EU KIDS Act: Περιορισμός της πρόσβασης των παιδιών στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης

Σήμερα, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή ενέκρινε την Πράξη για τα παιδιά στο διαδίκτυο (EU KIDS Act), με σκοπό την ενίσχυση της διαδικτυακής ασφάλειας των παιδιών σε ολόκληρη την Ένωση.

Η πρόταση απαγορεύει στις πλατφόρμες μέσων κοινωνικής δικτύωσης να έχουν πρόσβαση σε παιδιά ηλικίας κάτω των 13 ετών και καθορίζει ένα ελάχιστο όριο ηλικίας σε επίπεδο ΕΕ για τους ανηλίκους ώστε να ανοίγουν δικό τους λογαριασμό στην ηλικία των 15 ετών, διασφαλίζοντας έτσι μια σταδιακή προσέγγιση.

Η Πράξη αντιστρέφει επίσης το βάρος της απόδειξης. Τώρα, οι πάροχοι υπηρεσιών θα πρέπει να αποδείξουν ότι οι υπηρεσίες τους είναι κατάλληλες όσον αφορά την ηλικία και ασφαλείς εκ σχεδιασμού.

Η προτεινόμενη πράξη της ΕΕ για τα παιδιά διαρθρώνεται γύρω από τέσσερις πυλώνες:

Καθυστέρηση πρόσβασης στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης

Το EU KIDS Act προτείνει τα παιδιά να μπορούν να δημιουργούν αυτόνομους λογαριασμούς στις υπηρεσίες μέσων κοινωνικής δικτύωσης, μόνο από την ηλικία των 15 ετών.

Για τα παιδιά μεταξύ 13 και κάτω των 15 ετών, η πρόταση απαιτεί γονικό έλεγχο, επιτρέποντας στους κηδεμόνες να δημιουργήσουν μίνι λογαριασμούς στους οποίους τα παιδιά μπορούν να έχουν πρόσβαση μέσω του λογαριασμού του κηδεμόνα. Αυτό θα τους επιτρέψει να έχουν πρόσβαση σε κατάλληλα για την ηλικία τους μέσα κοινωνικής δικτύωσης και πλατφόρμες ανταλλαγής βίντεο. Επιπλέον, οι υπηρεσίες που διατίθενται στους μίνι λογαριασμούς πρέπει να σχεδιάζονται με διασφαλίσεις, όπως περιορισμένες κοινωνικές επαφές και περιορισμένο χρόνο οθόνης έως μία ώρα την ημέρα, αναγνωρίζοντας τον ρόλο των κηδεμόνων στην υποστήριξη της αυτόνομης και ασφαλούς ανάπτυξης των παιδιών τους στο διαδίκτυο.

Τα παιδιά ηλικίας μεταξύ 3 και κάτω των 13 ετών δεν μπορούν να έχουν πρόσβαση στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, αλλά μπορούν να έχουν πρόσβαση σε ειδικά σχεδιασμένες υπηρεσίες ανταλλαγής βίντεο φιλικές προς τα παιδιά μέσω λογαριασμών που διαχειρίζεται ο κηδεμόνας τους. Για τον σκοπό αυτό, οι πλατφόρμες πρέπει να προσφέρουν στους γονείς ή τους κηδεμόνες ένα εύχρηστο εργαλείο για τον περιορισμό της χρήσης της συσκευής του ενηλίκου σε τέτοιες φιλικές προς τα παιδιά υπηρεσίες, όταν μεταδίδεται στα παιδιά, και να περιορίζουν την έκθεση του παιδιού έως μία ώρα την ημέρα κατ' ανώτατο όριο.

Ασφάλεια εκ σχεδιασμού

Η Πράξη της ΕΕ για τα παιδιά επιβάλλει ορισμένες υποχρεώσεις για όλες τις διαδικτυακές υπηρεσίες που προσφέρουν υπηρεσίες μέσων κοινωνικής δικτύωσης, ανταλλαγή βίντεο, διαδικτυακά βιντεοπαιχνίδια, συντρόφους ΤΝ και διαλογικά ρομπότ σε χρήστες ηλικίας κάτω των 18 ετών.

Σε αυτές περιλαμβάνονται η απαγόρευση των εθιστικών χαρακτηριστικών και οι ροές συστάσεων βάσει προφίλ που σύρουν τους ανηλίκους σε «rabbit holes» επιβλαβούς περιεχομένου. Περιλαμβάνει επίσης την απαγόρευση της άπειρης κύλισης χωρίς σημεία στάσης, τα κόλπα ανταμοιβής και τις ειδοποιήσεις ώθησης κατά τη διάρκεια των ωρών ύπνου, καθώς και την ανεπιθύμητη επαφή από αγνώστους. Επιπλέον, οι σύντροφοι AI και τα chatbots πρέπει να απενεργοποιηθούν από προεπιλογή και δεν μπορούν να προσομοιώσουν διαπροσωπικές σχέσεις με τρόπους που δημιουργούν συναισθηματική εξάρτηση.

Τα προφίλ για ανηλίκους πρέπει να είναι εξ ορισμού ιδιωτικά, με απενεργοποιημένη τη γεωγραφική θέση, την πρόσβαση σε κάμερα και μικρόφωνο. Οι επιγραμμικές υπηρεσίες πρέπει επίσης να προσφέρουν εύκολους τρόπους αποκλεισμού και σίγασης των χρηστών από τους ανηλίκους, αποτελεσματικά εργαλεία διαχείρισης χρόνου και ασφαλή συστήματα συστάσεων που μπορούν να ελέγχουν, να συντονίζουν και να επαναρυθμίζουν οι ανήλικοι.

Διασφάλιση της ηλικίας για την προστασία της ιδιωτικής ζωής

Οι διαδικτυακές υπηρεσίες και τα καταστήματα εφαρμογών πρέπει να χρησιμοποιούν εργαλεία διασφάλισης ηλικίας. Μπορούν, για παράδειγμα, να χρησιμοποιούν την εφαρμογή επαλήθευσης της ηλικίας της ΕΕ, η οποία δεν διατηρεί έγγραφα ταυτότητας ή βιομετρικά δεδομένα, επιτυγχάνοντας έτσι τις υψηλότερες διασφαλίσεις για την προστασία της ιδιωτικής ζωής. Τα κράτη μέλη θα συμμετάσχουν ενεργά στη δημιουργία αυτού του οικοσυστήματος.

Επιπλέον, οι πάροχοι υπηρεσιών μέσων κοινωνικής δικτύωσης και πλατφορμών ανταλλαγής βίντεο θα κληθούν να διενεργούν επαλήθευση ηλικίας όταν ένας χρήστης ανοίγει νέο λογαριασμό.

Όταν πρόκειται για υπάρχοντες λογαριασμούς, οι πάροχοι πρέπει να εκτιμούν την ηλικία του χρήστη με βάση λογικούς διακομιστές μεσολάβησης (π.χ. ημερομηνία δημιουργίας λογαριασμού, στοιχεία πιστωτικής κάρτας).

Αποτελεσματική επιβολή

Η πρόταση αντιστρέφει το «βάρος της απόδειξης», καθιστώντας τους παρόχους πολύ μεγάλων επιγραμμικών πλατφορμών υπεύθυνους να αποδεικνύουν ότι οι υπηρεσίες τους είναι «ασφαλείς εκ σχεδιασμού».

Θα υποχρεούνται να υποβάλλουν σχέδιο συμμόρφωσης στην Επιτροπή και σε ανεξάρτητο ελεγκτή, ο οποίος πρέπει να αξιολογεί διεξοδικά τη νέα υπηρεσία, χαρακτηριστικό ή λειτουργικότητα. Η Επιτροπή μπορεί να ζητήσει από τον πάροχο να προτείνει διορθωτικά μέτρα εάν, με βάση την έκθεση του ελεγκτή, θεωρεί ότι το σχέδιο συμμόρφωσης περιέχει τυχόν ελλείψεις.

Το πλαίσιο επιβολής βασίζεται στις δομές που υπάρχουν ήδη στο πλαίσιο της πράξης για τις ψηφιακές υπηρεσίες και της πράξης για την τεχνητή νοημοσύνη, αξιοποιώντας τους καθιερωμένους μηχανισμούς και την υφιστάμενη εμπειρογνωσία. Η πρόταση θεσπίζει ταχείες διαδικασίες επιβολής κατά παρόχων σε περίπτωση μη συμμόρφωσης με τον νόμο KIDS της ΕΕ, στο πλαίσιο των οποίων η Επιτροπή θα πρέπει να ολοκληρώνει τις έρευνες εντός 90 ημερών.

Επόμενα βήματα

Η νομοθετική πρόταση υποβλήθηκε στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο, με σκοπό την έναρξη της νομοθετικής διαδικασίας για την εξέταση και την έγκρισή της. Λαμβανομένου υπόψη του σαφούς αιτήματος για επείγουσα και ολοκληρωμένη δράση σε επίπεδο Ένωσης, είναι σημαντικό η πράξη να εκδοθεί ταχέως.

Ιστορικό

Η σημερινή πρόταση βασίζεται στην έκθεση και τις συστάσεις των συμπροέδρων της ειδικής ομάδας για την ασφάλεια των παιδιών στο διαδίκτυο, Δρ Maria Melchior και του καθηγητή Δρ Jorg M Fegert. Η πρόεδρος κ. φον ντερ Λάιεν συγκάλεσε την ειδική ομάδα για να παράσχει πληροφορίες από εμπειρογνώμονες σχετικά με το πλαίσιο της ΕΕ για την ασφάλεια των παιδιών στο διαδίκτυο.

Η ειδική ομάδα, η οποία απαρτιζόταν από περισσότερους από 60 εμπειρογνώμονες, συμπεριλαμβανομένων εκπροσώπων οργανώσεων της κοινωνίας των πολιτών, εκπροσώπων της νεολαίας, γονέων, εκπαιδευτικών, παιδοψυχιάτρων, ειδικών σε θέματα δημόσιας υγείας, νευρολόγων και ειδικών σε θέματα τεχνολογίας, συνεδρίασε για πρώτη φορά τον Μάρτιο του 2026 και συνεδρίασε τρεις φορές πριν από την υποβολή της έκθεσης τον Ιούλιο του 2026.

Επιπλέον, η πρόταση αντικατοπτρίζει τις αυξανόμενες εκκλήσεις των Ευρωπαίων για μεγαλύτερη προστασία των παιδιών στο διαδίκτυο, καθώς το 92 % των Ευρωπαίων εξετάζει την ανάγκη περαιτέρω ενίσχυσης της προστασίας των παιδιών και των νέων στο διαδίκτυο ως κορυφαία προτεραιότητα πολιτικής, είτε από τον κυβερνοεκφοβισμό, την έκθεση σε επιβλαβές περιεχόμενο, τον εθιστικό σχεδιασμό ή άλλους κινδύνους, σύμφωνα με το Ειδικό Ευρωβαρόμετρο για την ψηφιακή δεκαετία 2026.