Αεροφωτογραφίες από drone για τον υπολογισμό των δημοτικών τελών

Μια ενδιαφέρουσα περίπτωση περιγράφει στην πρόσφατη Ετήσια Έκθεσή της η αρχή προστασίας δεδομένων της Έσσης, σχετικά με τη νομιμότητα της χρήσης drones από Δήμους για τη λήψη αεροφωτογραφιών.

Οι υποθέσεις που εξετάστηκαν αφορούσαν πτήσεις drones με σκοπό τη λήψη υψηλής ανάλυσης αεροφωτογραφιών, οι οποίες χρησιμοποιούνται για την αποτύπωση στεγανοποιημένων επιφανειών οικοπέδων, όπως τσιμεντοστρώσεις ή κατασκευές, προκειμένου να καθοριστούν τα τέλη όμβριων υδάτων. Για τον σκοπό αυτό, δήμοι ανέθεσαν σε ιδιωτικές εταιρείες τόσο τη λήψη των εικόνων όσο και τη διαχείρισή τους μέσω ψηφιακών χαρτογραφικών εφαρμογών.

Κατά την αξιολόγηση των πρακτικών αυτών, η εποπτική αρχή επισήμανε ότι οι αεροφωτογραφίες συνιστούν δεδομένα προσωπικού χαρακτήρα κατά την έννοια του ΓΚΠΔ, ακόμη και αν δεν απεικονίζουν άμεσα πρόσωπα. Η δυνατότητα γεωαναφοράς και διασταύρωσης με άλλα μητρώα επιτρέπει τη σύνδεση των εικόνων με συγκεκριμένους ιδιοκτήτες ή χρήστες ακινήτων, καθιστώντας τους ταυτοποιήσιμους. Επιπλέον, τα χαρακτηριστικά των ακινήτων μπορούν να οδηγήσουν σε συμπεράσματα για ιδιωτικές πτυχές της ζωής των προσώπων.

Ιδιαίτερη σημασία αποδόθηκε στο γεγονός ότι οι συγκεκριμένες λήψεις επιτρέπουν, λόγω της υψηλής ανάλυσης και της γωνίας λήψης, οπτική πρόσβαση σε χώρους που δεν είναι ορατοί από τρίτους, αυξάνοντας την ένταση της επέμβασης στην ιδιωτική σφαίρα σε σύγκριση με άλλες μορφές καταγραφής.

Στο επίπεδο της νομικής θεμελίωσης, διαπιστώθηκε ότι οι Δήμοι δεν διέθεταν σαφή εξουσιοδοτική βάση για τη συλλογή και χρήση των εν λόγω δεδομένων. Παρά το γεγονός ότι οι κανονισμοί αποχέτευσης και επιβολής τελών θα μπορούσαν κατ’ αρχήν να αποτελέσουν νομική βάση κατά το άρθρο 6 παρ. 3 ΓΚΠΔ, στις εξεταζόμενες περιπτώσεις δεν προέκυπτε ρητή πρόβλεψη για τη χρήση αεροφωτογραφιών. Επίσης, απορρίφθηκε η άποψη ότι άδειες πτήσης drones συνιστούν επαρκή νομική βάση για την επεξεργασία δεδομένων.

Ελλείψει ειδικής διάταξης, η επεξεργασία θα έπρεπε να στηριχθεί στο άρθρο 6 παρ.1ε ́ ΓΚΠΔ, σε συνδυασμό με τις προβλέψεις της νομοθεσίας του κρατιδίου για την επεξεργασία δεδομένων από δημόσια αρχή, γεγονός που καθιστά κρίσιμη την αξιολόγηση της αναγκαιότητας και της αναλογικότητας της επέμβασης. Στο πλαίσιο αυτό, αναδεικνύεται η σημασία της θέσπισης κατάλληλων τεχνικών και οργανωτικών μέτρων, όπως ο περιορισμός της ανάλυσης των εικόνων, η απόκρυψη ευαίσθητων στοιχείων και ο αυστηρός έλεγχος πρόσβασης.

Παράλληλα, διαπιστώθηκαν σοβαρές ελλείψεις ως προς την τήρηση των υποχρεώσεων ενημέρωσης των υποκειμένων των δεδομένων σύμφωνα με το άρθρο 14 ΓΚΠΔ, με αποτέλεσμα οι Δήμοι να υποχρεωθούν να προβούν σε συμπλήρωση και διόρθωση των σχετικών πληροφοριών.

Η εποπτική αρχή επισημαίνει ότι, ενόψει της αυξανόμενης χρήσης drones στη δημόσια διοίκηση, απαιτείται περαιτέρω εξειδίκευση των προϋποθέσεων νόμιμης επεξεργασίας και ενίσχυση της συμμόρφωσης, μέσω καθοδήγησης και ευαισθητοποίησης των εμπλεκόμενων φορέων.