Πότε μπορούν οι εκπαιδευτικοί να ζητήσουν πρόσβαση στις φωτογραφίες των κινητών μαθητών;

Μπορεί ένας εκπαιδευτικός να ζητήσει να δει φωτογραφίες ή βίντεο που βρίσκονται στο κινητό ενός μαθητή; Σύμφωνα με την Επίτροπο Προστασίας Δεδομένων της Βόρειας Ρηνανίας-Βεστφαλίας, η απάντηση δεν μπορεί να δοθεί με ένα απλό «ναι» ή «όχι». Στην ετήσια έκθεσή της για το 2025, η γερμανική αρχή διευκρινίζει πότε ο ΓΚΠΔ επιτρέπει την πρόσβαση των σχολικών αρχών σε τέτοιο υλικό και πότε αυτή προσκρούει στην προστασία της ιδιωτικής ζωής των μαθητών.

Όπως επισημαίνεται, η χρήση κινητών τηλεφώνων και μέσων κοινωνικής δικτύωσης αποτελεί πλέον αναπόσπαστο μέρος της σχολικής ζωής. Δεν είναι όμως ασυνήθιστο φωτογραφίες ή βίντεο που λαμβάνονται κατά τη διάρκεια μαθημάτων, εκδρομών ή άλλων σχολικών δραστηριοτήτων να απεικονίζουν συμμαθητές ή εκπαιδευτικούς χωρίς τη συγκατάθεσή τους ή ακόμη και να καταγράφουν περιστατικά παραβίασης των σχολικών κανόνων ή αξιόποινες πράξεις, όπως φθορές ξένης ιδιοκτησίας ή ακόμη και την εκφώνηση συνθημάτων των οποίων η δημόσια χρήση απαγορεύεται από τον νόμο.

Η LDI NRW υπενθυμίζει ότι, κατά κανόνα, οι μαθητές μπορούν να φωτογραφίζουν ή να βιντεοσκοπούν άλλα πρόσωπα σε σχολικές εκδηλώσεις μόνο εφόσον υπάρχει συγκατάθεση ή όταν το υλικό προορίζεται αποκλειστικά για προσωπική χρήση, στο πλαίσιο της λεγόμενης «οικιακής εξαίρεσης».

Στο κρίσιμο ερώτημα κατά πόσον η προστασία δεδομένων απαγορεύει στους εκπαιδευτικούς να ελέγξουν φωτογραφίες που βρίσκονται σε ιδιωτικά κινητά τηλέφωνα μαθητών, η γερμανική αρχή απαντά αρνητικά, διευκρινίζοντας πως καταρχήν δεν υφίσταται γενική απαγόρευση προς τούτο. Όταν το σχολείο διερευνά πιθανολογούμενη παραβίαση των κανόνων του ή περιστατικό που ενδέχεται να συνιστά ποινικό αδίκημα, μπορεί, υπό προϋποθέσεις, να ζητήσει από τον μαθητή να επιτρέψει την πρόσβαση σε συγκεκριμένες φωτογραφίες ή βίντεο που σχετίζονται με την υπόθεση.

Εφόσον ο μαθητής συμμορφωθεί, το σχολείο μπορεί να εξετάσει το συγκεκριμένο υλικό και να το διατηρήσει ως αποδεικτικό στοιχείο, στο μέτρο που αυτό είναι αναγκαίο για τη διερεύνηση της υπόθεσης και τη λήψη των αναγκαίων μέτρων. Η πρόσβαση, ωστόσο, πρέπει να περιορίζεται αποκλειστικά στα πρόσωπα που είναι αρμόδια για τη διαχείριση του περιστατικού.

Ωστόσο, η γερμανική αρχή τονίζει ότι οι εκπαιδευτικοί και η διεύθυνση του σχολείου δεν επιτρέπεται να ερευνήσουν μονομερώς ή αυθαίρετα το κινητό τηλέφωνο μαθητή. Εάν υπάρχει βάσιμη υποψία ότι στη συσκευή περιέχεται υλικό σχετικό με ποινικό αδίκημα και ο μαθητής αρνείται να επιτρέψει την πρόσβαση, το σχολείο οφείλει να απευθυνθεί στις αστυνομικές αρχές, οι οποίες και νομιμοποιούνται να εξετάσουν το περιεχόμενο της συσκευής.

Η γερμανική εποπτική αρχή θεωρεί, πάντως, ότι η πρόληψη είναι αποτελεσματικότερη από την καταστολή. Για τον λόγο αυτό χαιρετίζει την απόφαση του Υπουργείου Παιδείας του κρατιδίου να ζητήσει από όλα τα σχολεία να θεσπίσουν, ανάλογα με την ηλικία των μαθητών, σαφείς κανόνες για τη χρήση ιδιωτικών κινητών τηλεφώνων και άλλων ψηφιακών συσκευών, ενσωματώνοντάς τους στο σχολικό κανονιστικό πλαίσιο.

Καταλήγοντας, η LDI NRW υπογραμμίζει ότι τα σχολεία οφείλουν να ευαισθητοποιούν τους μαθητές σχετικά με τη νόμιμη λήψη και χρήση φωτογραφιών και βίντεο. Όταν, παρά τα προληπτικά μέτρα, προκύπτουν παραβιάσεις, η προστασία δεδομένων δεν εμποδίζει τη διερεύνησή τους, αρκεί αυτή να πραγματοποιείται εντός των ορίων που θέτει ο νόμος.