Google και Digital Markets Act: Κατευθυντήριες γραμμές από την Κομισιόν για τη διαλειτουργικότητα της ΤΝ στο Android και την κοινή χρήση δεδομένων του Google Search

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή εξέδωσε δύο δέσμες δεσμευτικών μέτρων εξειδίκευσης προς την Google βάσει της Πράξης για τις Ψηφιακές Αγορές (Digital Markets Act).

Στόχος των πρώτων μέτρων εξειδίκευσης είναι να διασφαλιστεί ότι οι υπηρεσίες Τεχνητής Νοημοσύνης (ΤΝ) τρίτων μπορούν να ανταγωνιστούν τις αντίστοιχες υπηρεσίες της ίδιας της Google, όπως το Gemini, έχοντας ισότιμη πρόσβαση σε λειτουργίες των συσκευών Android της Google.

Στόχος των δεύτερων μέτρων εξειδίκευσης είναι η αποκατάσταση της ισορροπίας των όρων ανταγωνισμού, παρέχοντας σε τρίτες μηχανές αναζήτησης πρόσβαση σε δεδομένα αναζήτησης που μόνο το Google Search μπορεί να συλλέξει σε μεγάλη κλίμακα.

Διαλειτουργικότητα με το Google Android

Επί του παρόντος, στις συσκευές Android, οι βοηθοί ΤΝ των ανταγωνιστών έχουν περιορισμένη μόνο πρόσβαση σε βασικές λειτουργίες του λειτουργικού συστήματος Google Android. Χωρίς αυτή την πρόσβαση, οι εναλλακτικοί βοηθοί ΤΝ δεν ανταγωνίζονται επί ίσοις όροις τις υπηρεσίες ΤΝ της ίδιας της Google, οι οποίες έχουν πλήρη πρόσβαση. Συνεπώς, οι βοηθοί ΤΝ τρίτων περιορίζονται στον τρόπο με τον οποίο μπορούν να προσφέρουν τις καινοτόμες υπηρεσίες τους, καθιστώντας τους λιγότερο ελκυστικούς για το 60% των χρηστών στην ΕΕ που διαθέτουν συσκευή Android.

Με την απόφαση αυτή της Κομισιόν, θα διασφαλιστείότι οι χρήστες θα μπορούν να ενεργοποιούν τον βοηθό ΤΝ της προτίμησής τους μέσω φωνητικών εντολών, παρόμοια με την εντολή «Hey Google». Οι χρήστες θα μπορούν να χρησιμοποιούν βοηθούς ΤΝ τρίτων για να εκτελούν ενέργειες σε εφαρμογές εκ μέρους τους. Για παράδειγμα, θα μπορούν να αναθέτουν εργασίες όπως η κράτηση ταξί, να λαμβάνουν προτάσεις για σχετικές απαντήσεις σε εφαρμογές συνομιλίας ή να ρωτούν τον βοηθό ΤΝ για μια τοποθεσία που επισκέφθηκαν πρόσφατα. Είναι σημαντικό ότι τα μέτρα ενσωματώνουν ισχυρές δικλίδες ασφαλείας προκειμένου να διασφαλιστεί η προστασία της ιδιωτικής ζωής των χρηστών, της ακεραιότητας των συσκευών και της ασφάλειας.

Δεδομένα αναζήτησης της Google

Η δεύτερη δέσμη μέτρων προσδιορίζει τον τρόπο με τον οποίο η Google πρέπει να μοιράζεται τα δεδομένα αναζήτησης με άλλες μηχανές αναζήτησης. Η κοινή χρήση δεδομένων είναι κρίσιμης σημασίας για την ανάπτυξη και τη βελτιστοποίηση των μηχανών αναζήτησης τρίτων. Βοηθά στη δημιουργία πιο ισότιμων όρων ανταγωνισμού με το Google Search και προωθεί καινοτόμες υπηρεσίες αναζήτησης, συμπεριλαμβανομένων εναλλακτικών λύσεων που εστιάζουν στην προστασία της ιδιωτικής ζωής.

Η απόφαση της Κομισιόν παρέχει καθοδήγηση σχετικά με διάφορες βασικές πτυχές που καθιστούσαν μέχρι στιγμής την προσφορά κοινής χρήσης δεδομένων της Google αναποτελεσματική. Για παράδειγμα, διευκρινίζει ότι τα chatbot ΤΝ που προσφέρουν λειτουργίες αναζήτησης είναι επιλέξιμα να λαμβάνουν τα κοινοποιούμενα δεδομένα και ότι, υπό την προϋπόθεση της ανωνυμοποίησης, η Google θα πρέπει να μοιράζεται τα ίδια δεδομένα που συλλέγει για τη βελτιστοποίηση των δικών της υπηρεσιών αναζήτησης.

Η απόφαση διασφαλίζει την ανωνυμοποίηση των δεδομένων αναζήτησης. Καθορίζει μια πολυεπίπεδη μέθοδο για την ανωνυμοποίηση των κοινοποιούμενων δεδομένων, η οποία αναπτύχθηκε σε στενή συνεργασία με εσωτερικούς και εξωτερικούς εμπειρογνώμονες σε θέματα ιδιωτικότητας και σε συμφωνία με το σχέδιο Κοινών Κατευθυντήριων Γραμμών για τη διάδραση μεταξύ της DMA και του GDPR από την Επιτροπή και το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο Προστασίας Δεδομένων. Η απόφαση επιτρέπει επιπλέον στην Google να αξιολογεί, πριν από την κοινή χρήση οποιουδήποτε δεδομένου, εάν η κοινή χρήση αυτών των δεδομένων με έναν συγκεκριμένο τρίτο ενέχει σοβαρούς κινδύνους για την κυβερνοασφάλεια και την προστασία των δεδομένων. Ανάλογα με τις μελλοντικές εξελίξεις της αγοράς, και βάσει ανεξάρτητης αξιολόγησης από τρίτους, η Επιτροπή ενδέχεται να τροποποιήσει τη σημερινή απόφαση, ιδίως όσον αφορά τα σχετικά μέτρα ανωνυμοποίησης.

Τέλος, τα μέτρα ορίζουν μια δίκαιη φόρμουλα για τον υπολογισμό της τιμής των κοινοποιούμενων δεδομένων, καθώς και μια διαφανή διαδικασία για την πρόσβαση σε αυτά.

Στόχος αυτών των μέτρων είναι να επιτρέψουν στις εταιρείες να προσφέρουν στους Ευρωπαίους χρήστες ένα ευρύτερο και πλουσιότερο σε δυνατότητες φάσμα επιλογών, τόσο όσον αφορά τις υπηρεσίες ΤΝ στο Android όσο και τις υπηρεσίες αναζήτησης.

Επόμενα βήματα

Οι αποφάσεις εξειδίκευσης είναι νομικά δεσμευτικές. Η Google υποχρεούται να εφαρμόσει τα καθορισμένα μέτρα υπό τις προϋποθέσεις και τα χρονοδιαγράμματα που περιλαμβάνονται στις αποφάσεις.

• Ιανουάριος 2027: Η Google πρέπει να ξεκινήσει να μοιράζεται δεδομένα αναζήτησης με επιλέξιμους παρόχους μηχανών αναζήτησης.
• Ιούλιος 2027: Οι χρήστες θα αρχίσουν να επωφελούνται από τις αλλαγές στο Android.

Οι αποφάσεις αυτές σέβονται πλήρως τα δικαιώματα υπεράσπισης της Google και υπόκεινται σε ανεξάρτητο δικαστικό έλεγχο.

Ιστορικό

Η DMA στοχεύει στη διασφάλιση διεκδικήσιμων και δίκαιων αγορών στον ψηφιακό τομέα. Ρυθμίζει τους «ρυθμιστές της πρόσβασης» (gatekeepers), οι οποίοι είναι μεγάλες ψηφιακές πλατφόρμες που αποτελούν σημαντική πύλη μεταξύ επιχειρηματικών χρηστών και καταναλωτών, και των οποίων η θέση μπορεί να τους δώσει τη δύναμη να δημιουργήσουν σημείο συμφόρησης (bottleneck) στην ψηφιακή οικονομία, και θεσπίζει κανόνες για να αποτρέψει την αθέμιτη στρέβλωση των αγορών υπέρ τους. Στοχεύει επίσης στην αποκατάσταση των ισότιμων όρων ανταγωνισμού σε μακροχρόνια παγιωμένες αγορές, όπως οι μηχανές αναζήτησης.

Στις 6 Σεπτεμβρίου 2023, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή χαρακτήρισε τα Google Search, Google Play, Google Maps, YouTube, το λειτουργικό σύστημα Google Android, το Google Chrome, το Google Shopping και τις υπηρεσίες διαδικτυακής της διαφήμισης ως βασικές υπηρεσίες πλατφόρμας. Η Google υποχρεούται να συμμορφώνεται πλήρως με όλες τις ισχύουσες υποχρεώσεις της DMA όσον αφορά τις καθορισμένες υπηρεσίες της από τις 7 Μαρτίου 2024.

Αυτό περιλαμβάνει υποχρεώσεις παροχής αποτελεσματικής διαλειτουργικότητας με λειτουργίες του Google Android (σύμφωνα με το άρθρο 6 παράγραφος 7 της DMA) και παροχής πρόσβασης σε τρίτους παρόχους σε ανωνυμοποιημένα δεδομένα αναζήτησης (σύμφωνα με το άρθρο 6 παράγραφος 11 της DMA).

Τα μέτρα που εγκρίνονται κατόπιν διαδικασιών εξειδίκευσης αποσαφηνίζουν τον τρόπο με τον οποίο πρέπει να εφαρμόζεται μια υποχρέωση της DMA για τη διασφάλιση της συμμόρφωσης. Οι διαδικασίες εξειδίκευσης διαφέρουν από τις έρευνες μη συμμόρφωσης και δεν αποσκοπούν στην αξιολόγηση της συμμόρφωσης του ρυθμιστή της πρόσβασης με την DMA. Ως εκ τούτου, δεν προβλέπουν την επιβολή προστίμων.

Η Επιτροπή κίνησε δύο τέτοιες διαδικασίες εξειδίκευσης σχετικά με την κοινή χρήση δεδομένων του Google Search και τη διαλειτουργικότητα με το λειτουργικό σύστημα Google Android για υπηρεσίες ΤΝ στις 27 Ιανουαρίου 2026. Η Επιτροπή κοινοποίησε τα προκαταρκτικά της πορίσματα στην Google και δημοσίευσε τα προτεινόμενα μέτρα, καλώντας τους τρίτους να υποβάλουν τα σχόλιά τους, στις 16 Απριλίου 2026 και στις 27 Απριλίου 2026, αντίστοιχα.