Το έννομο συμφέρον προσφέροντος για την προβολή λόγων κατά ανταγωνιστών σε διαγωνισμούς κάτω των ορίων (ΣτΕ 872/2026)

Στο πλαίσιο πιλοτικής δίκης, το Συμβούλιο της Επικρατείας ερμήνευσε τις προϋποθέσεις συνδρομής εννόμου συμφέροντος του προσφέροντος σε διαγωνισμό κάτω των ορίων για την προβολή λόγων κατά ανταγωνιστή (ΣτΕ 872/2026).

Ειδικότερα, αναφορικά με το ζήτημα εάν η νομολογία του Δικαστηρίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης για το έννομο συμφέρον του προσφέροντος σε διαγωνισμούς για την ανάθεση δημοσίων συμβάσεων, ο οποίος αποκλείσθηκε από την αναθέτουσα αρχή, να προβάλει λόγους κατά της συμμετοχής των ανταγωνιστών του, είναι εφαρμοστέα και στην περίπτωση που, όπως στην προκειμένη περίπτωση, η υπό ανάθεση σύμβαση έχει προϋπολογιζόμενη αξία κατώτερη των ορίων εφαρμογής της οικείας οδηγίας (εν προκειμένω της οδηγίας 2014/24/ΕΕ), αλλά η διαδικασία ανάθεσης διέπεται από τις διατάξεις του ν. 4412/2016 ανεξάρτητα από την προϋπολογιζόμενη αξία της σύμβασης, κρίθηκε ότι η απάντηση παρέλκει ως αλυσιτελής.

Τούτο, διότι στην προκειμένη περίπτωση, ο προσφέρων που αμφισβήτησε την νομιμότητα της συμμετοχής των ανταγωνιστών του επέτυχε ενώπιον της ΕΑΔΗΣΥ την ακύρωση της απόφασης της αναθέτουσας αρχής σε σχέση με τον αποκλεισμό του και επομένως είχε έννομο συμφέρον να αμφισβητήσει την συμμετοχή των ανταγωνιστών του, χωρίς αυτό να εξαρτάται από την ανωτέρω νομολογία του ΔΕΕ (και εν συνεχεία αυτής του Συμβουλίου της Επικρατείας), η οποία αφορά τις περιπτώσεις που ο αποκλεισμός του προσφέροντος από την αναθέτουσα αρχή επιβεβαιώνεται από το αρμόδιο όργανο προσφυγής ή το αρμόδιο δικαστήριο.

Περαιτέρω, επί του δεύτερου και τρίτου ζητήματος, τα οποία αφορούσαν το αν, σε διαδικασίες ανάθεσης που διέπονται από τον ν. 4412/2016 (αδιαφόρως αν διέπονται και από τις οικείες οδηγίες λόγω ποσού), για την αναγνώριση εννόμου συμφέροντος σε προσφέροντα, ο οποίος επέτυχε την ακύρωση του αποκλεισμού του, να αμφισβητήσει την συμμετοχή των ανταγωνιστών του δεν αρκεί η ακύρωση του αποκλεισμού από το όργανο προσφυγής ή το δικαστήριο, όταν αυτά δεν καταφάσκουν οριστικώς τον μη αποκλεισμό του προσφέροντος, αλλά αναπέμπουν την υπόθεση στην αναθέτουσα αρχή, με συνέπεια, στην περίπτωση αυτή, οι λόγοι που στρέφονται κατά των ανταγωνιστών να μην μπορούν να εξεταστούν πριν ο μη αποκλεισμός να καταστεί οριστικός, το δικαστήριο έκρινε ότι:

(α) Για την θεμελίωση του ως άνω εννόμου συμφέροντος δεν αποτελεί προϋπόθεση η προσφορά του προσφεύγοντος να έχει κριθεί οριστικώς μη αποκλειστέα για οποιονδήποτε λόγο.

(β) Εφόσον κατά τον χρόνο εξέτασης του εννόμου συμφέροντος ο προσφεύγων φορέας δεν τελεί σε κατάσταση οριστικού αποκλεισμού από την αναθέτουσα αρχή ή, κατά μείζονα λόγο, έχει επιτύχει την ανατροπή του αποκλεισμού του, αδιαφόρως αν υφίσταται οριστική κρίση περί μη αποκλεισμού της προσφοράς του, το όργανο προσφυγής ή το αρμόδιο δικαστήριο οφείλει να εξετάσει τις αιτιάσεις που προβάλλει κατά της συμμετοχής ανταγωνιστή του στην διαδικασία ανάθεσης.