Uber: Βαρύ πρόστιμο 825 εκατ. ευρώ για τον αυτοματοποιημένο αποκλεισμό οδηγών

Βαρύτατο πρόστιμο ύψους 824.990.000 ευρώ, ένα από τα μεγαλύτερα πρόστιμα στην ιστορία του Γενικού Κανονισμού Προστασίας Δεδομένων, επέβαλε στην Uber η ολλανδική αρχή προστασίας δεδομένων Autoriteit Persoonsgegevens (AP), κρίνοντας ότι η εταιρεία παραβίασε τις απαιτήσεις του ΓΚΠΔ ως προς την αυτοματοποιημένη λήψη αποφάσεων. Σύμφωνα με την απόφαση, κατά το χρονικό διάστημα από το 2018 έως το 2022 λογαριασμοί οδηγών απενεργοποιούνταν αυτομάτως, προσωρινά ή οριστικά, όταν τα συστήματα της εταιρείας εντόπιζαν ενδείξεις απάτης ή όταν οι αξιολογήσεις των οδηγών από τους πελάτες υποχωρούσαν κάτω από συγκεκριμένα επίπεδα.

Η AP διαπίστωσε ότι οι αποφάσεις αυτές λαμβάνονταν χωρίς προηγούμενη ανθρώπινη αξιολόγηση, μολονότι είχαν ιδιαίτερα σοβαρές συνέπειες για τους οδηγούς, καθώς κατά τη διάρκεια της απενεργοποίησης δεν μπορούσαν να αποκτούν εισόδημα μέσω της Uber. Όπως επισήμανε η αναπληρώτρια πρόεδρος της AP Monique Verdier, ένας υπολογιστής δεν μπορεί να αποφασίζει μόνος του για ζητήματα που έχουν τόσο σημαντικές επιπτώσεις για ένα πρόσωπο, χωρίς η απόφαση να έχει προηγουμένως εξεταστεί από άνθρωπο.

Παραβίαση των κανόνων για τις αυτοματοποιημένες αποφάσεις

Σύμφωνα με την ολλανδική αρχή, η Uber χρησιμοποιούσε λογισμικό για την παρακολούθηση της συμπεριφοράς των οδηγών κατά την οδήγηση και των αξιολογήσεων που λάμβαναν από τους πελάτες. Όταν το σύστημα εντόπιζε υπόνοιες απάτης ή υπερβολικά χαμηλή βαθμολογία, μπορούσε να προκαλέσει αυτομάτως την προσωρινή απενεργοποίηση του λογαριασμού, ενώ η επίμονη χαμηλή βαθμολογία μπορούσε να οδηγήσει σε οριστική απενεργοποίησή του.

Η AP έκρινε ότι η πρακτική αυτή παραβίαζε την απαγόρευση του ΓΚΠΔ για αποφάσεις που βασίζονται αποκλειστικά σε αυτοματοποιημένη επεξεργασία και παράγουν έννομα αποτελέσματα ή επηρεάζουν σημαντικά το υποκείμενο των δεδομένων. Διαπιστώθηκε ακόμη ότι η Uber δεν είχε παράσχει στους οδηγούς επαρκή ενημέρωση σχετικά με την αυτοματοποιημένη λήψη των συγκεκριμένων αποφάσεων. Οι παραβάσεις, σύμφωνα με την Αρχή, έχουν πλέον παύσει.

Η έρευνα μετά από 171 καταγγελίες οδηγών

Η υπόθεση ξεκίνησε μετά τις αναφορές 171 Γάλλων οδηγών στη γαλλική οργάνωση ανθρωπίνων δικαιωμάτων Ligue des droits de l’Homme (LDH), η οποία υπέβαλε καταγγελία εκ μέρους τους στη γαλλική εποπτική αρχή CNIL. Επειδή η ευρωπαϊκή έδρα της Uber βρίσκεται στην Ολλανδία, την έρευνα ανέλαβε η AP στο πλαίσιο του μηχανισμού μίας στάσης του ΓΚΠΔ, σε στενή συνεργασία με τη γαλλική Aρχή και σε συντονισμό με άλλες ευρωπαϊκές εποπτικές αρχές.

Για τον καθορισμό του προστίμου συνεκτιμήθηκε ο παγκόσμιος κύκλος εργασιών της Uber, ο οποίος το 2025 ανερχόταν σε περίπου 44,5 δισ. ευρώ. Πρόκειται για το τέταρτο πρόστιμο που επιβάλλει η ολλανδική αρχή στην εταιρεία, μετά από κυρώσεις 600.000 ευρώ το 2018, 10 εκατ. ευρώ το 2023 και 290 εκατ. ευρώ το 2024.

Η Uber έχει ασκήσει προσφυγή κατά του νέου προστίμου.