Βιντεοεπιτήρηση αυτόματων πωλητών: Πότε επιτρέπεται η χρήση καμερών

Τις προϋποθέσεις υπό τις οποίες μπορεί να χρησιμοποιηθεί σύστημα βιντεοεπιτήρησης για την προστασία αυτόματων πωλητών εξέτασε η Επίτροπος Προστασίας Δεδομένων της Σαξονίας στην Ετήσια Έκθεση για το 2025, μετά από ερώτημα που έθεσε φορέας εκμετάλλευσης αυτόματων πωλητών σνακ και ποτών, εγκατεστημένων σε λωρίδα πρασίνου κατά μήκος πολυσύχναστου πεζόδρομου κοντά σε περιφερειακό σιδηροδρομικό σταθμό.

Αφορμή για το ερώτημα αποτέλεσε σοβαρό περιστατικό βανδαλισμού, κατά το οποίο άγνωστοι επιχείρησαν να σπάσουν τις γυάλινες επιφάνειες των μηχανημάτων χρησιμοποιώντας κάλυμμα φρεατίου, ενώ προκάλεσαν φθορές και στο μεταλλικό τμήμα της πίσω πλευράς τους, όπου βρίσκεται ο συμπιεστής, με αποτέλεσμα την πρόκληση σημαντικής υλικής ζημίας. Μολονότι οι αυτόματοι πωλητές διέθεταν ήδη αισθητήρες ασφαλείας για την ανίχνευση παραβίασης ή χτυπημάτων στα μηχανήματα, ο φορέας επιθυμούσε να ενισχύσει την προστασία τους με την εγκατάσταση κάμερας, περιορίζοντας το πεδίο λήψης στον χώρο ακριβώς μπροστά από αυτά.

Έννομο συμφέρον και περιορισμός του πεδίου λήψης

Η σχεδιαζόμενη επεξεργασία θα μπορούσε να θεμελιωθεί στο άρθρο 6 παρ. 1στ ́ ΓΚΠΔ, καθώς η προστασία της ιδιοκτησίας και η αποτροπή νέων επιθέσεων συνιστούσαν έννομο συμφέρον, το οποίο στη συγκεκριμένη περίπτωση δεν στηριζόταν σε έναν αφηρημένο ή υποθετικό κίνδυνο, αλλά σε ήδη εκδηλωθέν περιστατικό που είχε προκαλέσει σημαντικές ζημιές.

Κρίσιμο στοιχείο για τη νομιμότητα της βιντεοεπιτήρησης ήταν ο αυστηρός περιορισμός της έκτασής της, καθώς η κάμερα επρόκειτο να καλύπτει επιφάνεια πλάτους δύο μέτρων και βάθους ενός μέτρου ακριβώς μπροστά από τους αυτόματους πωλητές. Η συγκεκριμένη επιφάνεια θεωρήθηκε αφενός αναγκαία για την αποτελεσματική προστασία τους και αφετέρου επαρκής για την επίτευξη του σκοπού, ενώ οι περιοχές πέραν αυτής θα αποκρύπτονταν τεχνικά, ώστε να αποκλείεται η καταγραφή προσώπων που διέρχονταν σε μεγαλύτερη απόσταση.

Η στάθμιση με τα δικαιώματα των διερχομένων

Υπό τα δεδομένα αυτά, η στάθμιση του εννόμου συμφέροντος του φορέα με τα δικαιώματα των τρίτων προσώπων απέβη υπέρ της λειτουργίας του συστήματος, καθώς στο πεδίο λήψης προβλέφθηκε να καταγράφονται μόνο όσοι προσέγγιζαν συνειδητά τους αυτόματους πωλητές και όχι οι περαστικοί που απλώς κινούνταν στην περιοχή. Ιδιαίτερη βαρύτητα στη σχετική αξιολόγηση είχε η δυνατότητα των τελευταίων να διέρχονται από το σημείο χωρίς να εισέρχονται στην επιτηρούμενη ζώνη, στοιχείο που περιόρισε ουσιωδώς την ένταση της επέμβασης στο δικαίωμα του πληροφοριακού αυτοκαθορισμού τους.

Ως αναγκαία προϋπόθεση για τη νόμιμη λειτουργία του συστήματος τέθηκε παράλληλα η εκπλήρωση των υποχρεώσεων ενημέρωσης του άρθρου 13 ΓΚΠΔ, με τον φορέα να έχει ήδη δηλώσει ότι θα τοποθετούσε την απαιτούμενη σήμανση.

Πέραν της συγκεκριμένης περίπτωσης, επισημάνθηκε ότι η νομιμότητα της βιντεοεπιτήρησης αυτόματων πωλητών δεν μπορεί να κριθεί αφηρημένα, αλλά προϋποθέτει αξιολόγηση των ιδιαίτερων χαρακτηριστικών κάθε εγκατάστασης. Στο πλαίσιο αυτό, πρέπει να συνεκτιμώνται τόσο η θέση στην οποία βρίσκεται το μηχάνημα και ο βαθμός έκθεσής του σε κίνδυνο πρόκλησης ζημιών όσο και η έκταση του χώρου που καταλαμβάνει το πεδίο λήψης της κάμερας. Ιδιαίτερη σημασία έχει, περαιτέρω, το κατά πόσον η διάταξη του συστήματος επιτρέπει στα πρόσωπα που απλώς διέρχονται από το σημείο να συνεχίζουν την πορεία τους χωρίς να καταγράφονται, ώστε η επιτήρηση να καταλαμβάνει εκείνους που προσεγγίζουν τον αυτόματο πωλητή και να μην μετατρέπεται σε γενικευμένη παρακολούθηση του περιβάλλοντος δημόσιου χώρου.