Κομισιόν: Επιβολή προσωρινών μέτρων στη Meta για τη διατήρηση της ελεύθερης πρόσβασης στο WhatsApp για τους ανταγωνιστικούς βοηθούς ΤΝ

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή διέταξε τη Meta να αποκαταστήσει την ελεύθερη πρόσβαση στο WhatsApp για τους ανταγωνιστικούς βοηθούς Τεχνητής Νοημοσύνης γενικού σκοπού και να τη διατηρήσει έως ότου περατωθεί η αντιμονοπωλιακή έρευνα της Επιτροπής.

Με τον τρόπο αυτό, θα προληφθεί η πρόκληση σοβαρής και ανεπανόρθωτης υπονόμευσης του ανταγωνισμού σε αυτή την αναπτυσσόμενη αγορά από τη συμπεριφορά της Meta, η οποία εκ πρώτης όψεως φαίνεται να παραβιάζει τους κανόνες ανταγωνισμού της ΕΕ.

Τον Δεκέμβριο του 2025 η Επιτροπή κίνησε αντιμονοπωλιακή έρευνα σχετικά με τη νέα πολιτική της Meta που έγκειται στον αποκλεισμό της πρόσβασης παρόχων ΤΝ, πλην της Meta AI, στο WhatsApp. Τον Φεβρουάριο του 2026 η Επιτροπή εξέδωσε κοινοποίηση αιτιάσεων στην οποία κατέληγε στο προκαταρκτικό συμπέρασμα ότι ενδέχεται να απαιτηθούν προσωρινά μέτρα προκειμένου η αλλαγή πολιτικής της Meta να μην προκαλέσει σοβαρές και ανεπανόρθωτες επιζήμιες επιπτώσεις στην αγορά. Τον Απρίλιο του 2026 η Επιτροπή εξέδωσε συμπληρωματική κοινοποίηση αιτιάσεων στην οποία εξέθετε την πρόθεσή της να διατάξει τη Meta να επαναφέρει την πρόσβαση βοηθών ΤΝ τρίτων στο WhatsApp.

Η απόφαση επιβολής προσωρινών μέτρων

Η χθεσινή απόφαση της Επιτροπής καταλήγει στο συμπέρασμα ότι απαιτούνται προσωρινά μέτρα για να προληφθεί η πρόκληση σοβαρής και ανεπανόρθωτης υπονόμευσης του ανταγωνισμού στην αναπτυσσόμενη αγορά βοηθών ΤΝ γενικού σκοπού.

Το συμπέρασμα αυτό βασίζεται στις ακόλουθες διαπιστώσεις:

• Εκ πρώτης όψεως, με το WhatsApp, η Meta κατέχει δεσπόζουσα θέση στην αγορά καταναλωτικών εφαρμογών επικοινωνίας σε ολόκληρο τον ΕΟΧ τουλάχιστον από τον Ιανουάριο του 2023.
• Επίσης εκ πρώτης όψεως, η Meta καταχράζεται αυτή τη δεσπόζουσα θέση μην επιτρέποντας σε βοηθούς ΤΝ γενικού σκοπού ανταγωνιστών της να χρησιμοποιούν τη διεπαφή προγραμματισμού εφαρμογών WhatsApp για επιχειρήσεις (στο εξής: υπηρεσία WhatsApp Business API). Στις 15 Οκτωβρίου 2025 η Meta θέσπισε νέα πολιτική, με την οποία απαγορεύει σε βοηθούς ΤΝ γενικού σκοπού τρίτων να χρησιμοποιούν την υπηρεσία WhatsApp Business API. Ως εκ τούτου, ο μόνος βοηθός ΤΝ που ήταν έκτοτε προσβάσιμος στο WhatsApp είναι αυτός της Meta, δηλαδή το Meta AI. Η Επιτροπή κατέληξε στο συμπέρασμα ότι, εκ πρώτης όψεως, αυτό συνιστούσε άρνηση παροχής πρόσβασης σε υποδομή που είχε αναπτυχθεί για τρίτους και ήταν προηγουμένως ανοικτή σε τρίτους. Η Meta αναθεώρησε την πολιτική της και, στις 4 Μαρτίου 2026, αποδέχθηκε εκ νέου βοηθούς ΤΝ γενικού σκοπού τρίτων στο WhatsApp, αλλά με τη χρέωση τέλους το οποίο, εκ πρώτης όψεως, ισοδυναμεί στην πράξη με την προηγούμενη απαγόρευση πρόσβασης.
• Υπάρχει επείγουσα ανάγκη να αποφευχθεί ο κίνδυνος σοβαρών επιζήμιων επιπτώσεων στην ανταγωνιστική δομή της αναπτυσσόμενης αγοράς βοηθών ΤΝ γενικού σκοπού. Η αλλαγή πολιτικής της Meta ενέχει τον κίνδυνο να υπονομεύσει τον ανταγωνισμό σε μια κρίσιμη χρονική στιγμή για την ανάπτυξη της εν λόγω αγοράς, κατά την οποία μικρότεροι παίκτες και νεοεισερχόμενες επιχειρήσεις μπορούν να αντισταθούν σε μεγάλους κατεστημένους φορείς.

Με τη χθεσινή της απόφαση, η Επιτροπή διατάσσει τη Meta να επαναφέρει την πρόσβαση βοηθών ΤΝ γενικού σκοπού τρίτων στην υπηρεσία WhatsApp Business API υπό τους ίδιους όρους και τις ίδιες προϋποθέσεις που ίσχυαν πριν από τις 15 Οκτωβρίου 2025, όταν η εν λόγω πρόσβαση παρεχόταν χωρίς χρέωση σε όλους τους εν λόγω βοηθούς ΤΝ. Η Meta πρέπει να διατηρήσει την πρόσβαση υπό τους εν λόγω όρους και τις εν λόγω προϋποθέσεις έως ότου η Επιτροπή εκδώσει τελική απόφαση σχετικά με αυτή την υπόθεση. Έτσι μόνο θα διασφαλιστεί η αποτελεσματικότητα των εξουσιών επιβολής της νομοθεσίας περί ανταγωνισμού της Επιτροπής και κάθε τελικής απόφασης της Επιτροπής σχετικά με τη νομιμότητα της συμπεριφοράς της Meta. Η Meta πρέπει να συμμορφωθεί με τα μέτρα αυτά εντός 5 εργάσιμων ημερών.

Η έρευνα επί της ουσίας όλων των πτυχών της υπόθεσης βρίσκεται ακόμη σε εξέλιξη.

Ιστορικό

Η Meta, με έδρα στις ΗΠΑ, είναι πολυεθνική εταιρεία τεχνολογίας. Τα εμβληματικά προϊόντα της είναι τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, όπως το Facebook και το Instagram, και οι καταναλωτικές εφαρμογές επικοινωνίας, όπως το WhatsApp και το Messenger. Παρέχει επίσης επιγραμμικές υπηρεσίες διαφήμισης και προϊόντα εικονικής και επαυξημένης πραγματικότητας. Η Meta είναι ο πάροχος του βοηθού ΤΝ γενικού σκοπού Meta AI.

Η υπηρεσία WhatsApp Business API είναι η διεπαφή μέσω της οποίας οι επιχειρήσεις συνδέουν τα συστήματά τους με το WhatsApp. Εάν μια επιχείρηση επιθυμεί να χρησιμοποιήσει το WhatsApp για να αλληλεπιδρά με πελάτες, υπόκειται στους Όρους Χρήσης του WhatsApp για Επιχειρήσεις και στους Όρους Επιχειρηματικών Λύσεων του WhatsApp. Πριν από τις 15 Οκτωβρίου 2025, οι Όροι αυτοί δεν προέβλεπαν κανέναν περιορισμό για τους βοηθούς ΤΝ γενικού σκοπού τρίτων.

Το άρθρο 102 της ΣΛΕΕ και το άρθρο 54 της συμφωνίας για τον ΕΟΧ απαγορεύουν την κατάχρηση δεσπόζουσας θέσης η οποία μπορεί να επηρεάσει το εμπόριο και να εμποδίσει ή να περιορίσει τον ανταγωνισμό εντός της ενιαίας αγοράς. Η εφαρμογή του άρθρου 102 της ΣΛΕΕ ορίζεται στον κανονισμό 1/2003.

Σύμφωνα με το άρθρο 8 παράγραφος 1 του κανονισμού 1/2003, επιτρέπεται η επιβολή προσωρινών μέτρων, εάν, εκ πρώτης όψεως, διαπιστωθεί παράβαση των κανόνων του δικαίου περί ανταγωνισμού, καθώς και εάν συντρέχει κατεπείγουσα ανάγκη λήψης προστατευτικών μέτρων λόγω κινδύνου σοβαρής και ανεπανόρθωτης βλάβης του ανταγωνισμού. Πρόκειται για τη δεύτερη απόφαση με την οποία επιβάλλονται προσωρινά μέτρα βάσει του κανονισμού 1/2003, μετά την απόφαση για τη λήψη προσωρινών μέτρων σε σχέση με την Broadcom το 2009.

Η Επιτροπή μπορεί να επιβάλει πρόστιμα σε μια εταιρεία όταν, εκ προθέσεως ή εξ αμελείας, αυτή παραβιάζει την απόφαση με την οποία διατάσσεται η λήψη προσωρινών μέτρων. Το πρόστιμο δεν υπερβαίνει το 10 % του συνολικού κύκλου εργασιών κατά το οικονομικό έτος που προηγείται της παράβασης. Επιπλέον, για να εξαναγκάσει τη συμμόρφωση με την απόφαση με την οποία διατάσσεται η λήψη προσωρινών μέτρων, η Επιτροπή μπορεί να επιβάλει ημερήσιες χρηματικές ποινές που δεν υπερβαίνουν το 5 % του μέσου ημερήσιου κύκλου εργασιών κατά το οικονομικό έτος που προηγείται της παράβασης.

Δεν υπάρχει νόμιμη προθεσμία για την περάτωση μιας αντιμονοπωλιακής έρευνας, καθώς η διάρκειά της εξαρτάται από διάφορους παράγοντες, όπως η πολυπλοκότητα της υπόθεσης, ο βαθμός συνεργασίας των εμπλεκόμενων εταιρειών με την Επιτροπή και η άσκηση των δικαιωμάτων υπεράσπισης των μερών.