Σε ισχύ οι Κατευθυντήριες Γραμμές 2026 για την εξέταση ευρωπαϊκών σημάτων και σχεδίων

Η πρόσφατη έκδοση των Κατευθυντήριων Γραμμών για την Εξέταση των σημάτων της Ευρωπαϊκής Ένωσης (European Union trade marks – EUTMs) και των καταχωρισμένων σχεδίων και υποδειγμάτων της Ευρωπαϊκής Ένωσης (European Union designs - EUDs), η οποία αντικατοπτρίζει την τρέχουσα πρακτική του EUIPO, τίθεται σε ισχύ από την 1η Ιουλίου 2026.

Κατόπιν διαβουλεύσεων με τους ενδιαφερόμενους φορείς και το Διοικητικό Συμβούλιο του Γραφείου Διανοητικής Ιδιοκτησίας της Ευρωπαϊκής Ένωσης (EUIPO), εγκρίθηκε από τον Εκτελεστικό Διευθυντή του Γραφείου στις 30 Ιουνίου 2026 δυνάμει της Απόφασης EX‐26‐09.

Ακολουθούν οι κυριότερες αλλαγές:

Εξέταση αιτήσεων για καταχωρισμένα σχέδια και υποδείγματα της ΕΕ (EUDs)

• Απαιτήσεις γραφικής αναπαράστασης: Επικαιροποιήθηκαν οι απαιτήσεις, όπως οι συμφωνίες που επιτεύχθηκαν στο πλαίσιο της Κοινής Ανακοίνωσης για τις Απαιτήσεις και τα Μέσα Αναπαράστασης Σχεδίων. Αυτό περιλαμβάνει τροποποιήσεις σχετικά με το θέμα της «επαρκώς σαφούς αναπαράστασης», η οποία αποτελεί πλέον προϋπόθεση για τη λήψη ημερομηνίας κατάθεσης.
• Τύποι και μέσα αναπαράστασης: Εισήχθησαν νέα θέματα σχετικά με τους τύπους και τα μέσα αναπαράστασης σχεδίων, διακρίνοντας μεταξύ στατικής, κινούμενης (animated) ή δυναμικής αναπαράστασης. Επικαιροποιήθηκαν, επίσης, οι νέοι κανόνες για τον αριθμό και τους τύπους των όψεων, καθώς και οι αποδεκτοί τύποι οπτικής αποποίησης (visual disclaimer).
• Λόγοι απαραδέκτου της καταχώρισης: Η ενότητα για τους λόγους μη καταχωρισιμότητας περιλαμβάνει πλέον τον πρόσθετο λόγο που βασίζεται στο Άρθρο 6ter της Σύμβασης του Παρισιού (συμπεριλαμβανομένης της εφαρμογής του σε περίπτωση διεύρυνσης της ΕΕ).
• Ενστάσεις για προσδιορισμούς προϊόντων: Η νέα πρακτική σχετικά με τις ενστάσεις για προσδιορισμούς προϊόντων βάσει του Άρθρου 48 παράγραφος 4 του EUDR αναδιαρθρώθηκε σημαντικά. Πλέον, το Γραφείο θα προτείνει αλλαγές και θα αναμένει την απάντηση του αιτούντος, εκτός εάν η επιλογή «αυτεπάγγελτες αλλαγές» (ex officio) είχε επιλεγεί από τον αιτούντα κατά την κατάθεση.
• Διορθώσεις και τροποποιήσεις: Διευκρινίστηκαν οι απαιτήσεις για διόρθωση και τροποποίηση, επιτρέποντας επουσιώδεις αλλαγές στα ΣΥΕΕ πριν και μετά την καταχώριση.

Εξέταση αιτήσεων ακυρότητας σχεδίων και υποδειγμάτων

Αυτή η ενότητα αναδιαρθρώθηκε εξ ολοκλήρου για να παρέχει μεγαλύτερη σαφήνεια. Ειδικότερα:

• Εισήχθησαν ενότητες για αποδεικτικά στοιχεία από διαδικτυακές πηγές.
• Πλέον επεξηγείται ο τρόπος τεκμηρίωσης προγενέστερων δικαιωμάτων καθώς και το περιεχόμενο του εθνικού δικαίου στις διαδικασίες ακυρότητας.
• Οι απαιτήσεις για το παραδεκτό κάθε μεμονωμένου λόγου επικαιροποιήθηκαν και όλοι οι λόγοι ακυρότητας αναθεωρήθηκαν ώστε να αντικατοπτρίζουν την πρόσφατη νομολογία.
• Επεξηγήθηκε επίσης η νέα πρακτική για συγκρούσεις με προγενέστερα δικαιώματα σχεδίων σε διαδικασίες ακυρότητας.
• Εισήχθησαν νέες διαδικασίες ακυρότητας κατά προτεραιότητα. Αυτή η ενότητα θα αναπτυχθεί περαιτέρω σε μελλοντικές αναθεωρήσεις των Κατευθυντήριων Γραμμών, καθώς η πρακτική εξελίσσεται και καθίστανται διαθέσιμα πραγματικά παραδείγματα.

Εξέταση σημάτων της Ευρωπαϊκής Ένωσης (EUTMs)

Μέρος Β: Εξέταση

Περιλήφθηκε μια σφαιρική ανασκόπηση της πρακτικής του Γραφείου σε σχέση με προγενέστερες γεωγραφικές ενδείξεις (ΓΕ), ιδίως υπό το πρίσμα των σχετικών νομοθετικών μεταρρυθμίσεων και της απόφασης του Γενικού Δικαστηρίου της 25/06/2025, T‐239/23, NERO CHAMPAGNE / Champagne (GI), EU:T:2025:638, η οποία περιλαμβάνει τα ακόλουθα σημεία:

(α) Παρασχέθηκαν διευκρινίσεις σχετικά με την αλλαγή πρακτικής όσον αφορά την εκτεταμένη αυτεπάγγελτη (ex officio) εξέταση βάσει του Άρθρου 7 παράγραφος 1 στοιχείο ι) του EUTMR, η οποία δεν περιορίζεται πλέον σε πανομοιότυπα/παρόμοια προϊόντα και συναφείς υπηρεσίες, αλλά μπορεί να επεκτείνεται πέραν αυτών. Μια ένσταση μπορεί επίσης να βασίζεται στον λόγο της εκμετάλλευσης, της εξασθένησης, της απομείωσης (dilution) ή της βλάβης της φήμης μιας ΓΕ, εφόσον σχετικές πληροφορίες είναι διαθέσιμες στο Γραφείο αυτεπαγγέλτως ή μέσω παρατηρήσεων τρίτων.

(β) Επεξηγήθηκε ο βαθμός στον οποίο μια αίτηση ΣΕΕ μπορεί να ξεπεράσει μια ένσταση χρησιμοποιώντας έναν περιορισμό, όταν μια ΓΕ «χρησιμοποιείται» σε ένα ΣΕΕ για πανομοιότυπα προϊόντα και συναφείς υπηρεσίες. Ομοίως, διευκρινίστηκε το γεγονός ότι η υπέρβαση μιας ένστασης μέσω περιορισμού αποτελεί τεκμήριο που μπορεί να ανατραπεί.

(γ) Αποσαφηνίστηκαν τα σενάρια που συνιστούν «χρήση» ή «συνειρμό» (evocation).

(δ) Διευκρινίστηκε ότι ο περιορισμός στο σχετικό προϊόν της ΓΕ δεν θα κάμψει την ένσταση όταν η ΓΕ: (i) προκαλεί «συνειρμό» σε ένα ΣΕΕ για οποιαδήποτε προϊόντα και υπηρεσίες, ή (ii) «χρησιμοποιείται/προκαλεί συνειρμό» σε ένα ΣΕΕ για μεταποιημένα ή βιομηχανοποιημένα προϊόντα όπου ένα «προϊόν ΓΕ αποτελεί συστατικό, μέρος ή στοιχείο».

(ε) Αποσαφηνίστηκε το πεδίο εφαρμογής της «παραπλανητικής ένδειξης ή πρακτικής» βάσει της σχετικής νομοθεσίας, σε συνέχεια της απόφασης Nero Champagne.

(στ) Η εφαρμογή του Κανονισμού (ΕΕ) 2023/2411 για τις «ΓΕ χειροτεχνικών και βιομηχανικών προϊόντων» (CIGIs) καλύπτει, μεταξύ άλλων, τα μητρώα ΓΕ της Ένωσης, τον νέο ρόλο του Γραφείου, το πεδίο προστασίας, τα προγενέστερα εθνικά δικαιώματα και τον εξαντλητικό χαρακτήρα του συστήματος ΓΕ της ΕΕ.

(ζ) Γενικές επικαιροποιήσεις περιεχομένου κατόπιν εξωτερικών σχολίων, με διευκρινίσεις, μεταξύ άλλων, για τους γενικούς και κοινούς όρους, την έννοια του «Ευρωπαίου καταναλωτή», την ταυτότητα του αιτούντος, το τεκμήριο που απορρέει από έναν περιορισμό και τα συγκρίσιμα προϊόντα.

(η) Όσον αφορά την πρακτική για τα συλλογικά σήματα της ΕΕ που αποτελούνται από λογότυπο ειδικό για προϊόν ΓΕ (δηλαδή λογότυπο που περιλαμβάνεται στις προδιαγραφές του προϊόντος ως ειδικός κανόνας επισήμανσης για το σχετικό προϊόν), το Γραφείο δεν θα προβάλλει πλέον συστηματικά αντιρρήσεις με το σκεπτικό ότι τα σήματα αυτά θα εκλαμβάνονται ως ΓΕ και όχι ως συλλογικά σήματα (Ενότητα 4, Απόλυτοι λόγοι απαραδέκτου, Κεφάλαιο 15, Συλλογικά σήματα της Ευρωπαϊκής Ένωσης).

Μέρος Γ: Ανακοπή

• Περιλήφθηκε περιγραφή του νέου ρόλου του Γραφείου σε σχέση με τα μητρώα ΓΕ της Ένωσης, καθώς και του τρόπου με τον οποίο η τεκμηρίωση των ΓΕ της ΕΕ σε διαδικασίες ανακοπής μπορεί να διευκολυνθεί μέσω της αυτεπάγγελτης γνώσης του Γραφείου για τις πληροφορίες στα Μητρώα ΓΕ της Ένωσης και με τη χρήση των «εκτεταμένων δεδομένων» (extended data) στη βάση δεδομένων GIview.
• Εισήχθησαν διευκρινίσεις, μεταξύ άλλων, για την αναγνώριση υφιστάμενων ή καθιερωμένων CIGIs ως ΓΕ της ΕΕ. Αυτές οι διευκρινίσεις επεξηγούν ότι δεν υπάρχει μεταβίβαση δικαιωμάτων, καθώς οι ΓΕ της ΕΕ συνιστούν νέα δικαιώματα με τη δική τους ημερομηνία προτεραιότητας, καθώς και τη δυνατότητα επέκτασης της εθνικής προστασίας βάσει του Άρθρου 70 παράγραφος 3 του Κανονισμού (ΕΕ) 2023/2411.
• Η νέα δικαστική απόφαση της 24/09/2025, T‐406/24, PriSecco / Prosecco, EU:T:2025:893, προστέθηκε στην παράγραφο 3.1.2 (Συνειρμός, απομίμηση, κατάχρηση και παραπλανητικές ενδείξεις και πρακτικές).
• Ενσωματώθηκε η πρόσφατη απόφαση του Δικαστηρίου της 05/02/2026, C‐337/22 P, Ape tees (fig.) / DEVICE OF APE HEAD (fig.) κ.λπ., EU:C:2026:71, η οποία επιβεβαίωσε την πάγια πρακτική του Γραφείου ότι το προγενέστερο δικαίωμα στο οποίο βασίζεται μια ανακοπή πρέπει να παραμένει έγκυρο έως την ημερομηνία έκδοσης της απόφασης.
• Η νέα πρακτική ορίζει πλέον ότι, σε περίπτωση που ένας ανακόπτων επικαλεστεί προγενέστερα δικαιώματα που δεν πληρούν τις προϋποθέσεις του Άρθρου 8 παράγραφος 4 του EUTMR, η ανακοπή θα απορρίπτεται ως απαράδεκτη (και όχι ως αναιτιολόγητη/ατεκμηρίωτη όπως ίσχυε προηγουμένως), επιτρέποντας έτσι την ταχύτερη ολοκλήρωση της διαδικασίας.
• Όσον αφορά τις παρατάσεις μιας προθεσμίας (δεύτερο και επόμενα αιτήματα), μια αλλαγή στην πρακτική σημαίνει πλέον ότι οι διάδικοι δεν υποχρεούνται πλέον να υποβάλλουν «αποδεικτικά στοιχεία» κατά την κατάθεση αιτήματος για περαιτέρω παρατάσεις (Άρθρο 68 EUTMDR). Ωστόσο, το αίτημα πρέπει να παραμένει αιτιολογημένο και να βασίζεται σε εξαιρετικές περιστάσεις.
• Όσον αφορά την παράταση των αναστολών κατόπιν κοινού αιτήματος των διαδίκων, η νέα πρακτική σημαίνει ότι, αφού η διαδικασία ανασταλεί για μια αρχική περίοδο έξι μηνών (κατόπιν αιτήματος και των δύο διαδίκων), ένα μεταγενέστερο κοινό αίτημα για παράταση της αναστολής θα εγκρίνεται αυτόματα για 18 μήνες (ή έως το μέγιστο των δύο ετών σύμφωνα με το Άρθρο 71 παράγραφος 2 του EUTMDR). Οι διάδικοι μπορούν να υπαναχωρήσουν ανά πάσα στιγμή.
• Σύμφωνα με την πρόσφατη νομολογία, η νέα πρακτική σχετικά με τον αντίκτυπο της μη κανονικής χρήσης κεφαλαίων κατά τη σύγκριση λεκτικών σημάτων σημαίνει ότι η χρήση κεφαλαίων και πεζών γραμμάτων δεν επηρεάζει την αξιολόγηση της ομοιότητας των λεκτικών σημάτων. Ως εκ τούτου, τα λεκτικά σήματα που διαφέρουν μόνο ως προς τα πεζά και κεφάλαια γράμματα θεωρούνται πανομοιότυπα.
• Κατόπιν πρόσφατης νομολογίας σχετικά με την αξιολόγηση του εγγενούς βαθμού διακριτικού χαρακτήρα μεμονωμένων γραμμάτων στην ανάλυση κινδύνου σύγχυσης, ένα μεμονωμένο γράμμα θεωρείται πλέον ότι έχει, από μόνο του, αδύναμο διακριτικό χαρακτήρα όταν δεν είναι στυλιζαρισμένο ή είναι ελάχιστα στυλιζαρισμένο.
• Η πρόσφατη απόφαση του Γενικού Δικαστηρίου της 10/09/2025, T‐425/24, pasta ZARA Sublime (fig.) / ZARA κ.λπ., EU:T:2025:849, παρείχε περαιτέρω καθοδήγηση σχετικά με τα κριτήρια εφαρμογής της ένστασης περί «εύλογης αιτίας» (due cause) βάσει του Άρθρου 8 παράγραφος 5 του EUTMR, η οποία ενσωματώθηκε στις Κατευθυντήριες Γραμμές.
• Περιλήφθηκαν πιο εμπεριστατωμένες επεξηγήσεις και παραδείγματα από τη νομολογία σχετικά με την αξιολόγηση και τον ορισμό των υποκατηγοριών προϊόντων και υπηρεσιών στο πλαίσιο της ανάλυσης της ουσιαστικής χρήσης, κάτι που είναι σχετικό όταν το σήμα έχει καταχωριστεί για μια ευρεία κατηγορία προϊόντων ή υπηρεσιών.

Μέρος Δ: Ακύρωση

• Εισάγεται ένα νέο σημείο σχετικά με το απαράδεκτο αιτήσεων έκπτωσης λόγω μη χρήσης εξαιτίας κατάχρησης δικαιώματος ή διαδικασίας (abuse of law or process), με βάση τα κριτήρια και τις εξαιρετικές περιστάσεις που καθορίστηκαν από την απόφαση του Μεγάλου Τμήματος Προσφυγών της 11/02/2020, R 2445/2017‐G, Sandra Pabst.
• Αποτυπώνεται η νέα πρακτική σύμφωνα με την οποία ένα αίτημα για προγενέστερη ημερομηνία έκπτωσης δεν χρειάζεται να βασίζεται σε «έννομο συμφέρον» (καθώς ο EUTMR δεν το απαιτεί ρητά).

Μέρος Ε: Λειτουργίες του Μητρώου

· Μετά την απόφαση του Μεγάλου Τμήματος Προσφυγών της 18/09/2023, R 1508/2019‐G, Zara, προστέθηκε μια νέα ενότητα που καθορίζει τη νέα πρακτική για την εξέταση αιτήματος μετατροπής όπου, μετά την έκπτωση ενός ΣΕΕ/ΔΚ λόγω μη χρήσης, ο αιτών ισχυρίζεται ότι το ΣΕΕ/ΔΚ έχει χρησιμοποιηθεί ουσιαστικά σύμφωνα με το δίκαιο του σχετικού κράτους μέλους (Άρθρο 139 παράγραφος 2 στοιχείο α) του EUTMR).

Κοινή πρακτική για σήματα και σχέδια

Μέρος Α: Γενικοί κανόνες

• Οι επικοινωνίες που απευθύνονται στο Γραφείο στο πλαίσιο διαδικασιών ΣΥΕΕ μπορούν να υποβάλλονται μόνο με ηλεκτρονικά μέσα. Προστέθηκε μια διευκρίνιση που αναφέρει ότι οποιαδήποτε υποβολή μέσω ταχυδρομείου ή ταχυμεταφοράς, μετά την 01/07/2026, θα θεωρείται ότι δεν έχει παραληφθεί και ο αποστολέας θα ενημερώνεται σχετικά. Τα υποβληθέντα έγγραφα δεν θα επιστρέφονται στον αποστολέα και θα καταστρέφονται μετά από 30 ημέρες, εκτός εάν ο αποστολέας τα αναζητήσει με δικά του μέσα.
• Οι φορείς δεδομένων δεν γίνονται πλέον δεκτοί σε διαδικασίες ΣΥΕΕ, καθώς δεν γίνονται δεκτές οι υποβολές μέσω ταχυδρομείου.
• Απαλείφθηκε η παράγραφος που προέβλεπε ότι το Γραφείο θα χορηγούσε πρόσθετες ημέρες σε περίπτωση απόρριψης αιτήματος για δεύτερη ή επόμενη παράταση προθεσμίας. Επιπλέον, δεν θα απαιτούνται αποδεικτικά στοιχεία κατά την αίτηση για δεύτερη ή επόμενη παράταση προθεσμίας.
• Η συνέχιση της διαδικασίας επιτρέπεται πλέον και στις διαδικασίες ΣΥΕΕ. Αυτή η ενότητα αντικατοπτρίζει πλέον αυτή την αλλαγή και διευκρινίζει ποιες προθεσμίες εξαιρούνται, τόσο για τα ΣΕΕ όσο και για τα ΣΥΕΕ.
• Προστέθηκαν διευκρινίσεις για περιπτώσεις όπου υποβάλλεται αίτημα για συνέχιση της διαδικασίας μετά τη λήψη απόφασης.
• Νέες παράγραφοι στην Ενότητα 10 επεξηγούν τις βασικές έννοιες και τους κανόνες σχετικά με τα αποδεικτικά στοιχεία και το βάρος απόδειξης στις διαδικασίες ενώπιον του EUIPO.

Μέρος Ε: Λειτουργίες του Μητρώου

• Η αίτηση για την καταχώριση μεταβίβασης, στις διαδικασίες ΣΥΕΕ, μπορεί να υποβληθεί μόνο με ηλεκτρονικά μέσα.
• Εισήχθη η δυνατότητα καταχώρισης άδειας χρήσης (licence) περιορισμένης σε συγκεκριμένο εύρος προϊόντων στις διαδικασίες ΣΥΕΕ.

Ιστορικό

Η πρακτική του EUIPO για τα σήματα και τα σχέδια αποτυπώνεται σε μια σειρά από περιοδικά επικαιροποιούμενες Κατευθυντήριες Γραμμές, οι οποίες προορίζονται για πρακτική χρήση τόσο από το προσωπικό του Γραφείου που είναι αρμόδιο για τις διάφορες διαδικασίες όσο και από τους χρήστες των υπηρεσιών του Γραφείου. Αποτελούν το κύριο σημείο αναφοράς για τους χρήστες των συστημάτων ΣΕΕ και ΣΥΕΕ, καθώς και για τους επαγγελματίες συμβούλους που θέλουν να διασφαλίσουν ότι διαθέτουν τις πιο πρόσφατες πληροφορίες σχετικά με τις πρακτικές εξέτασής μας. Περιέχουν γενικές οδηγίες, που έχουν συνταχθεί για να αντικατοπτρίζουν την πρακτική του Γραφείου μας στα πιο συχνά σενάρια, οι οποίες πρέπει πάντα να προσαρμόζονται στις ιδιαιτερότητες της εκάστοτε υπόθεσης.