Αυθαίρετες κατασκευές σε κοινόχρηστους χώρους πολυκατοικίας

Οι αυθαίρετες κατασκευές σε κοινόχρηστους ή κοινόκτητους χώρους πολυκατοικίας δημιουργούν ιδιαίτερα προβλήματα. Δεν πρόκειται για απλές αποκλίσεις μέσα σε αποκλειστική ιδιοκτησία. Μπορεί να αφορούν δώμα, ακάλυπτο, πιλοτή, κλιμακοστάσιο, υπόγειο, κοινές εγκαταστάσεις, όψεις ή χώρους αποκλειστικής χρήσης που δεν ανήκουν κατά κυριότητα στον χρήστη. Γι’ αυτό η τακτοποίησή τους δεν μπορεί πάντοτε να γίνει σαν να αφορά μόνο έναν ιδιοκτήτη.

Το πρώτο πρακτικό ζήτημα είναι ο χαρακτηρισμός του χώρου. Πρέπει να ελεγχθεί η σύσταση οριζόντιας ιδιοκτησίας, ο κανονισμός, τα σχέδια της άδειας και η πραγματική κατάσταση. Ένας χώρος μπορεί να χρησιμοποιείται αποκλειστικά από έναν ιδιοκτήτη, αλλά να παραμένει κοινόχρηστος ή κοινόκτητος. Άλλο είναι η κυριότητα, άλλο η αποκλειστική χρήση και άλλο η απλή ανοχή των λοιπών συνιδιοκτητών.

Ιδιαίτερη σημασία έχει η συναίνεση. Αν η αυθαίρετη κατασκευή βρίσκεται σε κοινό χώρο ή επηρεάζει κοινόκτητο στοιχείο, μπορεί να απαιτείται συμμετοχή ή συναίνεση των λοιπών συνιδιοκτητών. Η μονομερής τακτοποίηση μπορεί να αποδειχθεί προβληματική, ιδίως σε μεταβίβαση, διαφωνία ή μελλοντική άδεια.

Στην πράξη, συχνές περιπτώσεις είναι κλεισμένες πιλοτές, αποθήκες σε κοινόχρηστους χώρους, επεκτάσεις σε ακάλυπτο, κατασκευές σε δώμα, κλείσιμο διαδρόμων ή αλλαγές σε όψεις. Οι κατασκευές αυτές μπορεί να έχουν παγιωθεί επί χρόνια, αλλά αυτό δεν σημαίνει ότι είναι ιδιοκτησιακά και πολεοδομικά καθαρές.

Η ασφαλής πρακτική είναι κάθε αυθαιρεσία σε πολυκατοικία να ελέγχεται ταυτόχρονα πολεοδομικά και ιδιοκτησιακά. Πρέπει να απαντηθεί ποιος χώρος επηρεάζεται, ποιος έχει δικαίωμα υποβολής, αν απαιτείται συναίνεση, αν η κατασκευή μπορεί να υπαχθεί και πώς θα αποτυπωθεί στην ηλεκτρονική ταυτότητα κτιρίου. Σε κοινόχρηστους χώρους, η τακτοποίηση χωρίς έλεγχο συνιδιοκτησίας δημιουργεί περισσότερους κινδύνους από όσους λύνει.