ΔΕΕ: Συμβατή με το δίκαιο της Ένωσης η κράτηση αιτούντων άσυλο σε κέντρα στο εσωτερικό της επικράτειας κατά τη διαδικασία στα σύνορα (C-50/24 έως C-56/24)

Στις συνεκδικασθείσες υποθέσεις C-50/24 έως C-56/24 (Danané κ.λπ.), το Δικαστήριο της Ευρωπαϊκής Ένωσης έκρινε πως το κέντρο κράτησης στο οποίο φιλοξενείται αιτών άσυλο, του οποίου η αίτηση εξετάζεται σύμφωνα με τη διαδικασία στα σύνορα, δεν είναι απαραιτήτως αναγκαίο να βρίσκεται στα σύνορα του οικείου κράτους μέλους.

Ιστορικό υπόθεσης

Το 2023 υπήκοοι τρίτων χωρών που έφτασαν αεροπορικώς στο αεροδρόμιο των Βρυξελλών υπέβαλαν αιτήσεις διεθνούς προστασίας. Οι βελγικές αρχές δεν επέτρεψαν την είσοδό τους στην εθνική επικράτεια και τους έθεσαν υπό κράτηση σε κέντρα ευρισκόμενα στο εσωτερικό της επικράτειας, στο πλαίσιο των διαδικασιών στα σύνορα που προβλέπονται από το δίκαιο της Ένωσης. Μετά την παρέλευση της προθεσμίας των τεσσάρων εβδομάδων που προβλέπεται για τις διαδικασίες αυτές, συνεχίστηκε η εξέταση των αιτήσεων σύμφωνα με διαδικασία κατά προτεραιότητα εξέτασης.

Ωστόσο, οι βελγικές αρχές αποφάσισαν τη συνέχιση της κράτησης των αιτούντων στα ίδια κέντρα, επικαλούμενες τον κίνδυνο διαφυγής. Στη συνέχεια, οι αιτήσεις ασύλου απορρίφθηκαν.

Το βελγικό δικαστήριο, επιλαμβανόμενο προσφυγών κατά των εν λόγω απορριπτικών αποφάσεων, υπέβαλε στο Δικαστήριο της ΕΕ ερώτημα σχετικά με τη συμβατότητα με το δίκαιο της Ένωσης ρύθμισης η οποία επιτρέπει σε ένα κράτος μέλος να θέτει υπό κράτηση πρόσωπα όπως οι αιτούντες στις υποθέσεις των κύριων δικών σε κέντρο ευρισκόμενο στην επικράτειά του, το οποίο όμως δεν βρίσκεται στα σύνορα.

Η κρίση του ΔΕΕ

Το Δικαστήριο διαπιστώνει ότι το δίκαιο της Ένωσης που εφαρμόζεται στις αιτήσεις ασύλου οι οποίες εξετάζονται σύμφωνα με τη διαδικασία στα σύνορα δεν απαγορεύει στα κράτη μέλη να θέτουν τους αιτούντες υπό κράτηση σε χώρους που δεν βρίσκονται γεωγραφικά στα σύνορα.

Τα κράτη μέλη μπορούν, επίσης, να αποφασίζουν τη συνέχιση της κράτησης των αιτούντων διεθνή προστασία στους ίδιους χώρους μετά την παρέλευση της προθεσμίας που ισχύει για τις διαδικασίες στα σύνορα, υπό την προϋπόθεση ότι τηρούνται οι λόγοι και οι συνθήκες της συνέχισης της κράτησης, καθώς και οι εγγυήσεις που προβλέπονται από το δίκαιο της Ένωσης για την προστασία των δικαιωμάτων των εν λόγω αιτούντων, ιδίως με την ενημέρωσή τους σχετικά με τη μεταβολή της νομικής τους κατάστασης.

Περαιτέρω, το Δικαστήριο διαπιστώνει ότι οι πράξεις διερεύνησης που έλαβαν χώρα κατά τη διάρκεια της διαδικασίας στα σύνορα διατηρούν την ισχύ τους στο πλαίσιο των επακόλουθων διαδικασιών, με την επιφύλαξη της δυνατότητας των αιτούντων να προβούν σε νέες δηλώσεις, ιδίως όταν υπάρχουν στοιχεία τα οποία δεν ήταν δυνατό να υποβληθούν στην αρμόδια αρχή στο πλαίσιο της διαδικασίας στα σύνορα.

Το Δικαστήριο υπενθυμίζει ότι η θέση των αιτούντων άσυλο υπό κράτηση, ή η συνέχιση της κράτησης, μπορεί να πραγματοποιηθεί μόνο όταν είναι αναγκαία, αναλογική και περιορίζεται στο απαραίτητο χρονικό διάστημα, προϋποθέσεις τις οποίες η αρμόδια αρχή οφείλει να ελέγχει κατά περίπτωση. Επομένως, δεν μπορεί να έχει αυτόματο και συστηματικό χαρακτήρα.

Το πλήρες κείμενο της απόφασης είναι διαθέσιμο στο curia.europa.eu.