Ιταλία: Πρόστιμο σε διαχειριστή gossip καναλιού για τη δημοσιοποίηση ηχητικών μηνυμάτων

Πρόστιμο ύψους 4.950 ευρώ επέβαλε η ιταλική αρχή προστασίας δεδομένων Garante στον πρώην φωτογράφο και νυν τηλεοπτική προσωπικότητα Fabrizio Corona για τη δημοσιοποίηση ηχητικού αρχείου και αποσπασμάτων ιδιωτικής συνομιλίας του ηθοποιού Raoul Bova με τρίτο πρόσωπο.

Ο Raoul Bova είναι γνωστός Ιταλός ηθοποιός, με μακρά παρουσία στον κινηματογράφο και την τηλεόραση και πρωταγωνιστικούς ρόλους σε ιδιαίτερα δημοφιλείς τηλεοπτικές παραγωγές, ο δε Fabrizio Corona είναι πρώην φωτογραφικός πράκτορας, ευρύτερα γνωστός στην Ιταλία από τη δραστηριότητά του γύρω από τους paparazzi και τη δημοσιοποίηση υποθέσεων της ιδιωτικής ζωής διασήμων. Τα τελευταία χρόνια δραστηριοποιείται στο διαδίκτυο ως δημιουργός του «Falsissimo», ενός καναλιού του YouTube, το οποίο ασχολείται με αποκαλύψεις και σχολιασμό γύρω από πρόσωπα της ιταλικής επικαιρότητας και showbiz.

Η υπόθεση ξεκίνησε μετά από καταγγελία του Bova, ο οποίος υποστήριξε ότι αρχείο ήχου προερχόμενο από ιδιωτική συνομιλία του μέσω chat δημοσιεύθηκε χωρίς τη συγκατάθεσή του σε βίντεο του «Falsissimo» και στη συνέχεια διαδόθηκε ευρέως μέσω κοινωνικών δικτύων και μηχανών αναζήτησης.

Τα όρια του δημοσιογραφικού ενδιαφέροντος

Κατά την Garante, το γεγονός ότι ο Bova είναι ηθοποιός και πρόσωπο ευρείας δημοσιότητας δεν αρκεί για να δικαιολογήσει κάθε συλλογή και δημοσιοποίηση δεδομένων που τον αφορούν.

Η ιταλική αρχή εξέτασε τη νομιμότητα της δημοσιοποίησης υπό το πρίσμα της αρχής της αναγκαιότητας της πληροφόρησης σε σχέση με γεγονότα δημοσίου ενδιαφέροντος. Όπως επισήμανε, η ιδιωτική σφαίρα ακόμη και γνωστών προσώπων πρέπει να γίνεται σεβαστή, όταν οι δημοσιοποιούμενες πληροφορίες δεν συνδέονται με τον δημόσιο ρόλο ή τη δημόσια ζωή τους.

Στη συγκεκριμένη περίπτωση, τόσο το ηχητικό αρχείο όσο και αποσπάσματα των συνομιλιών αφορούσαν την ιδιαίτερα προσωπική και συναισθηματική σφαίρα του ηθοποιού, χωρίς να συνδέονται με γεγονότα δημοσίου ενδιαφέροντος ή να εισφέρουν ουσιωδώς στον δημόσιο διάλογο για ζήτημα γενικότερου ενδιαφέροντος.

Η Garante δέχθηκε μάλιστα ότι η επίμαχη δημοσιοποίηση δεν είχε πληροφοριακή αξία σε σχέση με τη δημόσια ιδιότητα του Bova, αλλά, λαμβανομένων υπόψη και των σχολίων που τη συνόδευαν, ήταν ικανή και πρόσφορη να τον καταστήσει αντικείμενο χλευασμού για συγκεκριμένες πτυχές της ιδιωτικής του ζωής.

Παράνομη επεξεργασία ακόμη και στο πλαίσιο του gossip

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει η επισήμανση ότι ακόμη και ένα προϊόν ενημέρωσης «ελαφρού» χαρακτήρα ή αμιγώς ψυχαγωγικού περιεχομένου δεν δικαιολογεί την υπέρμετρη θυσία της ιδιωτικής ζωής ενός δημοσίου προσώπου.

Η ιταλική αρχή αναγνώρισε ότι η δραστηριότητα του Corona εντάσσεται καταρχήν στην ελευθερία πληροφόρησης και έκφρασης, ωστόσο, η συγκεκριμένη επεξεργασία ήταν υπερβολική και συνιστούσε αδικαιολόγητη επέμβαση στην ιδιωτική ζωή του καταγγέλλοντος.

Με το σκεπτικό αυτό, η Garante διαπίστωσε την παραβίαση των αρχών της νομιμότητας, αντικειμενικότητας και ελαχιστοποίησης του άρθρου 5 παρ. 1 α ́ και γ ́ ΓΚΠΔ, καθώς και των ιταλικών διατάξεων και δεοντολογικών κανόνων που διέπουν την επεξεργασία δεδομένων για δημοσιογραφικούς σκοπούς και συναφείς μορφές ελεύθερης έκφρασης.

Άλλη κρίση για τις δημόσιες δηλώσεις

Σε αντίθεση με την ως άνω κρίση της, η Garante απέρριψε την καταγγελία ως προς μεταγενέστερο επεισόδιο του «Falsissimo», στο οποίο ο Corona σχολίαζε δηλώσεις που είχε κάνει ο ίδιος ο Bova κατά τη συμμετοχή του σε τηλεοπτική εκπομπή.

Στην περίπτωση αυτή, η εποπτική αρχή έκρινε ότι επρόκειτο για άσκηση της ελευθερίας της έκφρασης, καθώς οι απόψεις και αξιολογήσεις αφορούσαν δηλώσεις που ο ίδιος ο καταγγέλλων είχε πραγματοποιήσει σε δημόσιο τηλεοπτικό περιβάλλον, γεγονός που περιόριζε τις εύλογες προσδοκίες του για προστασία της ιδιωτικότητάς του.

Πρόστιμο 4.950 ευρώ

Για τον καθορισμό του προστίμου η Garante συνεκτίμησε, μεταξύ άλλων, την ιδιαίτερα προσωπική φύση των δεδομένων, τη μεγάλη διάδοση που μπορεί να αποκτήσει το περιεχόμενο στο διαδίκτυο, τον χλευαστικό τρόπο παρουσίασής του και τη συνέχιση της επεξεργασίας ακόμη και μετά την προηγούμενη προειδοποίηση που η ιταλική αρχή απηύθυνε.

Ως επιβαρυντικό στοιχείο αξιολογήθηκε επίσης ο εκ προθέσεως χαρακτήρας της συμπεριφοράς και η επιδίωξη τροφοδότησης του gossip μέσω της προβολής λεπτομερειών της ιδιωτικής ζωής, καθώς και το ενδεχόμενο οικονομικού οφέλους από την αξιοποίηση του περιεχομένου.

Ως ελαφρυντικοί παράγοντες για τον υπολογισμό του προστίμου εκτιμήθηκαν η τελική αφαίρεση του επίμαχου περιεχομένου, η σύνδεση της καταγγελλόμενης δραστηριότητας με την ελευθερία πληροφόρησης, αλλά και τα εξαιρετικά περιορισμένα εισοδήματα του καταγγελλόμενου, όπως αυτά ετέθησαν υπόψιν της αρχής. Με βάση τα στοιχεία αυτά, η Garante καθόρισε το πρόστιμο στο ύψος των 4.950 ευρώ και διέταξε τη δημοσίευση της απόφασης ως πρόσθετη κύρωση.