Ευθύνη ομόρρυθμου εταίρου για φορολογικά χρέη της εταιρείας: Εφαρμόζεται το άρθρο 50 ΚΦΔ; (ΔΠΘ 2567/2026)

Απορρίφθηκε από το Διοικητικό Πρωτοδικείο προσφυγή ομόρρυθμης εταίρου που ζητούσε απαλλαγή από την ευθύνη για φορολογικές οφειλές λυθείσας ομόρρυθμης εταιρείας, με το σκεπτικό ότι το άρθρο 50 ΚΦΔ δεν εφαρμόζεται στην περίπτωσή της (ΔΠΘ 2567/2026).

Η προσφεύγουσα αιτήθηκε την απαλλαγή της, κατ’ εφαρμογή του άρθρου 66 παρ. 29 του ν. 4646/2019 σε συνδυασμό με το άρθρο 50 του Κ.Φ.Δ., από τη φερόμενη προσωπική και αλληλέγγυα ευθύνη της για την καταβολή φορολογικών οφειλών λυθείσας ομόρρυθμης εταιρείας, της οποίας υπήρξε ομόρρυθμο μέλος. Το δικαστήριο, με την απόφασή του, απαντά στο ερώτημα εάν η ευθύνη του ομόρρυθμου εταίρου για τις φορολογικές οφειλές της εταιρείας διέπεται από τις διατάξεις του άρθρου 50 του Κ.Φ.Δ., οπότε θα απαιτείτο η σωρευτική συνδρομή των προϋποθέσεών του, ή από τις διατάξεις της εμπορικής νομοθεσίας.

Πιο αναλυτικά, σύμφωνα με το σκεπτικό του δικαστηρίου, η ευθύνη των ομόρρυθμων μελών ομόρρυθμης εταιρείας ήταν, υπό το καθεστώς του καταργηθέντος Εμπορικού Νόμου, και παραμένει, υπό το καθεστώς του ν. 4072/2012, προσωπική, απεριόριστη και εις ολόκληρον με εκείνη του νομικού προσώπου. Η ευθύνη αυτή εκτείνεται καταρχήν στο σύνολο των οφειλών της εταιρείας, ακόμη και αυτών που ανάγονται σε περίοδο πριν από την είσοδο του εταίρου, και εξακολουθεί να υπάρχει και μετά την αποχώρησή του για τα προ της αποχώρησης εταιρικά χρέη, εφόσον η σχετική αξίωση γεννήθηκε πριν από αυτήν. Κρίσιμος είναι ο χρόνος γένεσης της οφειλής και όχι ο χρόνος ταμειακής βεβαίωσής της. Η ευθύνη αυτή υφίσταται ανεξαρτήτως της πρόβλεψης του καταστατικού ως προς τη συμμετοχή των εταίρων στα κέρδη ή τις ζημίες, δεδομένου ότι η σχετική ρήτρα ισχύει μόνο στις εσωτερικές σχέσεις των εταίρων και όχι έναντι των δανειστών, ενώ η ρύθμιση αποτελεί αναγκαστικό δίκαιο, ώστε καθένας από τους δανειστές να δικαιούται να απαιτήσει την οφειλόμενη αξίωση από οποιονδήποτε εκ των εταίρων.

Περαιτέρω, το δικαστήριο επισημαίνει τη νομοθετική εξέλιξη της αλληλέγγυας ευθύνης των διοικούντων νομικά πρόσωπα για φορολογικές οφειλές, από το άρθρο 115 του παλαιού Κ.Φ.Ε., το οποίο δεν αφορούσε τις προσωπικές εταιρείες, στο άρθρο 50 του Κ.Φ.Δ., όπως αυτό αντικαταστάθηκε με το άρθρο 34 του ν. 4646/2019 και επαναλήφθηκε στο ταυτάριθμο άρθρο του ν. 4987/2022. Εκθέτει, επίσης, τη μεταβατική ρύθμιση του άρθρου 66 παρ. 29 του ν. 4646/2019, δυνάμει της οποίας οι οφειλές που βεβαιώθηκαν πριν από την ισχύ του νόμου παύουν να βαραίνουν τα αλληλεγγύως ευθυνόμενα πρόσωπα, εφόσον αυτά δεν πληρούσαν τις προϋποθέσεις θεμελίωσης της ευθύνης του νέου άρθρου 50, κατόπιν υποβολής σχετικής αίτησης, η προθεσμία της οποίας καταργήθηκε με το άρθρο 34 του ν. 5036/2023.

Εν προκειμένω, το δικαστήριο διαπίστωσε ότι η προσφεύγουσα κλήθηκε να καταβάλει τις οφειλές υπό την ιδιότητά της ως ομόρρυθμης εταίρου, ιδιότητα που δεν αμφισβητεί, και όχι υπό την ιδιότητα του διοικούντος ή εκπροσωπούντος την οφειλέτρια εταιρεία φυσικού προσώπου, όπως εσφαλμένως υπολαμβάνει. Οι διατάξεις του άρθρου 50 του Κ.Φ.Δ. ρυθμίζουν την ευθύνη φυσικών προσώπων που ασκούν καθήκοντα διοίκησης ή εκπροσώπησης νομικών προσώπων και νομικών οντοτήτων και δεν αποτελούν διατάξεις ειδικότερες σε σχέση με τις διατάξεις της εμπορικής νομοθεσίας, εφόσον το πεδίο εφαρμογής τους δεν συμπλέκεται, ώστε να τίθεται ζήτημα εφαρμογής της ειδικότερης διάταξης. Αντιθέτως, ο λόγος για τον οποίο ο ομόρρυθμος εταίρος υπέχει αλληλέγγυα προσωπική ευθύνη με την οικεία εταιρεία για τα φορολογικά χρέη της είναι αποκλειστικά οι διατάξεις του Εμπορικού Νόμου και του ν. 4072/2012, οι οποίες θεσπίζουν προσωπική αλληλέγγυα ευθύνη των ομόρρυθμων εταίρων για την εκτέλεση αξιώσεων πάσης φύσεως τρίτων κατά της εταιρείας.

Η ευθύνη αυτή καθιερώνεται εκ μόνης της ιδιότητας του ομόρρυθμου εταίρου, χωρίς να απαιτείται η άσκηση πράξεων διαχείρισης, και ανεξαρτήτως του αν οι διατάξεις του άρθρου 50 του Κ.Φ.Δ. μπορούν καταρχήν να εφαρμοστούν και σε πρόσωπα που διοικούν προσωπικές εταιρείες.

Συνεπώς, οι ισχυρισμοί περί εφαρμογής του άρθρου 50 του Κ.Φ.Δ. απορρίφθηκαν ως αβάσιμοι, οι δε συναφείς ισχυρισμοί περί μη ανάμειξης στη διαχείριση της εταιρείας απορρίφθηκαν ως αλυσιτελώς προβαλλόμενοι, καθώς η ενδεχόμενη μη ανάμειξη δεν έχει νομική συνέπεια για τη θεμελίωση της ευθύνης.

Περαιτέρω, οι ισχυρισμοί της προσφεύγουσας περί παραγραφής του δικαιώματος του Δημοσίου προς βεβαίωση των οφειλών και περί παραβίασης της αρχής «ne bis in idem», κρίθηκε ότι προβάλλονται απαραδέκτως στο πλαίσιο της κρινόμενης διαφοράς, η οποία γεννήθηκε από την απόρριψη αίτησης απαλλαγής από την ευθύνη που προβλέπεται στο άρθρο 50 του Κ.Φ.Δ., και, άλλωστε, είχαν ήδη κριθεί και απορριφθεί με προηγούμενη απόφαση επί ανακοπής της προσφεύγουσας κατά της ατομικής ειδοποίησης καταβολής υπερημερίας.

Απόσπασμα απόφασης

12. Επειδή, υπό τα ανωτέρω δεδομένα, το Δικαστήριο λαμβάνει υπόψη ότι η προσφεύγουσα κλήθηκε να καταβάλει τις βεβαιωμένες σε βάρος της ομόρρυθμης εταιρείας με την επωνυμία «…. Ο.Ε.» φορολογικές οφειλές, ως προσωπικώς και αλληλεγγύως ευθυνόμενη μαζί με το νομικό πρόσωπο της εταιρείας, υπό την ιδιότητά της ως ομόρρυθμης εταίρου αυτής – ιδιότητα που δεν αμφισβητεί – και όχι υπό την ιδιότητα του διοικούντος ή εκπροσωπούντος την οφειλέτρια εταιρεία φυσικού προσώπου, όπως εσφαλμένως υπολαμβάνει αυτή (ΔΕφΘεσ 184/2025 σκ. 13, ΔΕφΑθ 1782/2023 σκ. 7, πρβλ. ΔΕφΘεσ 614/2026 σκ. 7, 160/2026 σκ. 7). Εξάλλου, οι διατάξεις του άρθρου 50 του Κ.Φ.Δ. (ν. 4987/2022) ρυθμίζουν την ευθύνη φυσικών προσώπων, που ασκούν καθήκοντα διοίκησης ή εκπροσώπησης νομικών προσώπων και νομικών οντοτήτων, ως ευθυνόμενων προσωπικώς και αλληλεγγύως για τις φορολογικές οφειλές των τελευταίων, και δεν αποτελούν διατάξεις ειδικότερες σε σχέση με αυτές των παρατεθέντων στη σκέψη 3 της παρούσας άρθρων του Εμπορικού Νόμου και ήδη του ν. 4070/2012, εφόσον το πεδίο εφαρμογής τους δεν συμπλέκεται, ώστε να τίθεται ζήτημα εφαρμογής της ειδικότερης διάταξης, αλλά, αντίθετα, ο λόγος, για τον οποίο ομόρρυθμος εταίρος υπέχει αλληλέγγυα προσωπική ευθύνη με την οικεία εταιρεία για χρέη της τελευταίας από φορολογικές οφειλές, είναι αποκλειστικά οι τελευταίες ως άνω διατάξεις, οι θεσπίζουσες προσωπική αλληλέγγυα ευθύνη των ομόρρυθμων εταίρων κατά την εκτέλεση αξιώσεων πάσης φύσεως τρίτων κατά της εταιρείας (πρβλ. ΔΕφΘεσ 614/2026 σκ. 7, 160/2026 σκ. 7). Επομένως, δεδομένου ότι η ευθύνη της προσφεύγουσας ερείδεται στις παραπάνω διατάξεις, με τις οποίες καθιερώνεται ευθύνη των ομόρρυθμων εταίρων εκ μόνης της ιδιότητάς τους αυτής και χωρίς να απαιτείται να ασκούν πράξεις διαχείρισης και ανεξαρτήτως του αν οι διατάξεις του άρθρου 50 του Κ.Φ.Δ. μπορούν, καταρχήν, να εφαρμοστούν και σε πρόσωπα που διοικούν προσωπικές εταιρίες (ΣτΕ 1585/2025 σκ. 7, 1728/2023 σκ. 7 in fine), όσα με την υπό κρίση προσφυγή προβάλλονται περί εφαρμογής, εν προκειμένω, των διατάξεων του άρθρου 50 του Κ.Φ.Δ, είναι απορριπτέα ως αβάσιμα (ΔΕφΑθ 1782/2023 σκ. 7, πρβλ. ΔΕφΘεσ 614/2026 σκ. 7, 160/2026 σκ. 7). Περαιτέρω, όλοι οι συναφείς ισχυρισμοί περί της μη ανάμειξής της στη διαχείριση της εταιρείας, είναι, σε κάθε περίπτωση, απορριπτέοι ως αλυσιτελώς προβαλλόμενοι, καθώς ενδεχόμενη μη ανάμειξη της προσφεύγουσας στη διαχείριση των εταιρικών υποθέσεων ουδεμία νομική συνέπεια έχει εν προκειμένω, όπως ήδη αναφέρθηκε. Οι δε λοιποί ισχυρισμοί της προσφεύγουσας περί εφαρμογής της αρχής «ne bis in idem» και παραγραφής του δικαιώματος του καθ’ ου να βεβαιώσει εν ευρεία έννοια (ήτοι να καταλογίσει) τις ένδικες οφειλές της ομόρρυθμης εταιρείας και να βεβαιώσει αυτές εν στενή έννοια (ταμειακώς), εάν θεωρηθεί ότι δεν προβάλλονται συνδεόμενοι με την εφαρμογή του άρθρου 50 του Κ.Φ.Δ., αυτοί πάντως προβάλλονται απαραδέκτως στο πλαίσιο εκδίκασης της υπό κρίση διαφοράς, που γεννήθηκε από την απόρριψη της αίτησης της προσφεύγουσας για απαλλαγή από την προβλεπόμενη στην ως άνω διάταξη του Κ.Φ.Δ. ευθύνη.

Δείτε αναλυτικά την απόφαση στο adjustice.gr.