και τη Δικηγορία, όσο και η Οδηγία 2/2026 της Ολομέλειας του Γενικού Συμβουλίου της Δικαιοσύνης της Ισπανίας, επισημαίνουν ότι πρέπει να διατηρείται ουσιαστικός ανθρώπινος έλεγχος σε κάθε στάδιο και ότι τα εργαλεία τεχνητής νοημοσύνης μπορούν να χρησιμοποιούνται ως υποστηρικτικό μέσο για την προετοιμασία της υπόθεσης, όχι όμως ως υποκατάστατο της προσωπικής σύνταξης και νομικής ευθύνης του δικηγόρου για το περιεχόμενο του δικογράφου

Το δικαστήριο συνοψίζει τη θέση του με ιδιαίτερα κατηγορηματικό τρόπο, επισημαίνοντας ότι η χρήση τεχνητής νοημοσύνης επιβάλλει τόσο τον προληπτικό έλεγχο του εργαλείου που επιλέγεται, όσο και την εκ των υστέρων επαλήθευση του παραγόμενου αποτελέσματος, κάνοντας λόγο για την αναγκαία «διατήρηση του ανθρώπινου ελέγχου».

Παραβίαση της επαγγελματικής δεοντολογίας

Το δικαστήριο έκρινε ότι η συμπεριφορά του δικηγόρου συνιστά παραβίαση της υποχρέωσης καλής πίστης κατά τη διεξαγωγή της δίκης, καθώς αυτός δεν είχε επαληθεύσει ούτε την ύπαρξη, ούτε την ακρίβεια των νομολογιακών παραπομπών που περιέχονταν στο δικόγραφο. Σύμφωνα με την απόφαση, οι παραπομπές είτε είχαν επινοηθεί εξ ολοκλήρου, είτε υιοθετήθηκαν άκριτα ως αληθείς, αποτέλεσμα των γνωστών παραισθήσεων του χρησιμοποιούμενου συστήματος τεχνητής νοημοσύνης.

Ιδιαίτερα αυστηρή υπήρξε και η κρίση του ως προς τις επαγγελματικές υποχρεώσεις του δικηγόρου. Όπως ανέφερε, η υποβολή δικογράφου που στηρίζεται σε κατασκευασμένη νομολογία παραβιάζει τις πλέον στοιχειώδεις δεοντολογικές υποχρεώσεις του δικηγορικού λειτουργήματος, προδίδει την εμπιστοσύνη του εντολέα και συνιστά έλλειψη σεβασμού προς το δικαστήριο, καθώς αυξάνει αδικαιολόγητα τον φόρτο εργασίας του και υπονομεύει την αξιοπιστία της δικαστικής διαδικασίας, ανεξάρτητα από το αν υπήρχε πρόθεση παραπλάνησης.

Γιατί επιβλήθηκε πρόστιμο 1.800 ευρώ

Κατά τον καθορισμό του ύψους της κύρωσης, το δικαστήριο έλαβε υπόψη ότι η σχετική νομοθεσία επιτρέπει την επιβολή προστίμου από 600 έως 6.000 ευρώ. Ως ελαφρυντικές περιστάσεις συνεκτιμήθηκαν το γεγονός ότι ο δικηγόρος αναγνώρισε τα πραγματικά περιστατικά, ζήτησε συγγνώμη, ενημέρωσε οικειοθελώς τον εντολέα του, ενώ δεν είχε προηγούμενο παρόμοιας συμπεριφοράς.

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει το σκεπτικό σχετικά με το ύψος της κύρωσης. Το TSXG ανέφερε ότι κατέληξε στο ποσό των 1.800 ευρώ, λαμβάνοντας ως σημείο αναφοράς το ετήσιο κόστος συνδρομής σε εξειδικευμένα νομικά εργαλεία τεχνητής νοημοσύνης, τα οποία βασίζονται σε επαληθευμένες βάσεις νομολογίας. Κατά το δικαστήριο, ακόμη όμως και χωρίς τέτοια εμπορικά εργαλεία, η απλή επαλήθευση των παραπομπών μέσω της βάσης νομολογίας θα αρκούσε για να αποτρέψει το σφάλμα. Για τον λόγο αυτό, έκρινε ότι το συγκεκριμένο ποσό εξυπηρετεί τόσο τον τιμωρητικό όσο και τον αποτρεπτικό σκοπό της κύρωσης.