ΔΕΕ: Προσβολή προσωπικότητας λόγω μετάδοσης τηλεοπτικής σειράς σε διάφορα κράτη μέλη και στο διαδίκτυο (C-232/25)

Το Δικαστήριο της Ευρωπαϊκής Ένωσης δημοσίευσε την απόφασή του στην υπόθεση Idziski, όπου αποσαφηνίζει τους κανόνες διεθνούς δικαιοδοσίας σε περίπτωση προσβολής του δικαιώματος στην προσωπικότητα λόγω της μετάδοσης τηλεοπτικής σειράς σε διάφορα κράτη μέλη και στο διαδίκτυο (ΔΕΕ C-232/25).

Ιστορικό υπόθεσης

Ένα πρώην μέλος πολωνικής μυστικής στρατιωτικής οργάνωσης, η οποία δραστηριοποιούνταν κατά τη διάρκεια του Δευτέρου Παγκοσμίου Πολέμου, καθώς και μια ένωση πρώην μαχητών της οργάνωσης αυτής, άσκησαν αγωγή ενώπιον των πολωνικών δικαστηρίων κατά των Γερμανών συμπαραγωγών τηλεοπτικής σειράς που μεταδόθηκε σε διάφορα κράτη μέλη και είναι διαθέσιμη στο διαδίκτυο.

Εκτιμώντας ότι ορισμένες σκηνές της σειράς προσβάλλουν το δικαίωμά τους στην προσωπικότητα, καθόσον παρουσιάζουν τους στρατιώτες της οργάνωσης ως αντισημίτες και συνεργούς στο Ολοκαύτωμα, ζητούν, μεταξύ άλλων, τη δημοσίευση δήλωσης συγγνώμης στους τηλεοπτικούς σταθμούς και ιστοτόπους, καθώς και χρηματική ικανοποίηση για την ηθική βλάβη που ο πρώην στρατιώτης θεωρεί ότι υπέστη.

Στο πλαίσιο αυτό, το Ανώτατο Δικαστήριο της Πολωνίας ζήτησε από το Δικαστήριο της ΕΕ να διευκρινίσει αν τα πολωνικά δικαστήρια έχουν διεθνή δικαιοδοσία να εκδικάσουν αγωγή αποζημίωσης για το σύνολο της ζημίας που προκλήθηκε λόγω της μετάδοσης της σειράς σε διάφορα κράτη μέλη, τόσο στην τηλεόραση όσο και στο διαδίκτυο.

Η κρίση του ΔΕΕ

Το Δικαστήριο απαντά ότι φυσικό ή νομικό πρόσωπο το οποίο θεωρεί ότι θίγεται από περιεχόμενο που μεταδόθηκε στην τηλεόραση δεν μπορεί να προσφύγει ενώπιον των δικαστηρίων του κράτους μέλους στο οποίο βρίσκεται το κέντρο των συμφερόντων του για να ζητήσει αποζημίωση για το σύνολο της προβαλλόμενης ζημίας. Μπορεί να προσφύγει ενώπιον των δικαστηρίων κάθε κράτους μέλους όπου μεταδόθηκε το πρόγραμμα και όπου εκτιμά ότι προσβλήθηκε η υπόληψή του. Ωστόσο, η δικαιοδοσία των εν λόγω δικαστηρίων περιορίζεται στην αποκατάσταση μόνον της ζημίας που προκλήθηκε εντός του εκάστοτε κράτους μέλους.

Η αποκατάσταση του συνόλου της ζημίας μπορεί, αντιθέτως, να ζητηθεί ενώπιον των δικαστηρίων του κράτους μέλους της κατοικίας του εναγομένου ή ενώπιον των δικαστηρίων του κράτους μέλους στο οποίο είναι εγκατεστημένοι οι παραγωγοί της σειράς.

Όσον αφορά οπτικοακουστικό περιεχόμενο που μεταδίδεται στο διαδίκτυο, το Δικαστήριο υπενθυμίζει ότι τα δικαστήρια του κράτους μέλους στο οποίο βρίσκεται το κέντρο των συμφερόντων του φερόμενου ως ζημιωθέντος φυσικού ή νομικού προσώπου μπορούν να εκδικάσουν αγωγή με αίτημα την αποκατάσταση του συνόλου της προβαλλόμενης ζημίας, μόνον εφόσον από το σχετικό περιεχόμενο καθίσταται δυνατό να προσδιοριστεί, άμεσα ή έμμεσα, η ταυτότητα του εν λόγω προσώπου ατομικώς.

Το κριτήριο αυτό, όμως, δεν φαίνεται να πληρούται στην περίπτωση του συγκεκριμένου πρώην στρατιώτη της πολωνικής οργάνωσης, καθώς από την τηλεοπτική σειρά δεν καθίσταται δυνατό να προσδιοριστεί ατομικώς η ταυτότητά του, έστω και με έμμεσο τρόπο. Το γεγονός ότι ο πρώην στρατιώτης ανήκε στο συγκεκριμένο κλιμάκιο δεν αρκεί για τον σκοπό αυτό.

Δεν ισχύει το ίδιο όσον αφορά την ένωση της οποίας κύρια αποστολή είναι η προάσπιση της αξιοπρέπειας και της μνήμης του στρατιωτικού αυτού κλιμακίου και των μελών του. Κατά το Δικαστήριο, η εν λόγω ένωση μπορεί να προσφύγει ενώπιον των δικαστηρίων του κράτους μέλους στο οποίο βρίσκεται το κέντρο των συμφερόντων της, προκειμένου να ζητήσει την αποκατάσταση του συνόλου της προβαλλόμενης ζημίας, δεδομένου ότι το οπτικοακουστικό περιεχόμενο που μεταδίδεται στο διαδίκτυο αναφέρεται ειδικά στο κλιμάκιο αυτό, το οποίο και προσδιορίζει άμεσα.

Επιπλέον, το Δικαστήριο διευκρινίζει ότι τα δικαστήρια κράτους μέλους τα οποία έχουν διεθνή δικαιοδοσία να αποφανθούν μόνον επί της ζημίας που επήλθε στο έδαφός τους μπορούν να εκδικάσουν αγωγές με αίτημα τόσο τη χρηματική ικανοποίηση για την ηθική βλάβη όσο και την παύση ή την πρόληψη της προσβολής του δικαιώματος στην προσωπικότητα, εφόσον οι αγωγές αυτές αφορούν αποκλειστικά τη ζημία που προκλήθηκε εντός του εν λόγω κράτους μέλους. Αντιθέτως, τα ανωτέρω δικαστήρια δεν έχουν διεθνή δικαιοδοσία να διατάξουν τη διόρθωση των στοιχείων της τηλεοπτικής σειράς τα οποία αναρτήθηκαν στο διαδίκτυο.

Το πλήρες κείμενο της απόφασης είναι διαθέσιμο στο curia.europa.eu.