Ενιαία διαδικασία επίσπευσης της εξέτασης αιτημάτων κτήσης ελληνικής ιθαγένειας ανεξαρτήτως νομικής βάσης

Η Γενική Γραμματεία Ιθαγένειας του Υπουργείου Εσωτερικών εξέδωσε την ακόλουθη εγκύκλιο, με θέμα «Ενιαία διαδικασία επίσπευσης της εξέτασης αιτημάτων κτήσης ελληνικής ιθαγένειας, ανεξαρτήτως νομικής βάσης» (εγκύκλιος 13/2026).

Σύμφωνα με την εγκύκλιο, η εφαρμογή της δυνατότητας επίσπευσης της εξέτασης αιτημάτων πολιτογράφησης και των αιτημάτων που υπάγονται στις διατάξεις των άρθρων 1Α και 1Β του Κώδικα Ελληνικής Ιθαγένειας, όταν συντρέχουν ειδικοί και εξαιρετικοί λόγοι που δικαιολογούν την κατά προτεραιότητα εξέταση των σχετικών υποθέσεων, όπως αυτή προβλέφθηκε με την υπ’ αριθ. 31/2018 εγκύκλιο του Υπουργείου Εσωτερικών, καταλαμβάνει πλέον το σύνολο των υποθέσεων για τις οποίες δύνανται να ανακύψουν εξαιρετικές περιστάσεις που καθιστούν αναγκαία την ταχύτερη διοικητική διεκπεραίωση, ανεξαρτήτως νομικής βάσης κτήσης της ελληνικής ιθαγένειας.

Η ενιαία αυτή ρύθμιση ανταποκρίνεται στις αρχές της χρηστής διοίκησης, της αναλογικότητας, της ίσης μεταχείρισης των διοικουμένων και της υποχρέωσης της Διοίκησης να ενεργεί αποτελεσματικά, λαμβάνοντας υπόψη τις ιδιαίτερες περιστάσεις κάθε περίπτωσης.

Λόγοι επίσπευσης

Η εξέταση των υποθέσεων πραγματοποιείται κατ’ αρχήν με βάση τη χρονική σειρά υποβολής τους. Κατ’ εξαίρεση, και μόνο όταν από τα στοιχεία της συγκεκριμένης υπόθεσης προκύπτει ιδιαίτερα σοβαρή και αντικειμενικά αποδεδειγμένη ανάγκη, είναι δυνατόν να αποφασίζεται η κατά προτεραιότητα εξέτασή της, εάν συντρέχει τουλάχιστον ένας εκ των παρακάτω λόγων:

1. Λόγοι υγείας οι οποίοι αφορούν αποκλειστικά στον αιτούντα, τον/την σύζυγό του και τα κατά τη στιγμή της υποβολής της αίτησης επίσπευσης τέκνα του (ανήλικα ή ενήλικα με σοβαρή σωματική, νοητική, ψυχική ή αισθητηριακή αναπηρία).

2. Λόγοι σπουδών για τους οποίους η απόκτηση της ελληνικής ιθαγένειας εντός συγκεκριμένης χρονικής προθεσμίας αποτελεί τυπική προϋπόθεση για πραγματοποίηση μεταπτυχιακών ή διδακτορικών σπουδών στο εξωτερικό ή συμμετοχή σε προγράμματα κινητικότητας ελληνικών πανεπιστημίων με πανεπιστήμια εξωτερικού.

3. Λόγοι επαγγελματικοί για τους οποίους η απόκτηση της ελληνικής ιθαγένειας εντός συγκεκριμένης χρονικής προθεσμίας αποτελεί τυπική προϋπόθεση για συμμετοχή του αιτούντα σε προκήρυξη πρόσληψης προσωπικού φορέων της ημεδαπής, για εισαγωγή του σε ημεδαπές στρατιωτικές σχολές ή σε περίπτωση αθλητή για ένταξή του σε ελληνική εθνική ομάδα.

4. Λόγοι ανθρωπιστικοί που αφορούν σε αιτήσεις ανιθαγενών και προσώπων με πιστοποιημένη αναπηρία ή προσώπων που τελούν σε δικαστική συμπαράσταση, θυμάτων ενδοοικογενειακής ή έμφυλης βίας, υπερηλίκων με σημαντικές δυσκολίες αυτοεξυπηρέτησης και γονέων που ανατρέφουν μόνοι τους ανήλικα παιδιά.

Οι προαναφερθείσες περιπτώσεις είναι ενδεικτικές και όχι περιοριστικές. Είναι δυνατή η αποδοχή αιτήματος επίσπευσης και για άλλους εξαιρετικούς λόγους, εφόσον αυτοί είναι αντίστοιχης βαρύτητας με τους ανωτέρω, αποδεικνύονται πλήρως και καθιστούν προδήλως δυσανάλογη την τήρηση της συνήθους σειράς εξέτασης.

Διαδικασία εξέτασης των αιτημάτων επίσπευσης

Προκειμένου να διασφαλιστεί η αντικειμενική και ισότιμη μεταχείριση των αιτούντων από όλες τις αρμόδιες υπηρεσίες ιθαγένειας, θεσπίζονται συγκεκριμένοι κανόνες για την υποβολή και το παραδεκτό των αιτημάτων επίσπευσης ως εξής:

1. Απαιτείται η υποβολή ειδικά αιτιολογημένου αιτήματος από τον ενδιαφερόμενο καθώς και η υποχρέωση υποβολής των αναγκαίων αποδεικτικών στοιχείων. Οι λόγοι επίσπευσης πρέπει να αποδεικνύονται με πρόσφορα, αξιόπιστα και επαληθεύσιμα στοιχεία.

2. Για την πρωτοκόλληση της αίτησης επίσπευσης, ο χειριστής της υπόθεσης επιλέγει στο ΟΠΣ Ιθαγένειας μια εκ των κάτωθι κατηγοριών: ΑΙΤΗΣΗ ΕΠΙΣΠΕΥΣΗΣ- ΛΟΓΟΙ ΥΓΕΙΑΣ ΑΙΤΗΣΗ ΕΠΙΣΠΕΥΣΗΣ- ΛΟΓΟΙ ΦΟΙΤΗΣΗΣ ΑΙΤΗΣΗ ΕΠΙΣΠΕΥΣΗΣ- ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΟΙ ΛΟΓΟΙ ΑΙΤΗΣΗ ΕΠΙΣΠΕΥΣΗΣ- ΑΝΘΡΩΠΙΣΤΙΚΟΙ ΛΟΓΟΙ

3. Η υπηρεσία ιθαγένειας που εξετάζει την υπόθεση δύναται να ζητάει συμπληρωματικά δικαιολογητικά όταν αυτό είναι αναγκαίο για την ασφαλή διάγνωση των πραγματικών περιστατικών. Σε περιπτώσεις εύλογων αμφιβολιών ως προς την αυθεντικότητα ή την αξιοπιστία των προσκομιζόμενων εγγράφων, η αρμόδια υπηρεσία προβαίνει στον κατά περίπτωση προσήκοντα έλεγχο.

4. Μετά την ολοκλήρωση της διαδικασίας συγκέντρωσης των απαιτούμενων δικαιολογητικών, ο Προϊστάμενος της οικείας Διεύθυνσης Ιθαγένειας εισηγείται εγγράφως με ειδική αιτιολόγηση προς τον Γενικό Γραμματέα Ιθαγένειας για την έγκριση ή την απόρριψη κάθε αιτήματος επίσπευσης, με γνώμονα την περιφρούρηση του εξαιρετικού χαρακτήρα των επισπεύσεων, ώστε να μην καταστρατηγείται η κανονική σειρά εξέτασης των υποθέσεων.

5. Μετά την παραλαβή της απάντησης του Γενικού Γραμματέα Ιθαγένειας, η αρμόδια υπηρεσία ιθαγένειας προβαίνει ανάλογα με το περιεχόμενο αυτής, είτε στην εξέτασή της κατά προτεραιότητα είτε στη θέση της υπόθεσης στο αρχείο για εξέτασή της με τη τηρούμενη χρονική σειρά αναμονής. Σε κάθε περίπτωση, ο ενδιαφερόμενος ενημερώνεται με κάθε πρόσφορο μέσο για την έκβαση της αίτησης επίσπευσης που κατέθεσε.

Πέραν των περιπτώσεων που ενεργοποιούνται μετά από αίτημα του ενδιαφερομένου, οι υπηρεσίες ιθαγένειας δύνανται να προβαίνουν σε εισήγηση για προτεραιοποίηση μιας υπόθεσης σύμφωνα με την προαναφερθείσα διαδικασία, όταν από τα στοιχεία του φακέλου εντοπίζουν εξ αρχής και αποδεδειγμένα τη συνδρομή ενός τουλάχιστον εκ των ανωτέρω λόγων που δικαιολογεί την κατ’ εξαίρεση ταχύτερη εξέτασή της.

Επισημαίνεται, τέλος, πως από την έναρξη ισχύος της παρούσας παύει να ισχύει η υπ’ αριθ. 31/Α.Π. 47491/10-09-2018 εγκύκλιος κατά το μέρος που ρυθμίζει θέματα επίσπευσης εξέτασης υποθέσεων ιθαγένειας.

Δείτε αναλυτικά την εγκύκλιο στο dsa.gr.