AI Act: Αναβολή υποχρεώσεων για τα συστήματα ΤΝ υψηλού κινδύνου, απαγόρευση των «nudifiers» και απλούστευση των ρυθμίσεων

Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο κατέληξαν σε προσωρινή συμφωνία για την τροποποίηση ορισμένων κανόνων της Πράξης για την Τεχνητή Νοημοσύνη (AI Act), ως μέρος του πακέτου «digital omnibus».

Νέες προθεσμίες

Ο νόμος αναβάλλει την εφαρμογή ορισμένων μερών της Πράξης για την ΤΝ, προκειμένου να διασφαλιστεί ότι θα υπάρχουν τα απαραίτητα πρότυπα και μέτρα στήριξης που απαιτούνται για την αποσαφήνιση της εφαρμογής των κανόνων. Μετά τη συμφωνία, οι υποχρεώσεις για τα συστήματα ΤΝ υψηλού κινδύνου θα ισχύουν:

• Από τις 2 Δεκεμβρίου 2027 για συστήματα ΤΝ με περίπτωση χρήσης υψηλού κινδύνου (συμπεριλαμβανομένων εκείνων που αφορούν βιομετρικά στοιχεία και εκείνων που χρησιμοποιούνται σε κρίσιμες υποδομές, εκπαίδευση, απασχόληση, επιβολή του νόμου και διαχείριση συνόρων).
• Από τις 2 Αυγούστου 2028 για συστήματα ΤΝ που χρησιμοποιούνται ως στοιχεία ασφαλείας και καλύπτονται από την τομεακή νομοθεσία της ΕΕ για την ασφάλεια και την εποπτεία της αγοράς.

Ο νόμος καθυστερεί, επίσης, την εφαρμογή των υποχρεώσεων υδατογράφησης (watermarking) σε περιεχόμενο που παράγεται από ΤΝ έως τις 2 Δεκεμβρίου 2026 (αντί για τις 2 Φεβρουαρίου 2027 που προέβλεπε η πρόταση της Επιτροπής). Οι τεχνικές υδατογράφησης επιτρέπουν την ανίχνευση και τον εντοπισμό περιεχομένου που έχει παραχθεί από ΤΝ.

Απαγόρευση των εφαρμογών «nudifier»

Το Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο συμφώνησαν επίσης να απαγορεύσουν τα συστήματα ΤΝ που δημιουργούν υλικό σεξουαλικής κακοποίησης παιδιών ή απεικονίζουν γυμνά ταυτοποιήσιμα πρόσωπα, ή το άτομο αυτό να συμμετέχει σε σεξουαλικά ρητές δραστηριότητες, χωρίς τη συγκατάθεσή του. Η απαγόρευση ισχύει για:

• τη διάθεση συστημάτων ΤΝ στην αγορά της ΕΕ με σκοπό τη δημιουργία τέτοιου περιεχομένου,
• τη διάθεσή τους στην αγορά της ΕΕ χωρίς εύλογα μέτρα ασφαλείας για την πρόληψη τέτοιας δημιουργίας,
• τους χρήστες (deployers) που χρησιμοποιούν αυτά τα συστήματα με σκοπό τη δημιουργία τέτοιου περιεχομένου.

Το εν λόγω περιεχόμενο μπορεί να είναι εικόνες, βίντεο ή ήχος. Οι εταιρείες θα έχουν προθεσμία έως τις 2 Δεκεμβρίου 2026 για να εναρμονίσουν τα συστήματά τους.

Μείωση επικαλύψεων και κεντρική επιβολή

Συμφωνήθηκαν επίσης οι ακόλουθες αλλαγές στην Πράξη για την ΤΝ:

• Κατάργηση των επικαλυπτόμενων απαιτήσεων για την ΤΝ σε προϊόντα μηχανημάτων, διευκρινίζοντας ότι πρέπει να συμμορφώνονται μόνο με τους τομεακούς κανόνες ασφαλείας (αντί τόσο για την Πράξη για την ΤΝ όσο και για τους τομεακούς κανόνες), με διασφαλίσεις που εξασφαλίζουν ισοδύναμο επίπεδο υγείας και ασφάλειας.
• Περιορισμός του τι ορίζεται ως «στοιχείο ασφαλείας», που σημαίνει ότι προϊόντα με λειτουργίες ΤΝ που απλώς βοηθούν τους χρήστες ή βελτιστοποιούν την απόδοση δεν θα αντιμετωπίζουν αυτόματα υποχρεώσεις υψηλού κινδύνου, εάν η αστοχία ή η δυσλειτουργία τους δεν δημιουργεί κινδύνους για την υγεία ή την ασφάλεια.
• Δυνατότητα επεξεργασίας προσωπικών δεδομένων όπου είναι απολύτως απαραίτητο για τον εντοπισμό και τη διόρθωση μεροληψιών (biases), με κατάλληλες διασφαλίσεις, τόσο σε συστήματα ΤΝ υψηλού όσο και χαμηλού κινδύνου.
• Επέκταση των εξαιρέσεων των ΜΜΕ από ορισμένους κανόνες και σε επιχειρήσεις μικρής μεσαίας κεφαλαιοποίησης (SMCs), για τη στήριξη της ανάπτυξής τους.
• Εξορθολογισμός της επιβολής ορισμένων συστημάτων ΤΝ γενικού σκοπού εντός του Γραφείου ΤΝ (AI Office) της ΕΕ.

Δηλώσεις

Η εισηγήτρια της Επιτροπής Εσωτερικής Αγοράς και Προστασίας των Καταναλωτών, Arba Kokalari, δήλωσε: «Με αυτή τη συμφωνία, δείχνουμε ότι η πολιτική μπορεί να κινηθεί εξίσου γρήγορα με την τεχνολογία. Καθιστούμε πλέον τους κανόνες για την ΤΝ πιο εφαρμόσιμους στην πράξη, αφαιρούμε τις επικαλύψεις και θέτουμε σε παύση τις απαιτήσεις υψηλού κινδύνου. Για να γίνει η Ευρώπη μια ήπειρος της ΤΝ, πρέπει να προωθήσουμε την καινοτομία, να στηρίξουμε τις νεοφυείς και τις αναπτυσσόμενες επιχειρήσεις και να διευκολύνουμε την οικοδόμηση της ΤΝ στην Ευρώπη».

Ο εισηγητής της Επιτροπής Πολιτικών Ελευθεριών, Δικαιοσύνης και Εσωτερικών Υποθέσεων, Michael McNamara, δήλωσε: «Είμαι ικανοποιημένος που σήμερα το πρωί καταλήξαμε σε συμφωνία για το "AI Omnibus". Παράλληλα με τα μέτρα απλούστευσης, απαγορεύουμε τις εφαρμογές nudification —ένα βασικό μέρος της εντολής του Κοινοβουλίου— και, φυσικά, τη δημιουργία υλικού σεξουαλικής κακοποίησης παιδιών με τη χρήση συστημάτων ΤΝ. Με αυτόν τον τρόπο, διαθέτουμε τα εργαλεία για να δράσουμε εάν οι πάροχοι δεν αντιμετωπίσουν συστήματα ΤΝ που θέτουν σε κίνδυνο θεμελιώδη δικαιώματα ή την ανθρώπινη αξιοπρέπεια».

Επόμενα βήματα

Η προσωρινή συμφωνία πρέπει να εγκριθεί επίσημα τόσο από το Κοινοβούλιο όσο και από το Συμβούλιο προκειμένου να καταστεί νόμος. Οι συννομοθέτες σκοπεύουν να την υιοθετήσουν πριν από τις 2 Αυγούστου 2026, ημερομηνία έναρξης ισχύος των τρεχόντων κανόνων για τα συστήματα υψηλού κινδύνου.

Ιστορικό

Η νομοθεσία που συμφωνήθηκε σήμερα αποτελεί μέρος του έβδομου πακέτου «omnibus» για την απλούστευση που πρότεινε η Ευρωπαϊκή Επιτροπή στις 19 Νοεμβρίου 2025 («το digital omnibus»). Το Κοινοβούλιο εργάζεται επίσης επί του παρόντος πάνω στις άλλες προτάσεις του πακέτου: το digital omnibus για την τροποποίηση των νόμων σχετικά με τη χρήση και την προστασία των δεδομένων, και την πρόταση για τη δημιουργία ευρωπαϊκών επιχειρηματικών πορτοφολιών (european business wallets).